سرایت سودای افت نرخ به بازار پتروشیمی
دنیای‌اقتصاد - طیبه مرادی : قیمت پایه مواد اولیه پلیمری و شیمیایی بورس‌کالا در حالی روز گذشته قرمزپوش شد که بهای جهانی این گروه از محصولات در کنار قیمت مبنای دلار، هر دو با افت نرخ همراه شدند. نقش کاهشی بهای جهانی محصولات پتروشیمیایی بسیار برجسته ارزیابی می‌شود و چهارمین هفته متوالی است که مسیر نزولی را می‌‌‌پیماید.
در قیمت‌های پایه اعلام‌شده روز گذشته، میانگین هفتگی بهای نیمایی دلار با ۳۱/ ۰درصد کاهش نسبت به قیمت‌های ۷آذرماه محاسبه شد. از این رو قیمت مبنای دلار در معادله کشف نرخ پایه محصولات پلیمری و شیمیایی بورس‌کالا ۲۳هزار و ۴۴۷تومان در نظر گرفته شد که از افت ۷۳تومانی نسبت به هفته قبل حکایت دارد. این میزان نزول بهای دلار در معادله کشف نرخ بسیار محدود است، اما در کنار کاهش محسوس نرخ جهانی این گروه از محصولات، همچون سیگنال مضاعف کاهشی به شمار می‌رود که بهای پایه محصولات پتروشیمیایی را در هفته جاری قرمزپوش کرده است.
در بین گروه پلیمرهای بورس‌کالا بیشترین افت نرخ مربوط به گروه پلی‌اتیلن ترفتالات‌‌‌های گرید بطری است که در هفته جاری با کاهش ۳۲/ ۶درصدی قیمت پایه عرضه می‌شود. در مقابل، پلی‌استایرن معمولی (۱۵۴۰) و پلی‌اتیلن سبک خطی، دو ماده اولیه پلیمری بودند که به ترتیب با ۳۵/ ۰ و ۷۵/ ۰درصد تغییر، کمترین میزان کاهش بهای پایه را در هفته جاری به ثبت رساندند.
در بین مواد اولیه شیمیایی‌‌‌های بورس‌کالا نیز افت نرخ پایه این گروه از محصولات برجسته بود، اما آمونیاک (مایع و گاز) به عنوان تنها محصول بازار پتروشیمیایی با رشد قیمت پایه همراه شد؛ به گونه‌‌‌ای که ۵۴دلار به ازای هر تن رشد بها را در مقیاس محاسبات نرخ‌های جهانی خود تجربه کرد و نیروی محرکه لازم برای افزایش قیمت پایه این محصول را در هفته جاری فراهم آورد. بنابراین آمونیاک مایع و گاز در هفته جاری با رشد نزدیک به ۹درصد قیمت پایه عرضه خواهد شد. اسیداستیک با افت ۱۴۱دلاری معیار بهای جهانی در قیمت‌های پایه خود در هفته جاری بیشترین کاهش نرخ پایه را در بین محصولات شیمیایی بورس‌کالا از آن خود کرد؛ چرا که به میزان ۶/ ۱۴درصد نرخ پایه این محصول در مقایسه با هفته قبل کاهشی شد.
نفت در سرازیری کاهش بها
تنزل بهای هر بشکه نفت‌خام برنت طی هفته گذشته نیز ادامه یافت و سبب شد برآیند نوسانات قیمت آن تا حدود ۴درصد منفی شود. این در حالی است که در ماه گذشته و به دنبال شیوع سویه جدید ویروس کرونا و زمزمه‌‌‌های به کما رفتن اقتصادها، آن هم در شرایطی که مقاومت واکسن‌‌‌های فعلی در برابر این سویه چندان بالا ارزیابی نشد، افت‌‌‌های مکرر نفت‌خام تا محدوده ۱۹/ ۱۳درصد به ثبت رسید. البته در پایان معاملات ۳دسامبر، یعنی جمعه هفته قبل، هر بشکه نفت خام برنت در معاملات آتی با بهای ۶۹دلار و ۹۲سنت مورد دادوستد قرار گرفت که از رشد محدود ۳۶/ ۰درصدی حکایت دارد. پس از اینکه اوپک‌پلاس تصمیم به تغییر سیاست‌‌‌های عرضه خود گرفت و متعهد شد در صورتی که تقاضا تحت فشار تلاش برای مهار سویه جدید کرونا کاهش یابد، به‌سرعت عمل خواهد کرد، قیمت‌های آتی نفت برنت به ۷۲دلار در هر بشکه بازگشت. قیمت نفت برنت در جلسه قبل به زیر ۶۶دلار سقوط کرده بود؛ زیرا اوپک‌پلاس بازارها را با عملکردش غافلگیر کرده و به برنامه‌‌‌های خود برای افزایش عرضه ۴۰۰هزار بشکه در روز در ماه ژانویه پایبند بود. تحلیلگران این اقدام را گامی در جهت جلب رضایت واشنگتن تعبیر کردند. دیوید ترک، معاون وزیر انرژی آمریکا، پیش از این گفته بود که اگر قیمت جهانی انرژی به میزان قابل‌توجهی کاهش یابد، دولت بایدن می‌تواند زمان‌بندی انتشار ذخایر نفت‌خام استراتژیک خود را تنظیم کند. تولیدکنندگان از آن زمان جو بازارها را آرام کرده و گفته‌‌‌اند در صورت نیاز، قبل از جلسه برنامهریزیشده بعدی خود در تاریخ ۴ژانویه، مجددا نشستی برگزار خواهند کرد، تا با توجه به تحولات مرتبط با «اومیکرون»، میزان اضافه عرضه نفت را بررسی کنند. آنچه از این شواهد برداشت می‌شود، این است که برنت در مسیر ششمین کاهش هفتگی خود قرار گرفته است.
بهای اصلی‌‌‌ترین خوراک مایع شرکت‌های پتروشیمیایی نیز تحت‌تاثیر کاهش‌‌‌های مکرر قیمت نفت خام، روند نزولی به خود گرفته است؛ تا جایی که در معاملات آخرین روز هفته گذشته به ۶۳۸دلار و ۸۵سنت به ازای هر تن رسید. نوسان بهای نفتا طی هفته گذشته حدود ۱۳درصد منفی ارزیابی شد و جریان معاملات این خوراک مایع ارزشمند، در ماه گذشته به‌رغم افت و خیزهای فراوان با جهت‌‌‌گیری کاهشی به میزان ۱۴درصد نزول قیمت را تجربه کرد.
بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد، معاملات آتی نفتا در بازارهای جهانی، پس از رسیدن به بالاترین رقم طی هفت‌سال گذشته، یعنی ۷۷۳دلار و ۸۳سنت در هر تن در تاریخ اول نوامبر، اکنون به زیر ۶۵۰دلار رسیده است؛ چرا که معامله‌‌‌گران در حال بررسی برنامه آزادسازی ذخایر نفت از سوی ایالات‌متحده و سایر کشورهای بزرگ مصرف‌کننده نفت بودند. دولت بایدن اعلام کرد که ایالات‌متحده از ذخایر استراتژیک نفت برای آزادسازی ۵۰میلیون بشکه نفت استفاده خواهد کرد. البته با در نظر گرفتن ۱۸میلیون بشکه از فروش برنامهریزیشده قبلی کنگره ایالات‌متحده، ۳۲میلیون بشکه در دسترس خواهد بود.
قیمت تمام‌شده پتروشیمیایی‌‌‌ها در بازار جهانی، تحت فشار افت بهای نفت‌خام
سیگنالی که بازارهای جهانی به قیمت پایه محصولات پتروشیمیایی بورس‌کالا مخابره می‌کنند، تداعی‌کننده روند کاهش بهای این محصولات است. زیرا قیمت معاملات این گروه از محصولات در بازارهای جهانی تحت فشار قرار دارد. البته انتظار افت قیمت‌ها در بازارهای جهانی بیش از این ارقام بود؛ اگرچه در نهایت کاهش نرخ بزرگی به ثبت رسید. می‌توان گفت، شاهد چهارمین هفته متوالی افت قیمت‌های جهانی هستیم که با توجه به سقوط آزاد بهای نفت‌خام و حتی وارد شدن آن به کانال ۶۰دلاری، انتظار ادامه افت قیمت‌ها با شتاب کاهش نرخ بیشتر وجود دارد. نکته دیگر آنکه زمان اوج تقاضای فصلی کالاها، به‌خصوص مواد اولیه پلیمری، به‌زودی به پایان خواهد رسید و با آغاز تعطیلات سال نو میلادی زمان فروش محصول نهایی در خرده‌فروشی فرا می‌رسد که به معنی اتمام زمان اوج تقاضای فصلی مواد اولیه خواهد بود. البته در بازارهای شرقی هنوز امیدواری به رونق تقاضا وجود دارد. این بازارها نیز به‌زودی به تعطیلات سال نو چینی در اوایل سال آینده میلادی وارد خواهند شد.
در نهایت می‌توان گفت، طی یک‌ماه و نیم تا دو ماه آینده، زمانی برای خودنمایی گسترده تقاضا در اقصی‌نقاط جهان نیست؛ مگر اینکه رشد تقاضا در نقطه‌‌‌ای از جهان با افت تقاضا در نقطه‌‌‌ای دیگر همسان انگاشته شود. از سوی دیگر، افت بهای نفت خام در بازارهای جهانی و گاز طبیعی در بازار آمریکا سیگنال مضاعفی برای کاهش قیمت تمام‌شده تولیدات در هفته‌‌‌های آینده خواهد بود که اثرات آن حداقل در فاز روانی مشهود است.
