کارنامه «تلیسه»
دنیای‌اقتصاد - محمد غفوری : «دامداری تلیسه نمونه» یکی از شرکت‌های بازار اول فرابورس است که در گروه زراعت و خدمات وابسته درج نماد شده است. سرمایه فعلی این شرکت ۴۹۹میلیارد تومان و ارزش بازار آن بالغ بر هزار و ۸۷۰میلیارد تومان است. این شرکت در سال ۱۳۹۵ وارد بازار سرمایه شده است. سهامداران، شرکت یادشده را با نماد «تلیسه» می‌شناسند (شیر و علوفه ذرت، دانه ذرت و یونجه از بیشترین موادمصرفی آن است). «تلیسه» ۳۲درصد سهام شناور نیز دارد. همچنین این نماد حدود ۵میلیارد برگه سهم دارد که آخرین قیمت آن ۳۶۹تومان به ازای هر سهم از سوی معامله‌گران مورد دادوستد قرار گرفته است.
بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که بازدهی «تلیسه» در یک‌ماه، سه‌ماه و یک‌‌‌سال اخیر از بازده شاخص کل و بازدهی صنعت کشاورزی و دامپروری به‌مراتب بیشتر بوده است. همچنین طی آخرین صورت مالی شرکت، حاشیه سود ناخالص آن ۱۹درصد، حاشیه سود عملیاتی آن ۱۷درصد و حاشیه سود خالص آن ۲۳درصد اعلام شده است.
سهامداران
شرکت گسترش کشاورزی و دامپروری فردوس‌پارس، بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی و سه‌شخص حقیقی سهامداران عمده شرکت تلیسه هستند.
موضوع فعالیت
موضوع فعالیت شرکت دامداری تلیسه نمونه، انجام تمام امور کشاورزی، زراعت، دامداری، باغداری، پرورش طیور، زنبورعسل، ماهی و هر حیوان دیگر به‌منظور استفاده از پشم، کرک، گوشت، پوست، شیر و سایر فرآورده‌های پروتئینی و انجام اموری است که به‌طور مستقیم و غیرمستقیم با موضوعات فوق ارتباط دارد. «تلیسه» وابسته به بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی از واحدهای دامپروری استان تهران با دو واحد شهریار و حسن‌آباد و یکی از تولیدکنندگان برتر شیرخام است این شرکت سالانه با تولید حدود ۵۰هزار تن شیر خام و تحویل به کارخانه‌های لبنی معتبر نقش بسزایی در سلامت جامعه دارد. همچنین سالانه ۱۵۰۰راس تلیسه و حدود ۲هزار راس گوساله نر و بالغ بر ۵۰تن ماهی قزل‌آلا تولید می‌کند. با افزایش ظرفیت واحد شهریار و راه‌اندازی واحد تعطیل‌شده حسن‌آباد تولید این شرکت در سال‌های اخیر رشد قابل‌توجهی داشته است.
اهمیت صنعت شیر
تولید شیر یکی از فعالیت‌های مهم کشاورزی است و به‌واسطه این فعالیت تقریبا کامل‌ترین غذای طبیعت برای مصرف‌کنندگان فراهم می‌شود. امروزه صنعت لبنیات نیاز حدود ۷میلیارد مصرف‌کننده به شیر را تامین می‌کند و حدود یک‌میلیارد نفر به‌طور مستقیم و غیرمستقیم از این صنعت امرار معاش می‌کنند. عمده شیر تولیدی درجهان، از گاوهای شیری به دست می‌آید. البته در برخی کشورهای آسیایی و آفریقایی از بز، گوسفند و گاومیش نیز شیر تولید می‌کنند. همچنین گاوهای شیری کارآمدترین دام‌ها از لحاظ تبدیل خوراک به پروتئین و انرژی برای مصارف انسانی، در میان حیوانات مزرعه هستند.
تولید و فروش
میزان تولید شرکت در پنج‌سال اخیر تقریبا ثابت بوده؛ ولی مبلغ فروش رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده که علت آن افزایش نرخ فروش محصولات بوده است. مهم‌ترین محصول تولیدی شرکت شیر است. روند نرخ شیر از سال ۱۳۹۶ نشان می‌دهد که قیمت شیر با رشد حدود ۸۵۰درصدی از ۱۳۰۰تومان به ۱۲هزار تومان رسیده و روند تولید شیر خام طی پنج‌سال اخیر همواره صعودی بوده است. باید توجه کرد که فروش و بهای تمام‌شده همواره در حال افزایش هستند؛ هرچند فروش نسبت به بهای تمام‌شده با نرخ بیشتری در حال افزایش است و این موضوع موجب تقویت روند حاشیه سود‌های شرکت شده است. همچنین رشد سود خالص در این شرکت کاملا مشهود است، به‌طوری که در سال ۱۴۰۰ نسبت به ۱۳۹۹، سود خالص شرکت رشد ۵۰درصدی را تجربه کرده است. بررسی‌های کارشناسی در مورد سال‌جاری نشان می‌دهد که تا پایان سال سود خالص شرکت در سطح ۱۶۰ تا ۱۸۰میلیارد تومان قرار می‌گیرد.
بازار محصولات
به‌طور متوسط در هر دامپروری نصف دام‌ها مولد هستند. دام‌های مولد روزانه بین ۴۰ تا ۴۵کیلو شیر تولید می‌کنند. در بخش غیرصنعتی یا نیمه‌صنعتی این عدد کمتر است (هر دام به‌طور متوسط در سال، ۱۰ماه شیر دارد). در این تحلیل میزان شیر تولیدی به‌ازای هر دام متناسب با شرکت عددی بین ۴۰ تا ۴۵ و تعداد روزهای شیردهی برابر ۳۰۵روز درنظر گرفته شده است. نکته مهم این است که بازار اصلی محصولات شرکت داخلی و بخش عمده درآمد شرکت از محل فروش شیر است و حدود ۷درصد مربوط به گوساله نر و تولیدات کشاورزی، کود حیوانی، ماهی و... است. روند تولید شرکت از سال ۱۳۹۵ تا سال ۱۴۰۰ با شیب ملایمی رشد داشته، به‌طوری که کل فروش شیرخام در سال گذشته حدود ۴۷هزار تن بوده است. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که «تلیسه» در هفت‌ماه سال‌جاری حدود ۲۷هزار تن شیرخام به فروش رسانده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش هزار تنی داشته است. در نهایت بررسی‌های تحلیلی نشان می‌دهد که شرکت تا انتهای سال‌جاری می‌تواند حدود ۴۶هزار تن شیرخام را به فروش برساند که حدود ۹۳درصد از کل فروش شرکت یا به عبارت دیگر حدود ۵۰۰ تا ۵۲۰میلیارد تومان از کل درآمد شرکت را پوشش می‌دهد.
زنجیره تولید
هر گوساله (تلیسه) در ۱۲ تا ۱۴ماهگی برای اولین بار باردار می‌شود و اگر به‌موقع باردار شود یک‌بار در سال می‌تواند زایمان کند. دوره بارداری به‌طور متوسط ۲۸۵روز است و تولید شیر در گاوهای شیری بعد از زایش آغاز می‌شود و بسته به نژاد و گونه دام تا دوماه قبل از زایش بعدی ادامه دارد. همچنین مراحل شیردهی گاو دوماه قبل از زایش بعدی ادامه دارد. به‌طور کلی به ۱۰۰روز پس از به‌دنیا آمدن گوساله یا همان زایمان گاو که باعث کاهش اشتهای گاو و ایجاد تغییراتی در سطح خون گاو می‌شود، اوایل شیردهی می‌گویند. به ۱۰۰ تا ۲۰۰روز پس از زایمان گاو و به‌دنیا آمدن گوساله اواسط شیردهی می‌گویند که اشتهای گاو برگشته و با اوج خوراک مصرفی گاو همراه است. به دوره‌ای که شامل ۲۰۰ تا ۳۰۵روز پس از زایمان گاو باشد اواخر شیردهی گاو می‌گویند. همچنین دوره خشکی حدود دوماه شامل زمان بین آخرین دوشیدن و زایمان است.
عملکرد
شرکت «تلیسه» در ۶ماه ۱۴۰۱، در بخش درآمدهای عملیاتی افزایش ۷۸درصدی و در ایجاد سود خالص نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش ۹۰درصدی داشته است. همچنین از نظر مبلغ فروش، طی هفت‌ماه سال‌جاری حدود ۳۳۵میلیارد تومان فروش داشته است که نسبت به زمان مشابه سال قبل افزایش ۸۱درصدی نشان می‌دهد. نکته مهم اینکه «تلیسه» در سال مالی منتهی به ۱۴۰۰ موفق به تحقق ۳۳۸میلیارد تومان درآمد عملیاتی شده که نسبت به سال ۱۳۹۹ افزایش ۵۸درصدی داشته است. این در حالی بوده که هزینه بهای تمام‌شده شرکت از ۱۹۸میلیارد تومان به ۲۹۹میلیارد تومان رسیده بود که رشد کمتری نسبت به رشد درآمدهای شرکت داشته و باعث تقویت حاشیه سود‌های شرکت شده است. در نهایت «تلیسه» طبق آخرین گزارشی که ارائه کرده، با فروش ۳۳۵میلیارد تومانی حدود ۵۵درصد از پیش‌بینی تحلیلی فروش سال‌جاری را محقق کرده است.
بهای تمام‌شده
عمده بهای تمام‌شده شرکت دامداری تلیسه نمونه، خوراک دام است. خوراک دام شامل ذرت علوفه‌ای، یونجه، کنسانتره و مکمل‌های پروتئینی مانند کنجاله، دانه‌سویا، پودر گوشت و ماهی و... است. میانگین وزن مواد مصرفی از بهای تمام‌شده شرکت طی سال‌های گذشته حدود ۷۵درصد بوده است. با تغییر نرخ ارز تخصیص‌یافته به خوراک دام از ارز ترجیحی به نیمایی، سهم موادمصرفی از بهای تمام‌شده به بیش از ۸۰درصد رسیده که از نظر مبلغی حدود ۳۷درصد مصرف مواد اولیه شرکت را نهاده‌های دامی تشکیل می‌دهند. همچنین پس از حذف ارز ترجیحی نهاده‌های دامی در اردیبهشت ۱۴۰۱، نرخ شیر خام از حدود ۶هزار تومان به ۱۲هزار تومان افزایش پیدا کرده است. این موضوع سبب افزایش سهم نهاده‌های دامی در بهای تمام‌شده تولید شیر خام شده است. در نهایت انتظار می‌رود تا پایان سال‌جاری هزینه‌های تولید شرکت به ۴۳۰ تا ۴۵۰میلیارد تومان برسد. این در حالی است که هزینه تولید شرکت در سال گذشته حدود ۲۷۷میلیارد تومان بوده است.
نکات مهم
با توجه به اینکه برخی موارد مربوط به درآمدها و بهای تمام‌شده در صورت‌های مالی شرکت با صورت‌های مالی صنایع دیگر متفاوت است، بررسی سه آیتم مهم در صورت‌های مالی شرکت حائزاهمیت است.
- ارزش منصفانه تولیدات کشاورزی: همان ارزش بازار تولیدات محصولات است؛ صرف نظر از اینکه این محصولات به فروش رفته باشند یا نه. بنابراین اگر شرکتی موجودی فروش نرفته در پایان سال مالی داشته باشد، به ارزش روز در صورت مالی همان سال منعکس می‌شود و به سال بعد منتقل نمی‌شود و این امر در شرایط تورمی موجب افزایش سود شرکت می‌شود.
- افزایش (کاهش) ارزش منصفانه دارایی زیستی غیرمولد: ما‌به‌التفاوت ارزش دارایی زیستی غیرمولدی است که به سال مالی بعد منتقل شده است.
- بهای تمام‌شده انتسابی: ارزش منصفانه تولیدات کشاورزی پس از کسر مخارج برآوردی زمان فروش (در صورت نبود تورم در اقتصاد، این عدد با ارزش فروش برابر است).
سود‌سازی
روند P/ E TTM (نسبت قیمت به سود گذشته‌نگر) از سال ۹۷ تا آخرین گزارش ارائه‌شده نشان می‌دهد که حداکثر P/ E TTM سهم حدود ۶/ ۲۴واحد و حداقل P/ E TTM سهم در حال حاضر حدود ۱۷واحد است که از سقف تاریخی خود فاصله زیادی گرفته است. این موضوع بهبود وضعیت سود‌سازی شرکت در سه‌سال اخیر را نشان می‌دهد. بررسی‌های تحلیلی و آماری نشان می‌دهد که سود شرکت در سال‌جاری می‌تواند به ۳۷ تا ۴۰تومان به ازای هرسهم برسد. بنابراین انتظار می‌رود شرکت در پنج‌ماه آتی با فروش حداقل ۲۳۰میلیارد تومان به سود خالص حدود ۲۰ تا ۲۵تومانی به ازای هرسهم دست یابد. در نهایت انتظار می‌رود در صورت تداوم شرایط فعلی درآمدهای شرکت تا انتهای سال مالی در سطح ۶۰۰ تا ۶۲۰میلیارد تومان و سود خالص شرکت در سطح ۸۰ میلیارد تومان قرار گیرد یا به عبارت دیگر ۳۷تومان سود به ازای هرسهم پیش‌بینی می‌شود که نسبت P/ E forward یا همان نسبت قیمت به سودکارشناسی شرکت در سطح ۱۰واحد قرار می‌گیرد، این در حالی است که P/ E فعلی شرکت در سطح ۱۷واحد است.
