جامه نیمایی قیمت پایه پتروشیمیایی‌‌‌ها
دنیای‌اقتصاد - طیبه مرادی : در حالی روز گذشته قیمت پایه محصولات پلیمری و شیمیایی بورس‌کالا اعلام شد که به دلیل تعطیلات سال نو میلادی، نرخ جهانی این گروه از محصولات بدون تغییر لحاظ شد و تنها متغیر معادله کشف نرخ پایه مواد اولیه پتروشیمیایی بورس‌کالا، میانگین هفتگی بهای نیمایی دلار در نظر گرفته شد.
قیمت مبنای نیمایی دلار روند صعودی به خود گرفته، اما طی سه‌هفته اخیر از میزان شتاب این رشد کاسته شده است؛ به گونه‌ای که میانگین هفتگی بهای نیمایی دلار نسبت به قیمت‌های ۵دی‌ماه، با رشد ۶۴/ ۰درصدی، به میزان ۲۴هزار و ۴۷۹تومان ارزیابی شد. از این رو در غیاب دیگر متغیر معادله کشف نرخ، یعنی بهای جهانی محصولات پتروشیمیایی، قیمت‌های پایه تحت سکانداری منفرد قیمت مبنای نیمایی دلار محاسبه شد که سبزپوشی همه گریدهای این محصولات را رقم زد و در دو بازار محصولات پلیمری و شیمیایی بورس‌کالا شاهد رشد قیمت‌های پایه دقیقا به میزان صعود قیمت مبنای دلار بودیم.
نفت‌خام، هفته پایانی سال گذشته را با جرقه‌‌‌های افزایش بها سپری کرد
در آخرین روز معاملاتی سال میلادی گذشته، بهای هر بشکه نفت‌خام به ۷۷دلار و ۳۹سنت رسید که به میزان محدود ۸/ ۱دلاری افت نرخ را تجربه کرد. این در حالی است که طی هفته گذشته، برآیند افت و خیزهای بهای نفت، حدود ۱۱/ ۲درصد مثبت ارزیابی می‌شود که می‌توان پس از تعطیلات سال نو میلادی، تداوم رشد بها و اثرگذاری جرقه‌‌‌های افزایش نرخ نفت‌خام را بر بازار مواد اولیه پتروشیمیایی رهگیری کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد، طی سال گذشته، معاملات آتی نفت برنت با افزایش ۵۰درصدی بها، به حدود ۷۷دلار در هر بشکه در سال ۲۰۲۱ رسید که قوی‌‌‌ترین عملکرد سالانه از سال ۲۰۰۹، به دلیل بهبود رشد اقتصادهای جهان و مسائل مربوط به سمت عرضه این محصول به شمار می‌رود. در طول سال گذشته با وجود شیوع پاندمی کووید-۱۹، همراه با قرنطینه و محدودیت‌های سفر که با ظهور انواع سویه‌های این ویروس ناشناخته نظیر دلتا و اُمیکرون تشدید شد، تقاضا برای نفت نسبتا ثابت ماند. تحلیلگران، قدرت بازار را به تقاضای متوقف‌شده، محرک‌‌‌های دولتی و محدودیت تولیدکننده نسبت می‌دهند.
در سمت عرضه، اوپک‌پلاس در برابر درخواست‌‌‌های اقتصادهای بزرگ مبنی بر افزایش تولید نفت مقاومت کرد و انتظار می‌رود به سیاست فعلی خود مبنی بر افزایش متوسط ماهانه تولید در نشست روز چهارم ژانویه سال میلادی جدید، مشابه تصمیم خود در نشست دوم دسامبر، پایبند بماند. مصرف‌کنندگان عمده نفت‌خام به رهبری ایالات‌متحده، حدود ۵۰ تا ۶۰میلیون بشکه از ذخایر اضطراری‌شان را که بیشتر آن در سه‌ماه اول سال ۲۰۲۲ آزاد خواهد شد، به‌طور هماهنگ عرضه می‌کنند. اما به نظر می‌رسد این حرکت تاثیر محدودی بر نیروهای بازاری داشته باشد.
در هفته گذشته، نفتا به عنوان یکی از محصولات مشتق از نفت‌خام بالغ بر ۳درصد رشد بها را تجربه کرد و در آخرین روز معاملاتی سال گذشته، به میزان ۱۹دلار صعود نرخ را در هر تن به ثبت رساند. برآیند تکانه‌‌‌های قیمتی نفتا مثبت ارزیابی می‌شود؛ چرا که در جریان معاملات ماه گذشته، این محصول که اصلی‌‌‌ترین خوراک مایع شرکت‌های پتروشیمی به شمار می‌رود، با ۱۳درصد رشد بها همراه شد.
معاملات آتی نفتا تا اواخر دسامبر با بهای ۷۱۷دلار به ازای هر تن ثبت شد که از سطح هفت‌ساله خود که به میزان ۷۶۴دلار در ۱۸ اکتبر به ثبت رسیده بود، پایینتر قرار گرفت. از آنجا که میزان مبتلایان روزانه سویه جدید کرونا در ایالات‌متحده به بالاترین میزان خود در سه‌ماه گذشته رسیده و دولت‌‌‌های اروپایی قوانین جدید فاصله‌‌‌گذاری اجتماعی و محدودیت‌های قرنطینه‌ای را وضع کردند، سرمایه‌گذاران پیش‌بینی‌‌‌های رشد اقتصاد جهانی را مجددا ارزیابی می‌کنند.
نوسان محدود دادههای حیاتی معاملات پتروشیمیایی‌‌‌ها
دادههای پراهمیت معاملات بازار محصولات پتروشمیایی هفته گذشته نوسان محدودی را به ثبت رساند و افت‌وخیزهای حجم معاملات این دو بازار چندان برجسته نبود. در بازار پلیمرها شاهد افت جدی‌تر حجم دادوستدهای این بازار بودیم، در حالی که هم میزان تقاضا و هم حجم عرضهها نسبت به هفته قبل از آن افزایش داشت.
به عبارت دقیق‌‌‌تر، هفته گذشته به میزان ۸۸هزار و ۳۲۶تن ماده اولیه پلیمری در تالار فیزیکی بورس‌کالا عرضه شد که در مقایسه با هفته ماقبل، از رشد نزدیک به ۷درصدی حکایت دارد. میزان عرضه این محصولات هفته گذشته نسبت به دو هفته قبل افزایش داشت؛ اما هنوز هم اندکی پایینتر از متوسط میزان عرضه هفتگی ۶ماه نخست سال‌جاری به شمار می‌رود. با توجه به الزام عرضه کل تولیدات محصولات پتروشیمیایی در بورس‌کالا که سقف سهمیه آنها حذف شده، هنوز تغییری در سمت عرضه این بازار رخ نداده است که نشان‌دهنده عملیاتی شدن این تصمیم وزارت صمت باشد. در برابر این میزان عرضه، تقاضای خرید مواد اولیه پلیمری با رشد ۱۳درصدی به میزان ۱۱۸هزار و ۶۲۰تن به ثبت رسید. به‌رغم افزایش هر دو نیروی بازار، یعنی عرضه و تقاضا در کنار هم، حجم معاملات نه‌تنها افزایش پیدا نکرد، بلکه به میزان ۴درصد نیز تنزل یافت؛ به این معنی که این دو سیگنال مضاعف افزایشی از سوی بازار توان لازم را برای رشد حجم معاملات ایجاد نکرد. از این رو هفته گذشته به میزان ۷۳هزار و ۷۸۴تن انواع محصولات پلیمری در بورس‌کالا مورد دادوستد قرار گرفت که نسبت به دو هفته گذشته کاهش داشت، اما هنوز هم رقم قابل قبولی است و بالغ بر ۱۰هزار تن بالاتر از متوسط حجم معاملات نیمه ابتدایی سال‌جاری به شمار می‌رود. دیگر داده کاهشی این بازار، نسبت حجم معاملات به عرضهها در هفته گذشته بود. در واقع به میزان ۵/ ۸۳درصد از حجم عرضه‌‌‌های پلیمرها مورد دادوستد قرار گرفت که کمترین مقدار طی ۱۰هفته گذشته تاکنون به شمار می‌رود.
البته در بازار محصولات شیمیایی بورس‌کالا نوسان دادههای پراهمیت معاملاتی کمی متفاوت‌‌‌تر بود؛ به طوری که حجم معاملات نسبت به هفته گذشته ثابت بود و برخلاف رشد تقاضا، میزان عرضه‌‌‌های این بازار کاهش یافت. در حقیقت، تالار محصولات شیمیایی بورس‌کالا هفته گذشته میزبان ۳۵هزار و ۲۸۷تن از انواع این محصولات بود که نسبت به هفته ماقبل آن از افت بیش از ۷درصدی حکایت دارد. میزان تقاضای به ثبت رسیده برای خرید مواد اولیه شیمیایی بورس‌کالا ۳۴هزار و ۸۴۰تن برآورد می‌شود که رشد محدود ۴درصدی را به همراه داشت. در نهایت، تقابل عرضه و تقاضا در این بازار به دادوستد ۲۷هزار و ۸۰۵تن از این محصولات ختم شد که معامله بیش از ۷۸درصد عرضهها را شامل می‌شود.
