نیاز «غشان» به بهبود خط تولید

با بررسی میزان تولیدات درمی‌یابیم به‌طور میانگین هر سال ۳درصد از مجموع تولیدات شرکت کاسته شده که با توجه به بالاتر بودن عمر شرکت نسبت به میانگین صنعت، مستهلک شدن خطوط تولید را می‌توان عامل کاهش تولیدات در سال‌های اخیر دانست. از طرفی مبلغ فروش «غشان» ظرف سه‌ سال اخیر ۴۲درصد افزایش را به ثبت رسانده است. مجموع عوامل ذکر‌شده موجب می‌شود برای سال ۱۴۰۱ به‌ میزان ۱۲۰درصد افزایش درآمد فروش و ۱۰درصد کاهش میزان تولید پیش‌بینی شود. در نتیجه، این امر سبب تحقق ۱۱۵تومان سود به‌ازای هر سهم شرکت می‌شود.

 معرفی شرکت

شرکت شیر پاستوریزه پگاه خراسان در تاریخ ۱۵ اسفند سال ۱۳۸۳ در سازمان بورس اوراق بهادار تحت نماد «غشان» پذیرفته شد. ظرفیت حال حاضر شرکت مذکور ۱۲۰هزار تن است که از قرار ۹۶هزار تن شیر، ۸هزار تن ماست، ۸هزار تن پنیر، ۳هزار تن کره، ۲هزار تن خامه، یک‌هزار و ۵۰۰ تن شیرخشک و یک‌هزار تن پودر آب پنیر در سال است. در این میان، طبق اساسنامه، موضوع فعالیت پگاه خراسان عبارت است از تهیه، تولید و توزیع شیر و فرآورده‌های آن، آبمیوه و سایر فرآورده‌های غذایی در چارچوب قانون تجارت.

محصولات شرکت

بررسی‌ها نشان می‌دهد محصولات اصلی شرکت شیر و لبنیات پاستوریزه خراسان در پایان گزارش ۶ماهه ۱۴۰۱، شامل شیر، کره، محصولات پودری، پنیر، ماست، خامه و دوغ بوده است. از طرفی از سال ۱۳۹۷ به‌ بعد شرکت فروش صادراتی نداشته، با‌این‌حال در ۶ماهه اول ۱۴۰۱ فروش صادراتی در شرکت به جریان افتاده و در حدود ۳درصد از درآمد آن را شامل می‌شود. با این تفاسیر می‌توان گفت «غشان» فروش صادراتی کمی دارد و تمامی محصولات خود را در بازار داخل به فروش می‌رساند. با بررسی مواد مصرفی شرکت درمی‌یابیم ماده اصلی مورد استفاده شیر خام است. بررسی‌ها حکایت از این واقعیت دارد که تامین‌کنندگان مواد اولیه پگاه خراسان شرکت‌های داخلی هستند و از تنوع بالایی برخودارند. بر همین اساس می‌توان گفت ریسک عدم‌تامین مواد اولیه در «غشان» که حدود ۸۹درصد از بهای تمام‌شده را شامل می‌شود، پایین است. بررسی آمار تولید، فروش و سودآوری «غشان» می‌تواند نقشه‌ای از عملکرد آن در گذشته به تحلیلگران ارائه دهد. بر این اساس در بخش تولیدات بررسی آمارها نشان می‌دهد در سه‌ سال اخیر به‌طور میانگین ۳درصد از میزان تولیدات کاسته شده است. این در حالی است که در ۶ماهه اول ۱۴۰۱ نسبت به دوره مشابه سال قبل ۱۰درصد از میزان تولیدات پگاه خراسان کاهش پیدا کرده است. عمده دلیل این افت را، با توجه به قدمت بالای شرکت، می‌توان مستهلک شدن خطوط تولید دانست که ا ین امر نشان می‌دهد «غشان» باید در این زمینه تدابیر لازم را بیندیشد و به‌روزرسانی‌هایی را در خطوط تولیدی خود ایجاد کند. یکی دیگر از آمارهای مهم شرکت پگاه خراسان، مبلغ فروش است. بررسی‌ها نشان می‌دهد «غشان» در سه سال قبل در مبلغ فروش رشد خوبی را به ثبت رسانده و به‌‌طور میانگین ۴۲درصد به این مبلغ افزوده شده است. بر همین اساس در ۶ماهه اول ۱۴۰۱ شرکت مذکور موفق شده است نسبت به دوره مشابه سال قبل ۱۱۸درصد به مبلغ فروش خود بیفزاید که این امر رشد درآمدی بسیار خوبی را برای این شرکت نشان می‌دهد. بررسی‌ها حاکی از آن است که دلیل عمده افزایش درآمد فروش «غشان» با توجه به عدم‌رشد میزان تولید در ۶ماهه ۱۴۰۱، افزایش نرخ حاصل از آزادسازی قیمت‌های محصولات شرکت بوده است. آخرین موردی که باید در «غشان» به بررسی روند آن بپردازیم، حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص است. بر همین اساس در چهار سال اخیر میانگین حاشیه سودهای شرکت مذکور به‌ترتیب برابر با ۱۲درصد، ۸درصد و ۶درصد بوده. این در حالی است که در ۶ماهه اول ۱۴۰۱ حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص به ۱۹درصد، ۱۵درصد و ۱۱درصد رسیده است. بررسی روند حاشیه سود شرکت حکایت از این واقعیت دارد که در ۴ سال اخیر روند آن به غیر از سال ۱۴۰۰ افزایشی بوده است. به‌طوری‌که حاشیه سود ناخالص شرکت از ۱۱درصد در سال ۱۳۹۷ به ۱۹درصد در ۶ماهه ۱۴۰۱ رسیده است. در این میان با توجه به اینکه در ۶ماهه ۱۴۰۱ «غشان» توانسته حاشیه سود بیش از میانگین تاریخی به ثبت برساند، می‌توان گفت کاهش حاشیه سود در سال ۱۴۰۰ موقتی بوده است. مجموع این عوامل نشان می‌دهد شرکت به‌خوبی توانسته است با کنترل هزینه‌ها، روند روبه‌رشدی در حاشیه سودهای خود ایجاد کند و در نتیجه سودآوری خود را افزایش دهد.

نسبت سهامداران شرکت

سهامداران عمده شرکت پگاه خراسان عبارتند از شرکت صنایع شیر ایران، شرکت س. ت. سامانه‌های رایانه‌ای هوپادهونامیک، شرکت توزیع آهن‌آلات آرین‌فراز و شرکت تایمن خدمات ساویس مایا که به ترتیب مالکیت ۷۵/ ۷۵درصد، ۷/ ۲درصد، ۵/ ۱درصد و ۲/ ۱درصد سهام «غشان» را در اختیار دارند. بر این اساس شناوری سهام پگاه خراسان ۲۴درصد بوده و مالکان آن همگی حقوقی هستند و مالک عمده حقیقی که حداقل یک‌درصد سهام شرکت را داشته باشد، در این شرکت نیست.

تحلیل سود سال آینده

اگر بخواهیم سهم سود سال ۱۴۰۱ «غشان» را تخمین بزنیم، ابتدا باید مفروضات و متغیرهای موثر بر سودآوری شرکت را مشخص کنیم. مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر سودآوری این شرکت نرخ محصولات تولیدی آن است. محصولات اصلی «غشان» که بیشترین درآمد شرکت را حاصل می‌کنند، شامل شیر، کره، محصولات پودری، پنیر، ماست، خامه و دوغ هستند. نرخ آنها براساس رشد ۲۵درصدی نسبت به آخرین گزارش فعالیت ماهانه (آذرماه) به‌‌ترتیب ۲میلیون و ۱۰۷هزار تومان، ۱۸۵میلیون و ۵۶۶هزار تومان، ۱۰۹میلیون و ۶۷۴هزار تومان، ۹۳میلیون و ۲۸۳هزار تومان، ۲۷میلیون و ۱۱۰هزار تومان، ۵۷میلیون و ۹۷۹هزار تومان و ۹میلیون و ۷۹۰هزار تومان به‌ازای هر تن در نظر گرفته شده است. در این میان، همان‌طور که اشاره شد، به دلیل مستهلک شدن خطوط تولید، روند تولیدات شرکت همواره کاهشی بوده است. بر این اساس برای ۶ماهه دوم ۱۴۰۱ همچون پیش‌بینی خود شرکت، افت ۱۰درصدی میزان تولیدات نسبت به سال گذشته در برآورد مبلغ فروش در نظر گرفته شده است. از طرفی نرخ‌های مهم دیگر عبارتند از افزایش حقوق، تورم و حمل‌ونقل که به‌ترتیب ۶۰درصد، ۳۰درصد و ۳۵درصد برآورد شده‌اند. همچنین میانگین نرخ دلار در بازار آزاد برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۳۴هزار تومان در نظر گرفته شده است. با فرض این متغیرها، فروش شرکت پگاه خراسان در سال ۱۴۰۱ برابر با یک‌هزار و ۳۶۸میلیارد تومان خواهد شد. از این میزان فروش، ۲۹۳میلیارد تومان سود ناخالص، ۲۴۰میلیارد تومان سود عملیاتی و ۱۸۱میلیارد تومان سود خالص برآورد می‌شود. این در حالی است که در ۶ماهه اول ۱۴۰۱ «غشان» توانسته است به‌میزان ۶۴۶میلیارد تومان فروش به ثبت برساند. با این مفروضات سود خالص به‌ازای هر سهم شرکت پگاه خراسان برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۱۱۵تومان پیش‌بینی می‌شود. همان‌طور که در بخش مبلغ فروش به بررسی روند سالانه پرداخته شد، «غشان» در ۶ماهه اول ۱۴۰۱ موفق به افزایش درآمد فروش خود به میزان ۱۱۸درصد شده است. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود برای سال ۱۴۰۱ رشد ۱۲۰درصدی در درآمد شرکت نسبت به سال ۱۴۰۰ به وقوع بپیوندد. با توجه به آخرین قیمت هر سهم «غشان» که برابر با ۶۹۲تومان بوده است، نسبت قیمت به سود هر سهم شرکت برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۶ می‌شود.

ریسک‌ها و فرصت‌های شرکت

اولین ریسکی که می‌تواند سودآوری شرکت پگاه خراسان را تحت تاثیر قرار دهد، نوسانات نرخ بهره است. از آنجا که تسهیلات مناسب بانکی با نرخ کارمزد متناسب با فعالیت بنگاه‌های تولیدی از ضروری‌ترین مباحث مالی شرکت است، لذا هرگونه افزایش قابل‌ملاحظه در نرخ کارمزد تسهیلات در بانک‌ها باعث افزایش هزینه‌های مالی و کاهش سود شرکت خواهد شد. در این میان قسمت قابل‌ملاحظه‌ای از سرمایه در گردش شرکت از محل تسهیلات بانک تامین می‌شود، بنابراین این موضوع ریسک مذکور را افزایش می‌دهد. ریسک دومی که می‌تواند بر عملکرد شرکت تاثیر بگذارد نوسانات نرخ ارز است. بر این اساس نرخ دلار همواره از جمله آیتم‌های تاثیرگذار بر فضای اقتصاد کلان بوده و در صورت عدم‌مدیریت آن توسط بانک مرکزی و سایر مراجع قانونی و اجرایی، می‌تواند تاثیرات قابل‌ملاحظه‌ای بر فعالیت تمامی بنگاه‌های اقتصادی بگذارد. از طرفی با توجه به اینکه بخشی از مواد اولیه و پاکت‌های بسته‌بندی و لوازم یدکی شرکت از محل واردات تامین می‌شود، لذا هرگونه نوسانات نرخ ارز می‌تواند تاثیر با‌اهمیتی بر برآورد پیش‌بینی‌شده و سود و زیان شرکت داشته باشد. آخرین ریسکی که همواره بنگاه‌های اقتصادی در حوزه عوامل تجاری داخلی و خارجی بیشتر با آن مواجه هستند، ریسک تجاری است. عواملی از قبیل تعرفه‌های ناعادلانه روی این محصولات، عرضه محصولات لبنی با بسته‌بندی‌های جدید داخلی یا وارداتی، اعطای تخفیفات و حاشیه سود خارج از عرف تجاری توسط رقبا در خصوص فروش محصولات لبنی مشابه، اعطای اعتبار بیش از اندازه به خریداران توسط رقبا و نهایتا رقابت ناسالم از سوی رقبا از جمله ریسک‌های تجاری شرکت است. در این میان کمبود شیر خام، خامه و کره به دلیل افزایش بی‌رویه قیمت آن و تغییر در سیاست‌های کلان برای صادرات محصولات لبنی، سیاست‌های تبلیغاتی مراجع مختلف در زمینه ترویج مصرف شیر و فرآورده‌های لبنی در پیشگیری از بیماری‌ها و سایر موارد مرتبط می‌تواند باعث کاهش یا افزایش تولید و فروش محصولات شود. آخرین ریسک تجاری که می‌تواند تاثیر قابل‌توجهی بر عملکرد شرکت داشته باشد، آزادسازی قیمت حامل‌های انرژی در طرح هدفمندی یارانه‌ها و عدم‌پرداخت یارانه سهم تولید و صنعت است که تا‌کنون نیز پرداخت نشده است. بر این اساس اجرای این طرح یا افزایش بی‌رویه در رقابت شیر خام و خامه در سطح جامعه ممکن است مشتریان را به سمت مصرف سایر محصولات مشابه و مطابق سلیقه آنان گرایش دهد و ریسک تجاری را بالا ببرد.

جمع‌بندی

اگر به روند سود به‌ازای هر سهم شرکت پگاه خراسان نگاهی بیندازیم، درمی‌یابیم در سال‌های گذشته همواره این نسبت روندی رو به رشد داشته، به‌طوری‌که در ۶ماهه ۱۴۰۱ توانسته است ۴۵تومان به ازای هر سهم سود ثبت کند که این عدد نسبت به دوره مشابه سال قبل ۳۸۸درصد رشد را نشان می‌دهد.

از طرفی با توجه به محاسبات انجام‌شده، نسبت قیمت به ازای هر سهم برابر با ۶ واحد برای سال ۱۴۰۱ برآورد شده است.

در نهایت با توجه به مجموع این عوامل می‌توان گفت شرکت از نظر میزان فروش، حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص در حال رشد است که این موضوع توانمندی شرکت در کنترل هزینه‌های خود را نشان می‌دهد. از طرفی بررسی‌ها در سه سال اخیر نشان می‌دهد میزان تولیدات همواره به دلیل مستهلک شدن خطوط تولیدی روند کاهشی داشته و این مهم نیاز مبرم شرکت برای چاره‌اندیشی در زمینه خطوط تولیدی خود را نشان می‌دهد.