گرمی بازار کشاورزییا تهدید غذایی؟
دنیایاقتصاد- راضیه احقاقی: بهای انواع غلات در بازارهای جهانی ظرف سال جاری میلادی رشدی بیسابقه داشت؛ به گونهای که در این بازه زمانی ذرت رشدی ۵۸ درصدی، سویا ۲۳ درصدی، گندم ۱۹ درصدی و برنج نیز ۱۴ درصدی را به ثبت رساندند. این رشد قیمتها در حالی رقم خورده که براساس گزارش فائو تعداد افرادی که با عدم امنیت غذایی روبهرو بوده یا نیاز فوری به مواد غذایی داشتهاند در سال ۲۰۲۰ به بالاترین میزان ظرف ۵ سال اخیر رسیده است. فائو در شرایطی به این آمارها اشاره میکند که استمرار روند گرم شدن زمین، کشمکشها و بحرانهای ژئوپلیتیک و اقتصادی و شیوع ویروس کرونا بر وخامت این اوضاع میافزاید؛ در عین حال وضعیت آب و هوایی در جهان در سال جاری رو به گرم شدن گذاشته و ریسک کاهش بارش به قوت وجود دارد. مجموع این عوامل میتواند به تعداد افرادی که با ریسک امنیت غذایی روبهرو هستند بیفزاید. در هر حال در سال ۲۰۲۰ نزدیک به ۱۵۵ میلیون نفر با ریسک عدم امنیت غذایی در ۵۵ کشور (یا حوزه جمعیتی) روبهرو بودند که این رقم به نسبت سال ۲۰۱۹ رشد ۲۰ درصدی داشته و مشخص نیست امسال چه میزان به این ارقام افزوده شود. تمام این موارد در حالی است که شاهد رشد بهای محصولات کشاورزی در جهان هستیم و به نظر میرسد این روند صعودی ادامه خواهد داشت اگرچه زمان اصلی برای رشد عرضه در بازارهای جهانی در اواخر تابستان خواهد بود.
گندم به عنوان پرمصرفترین ماده غذایی در دنیا از ابتدای سال ۲۰۲۱ میلادی تا روز ۷ ماه مه رشدی ۱۳/ ۱۹ درصدی را تجربه کرد. این کالای استراتژیک ظرف روزهای گذشته در مسیر رشد شتابان قیمتی قرار گرفت و به ۲۷۵دلار به ازای هر تن در روز ابتدایی ماه مه رسید. البته این رکورد قیمتی چندان دوامی نداشت و بهای این محصول در آخرین روز از معاملات هفته قبل یعنی ۷ مه تا ۲۴۳ دلار به ازای هر تن تعدیل شد. به هر ترتیب این قیمتها بیشترین نرخ معامله گندم پس از روزهای ابتدایی سال ۲۰۱۳ است. بخشی از رشد بهای گندم در بازارهای جهانی همراستا با رشد بهای سایر کامودیتیها است. حمله ملخها از دیگر تهدیدات عرضه گندم به بازارهای جهانی بهشمار میرود که همواره این تهدید در روزهایی از سال که به فصل گرما نزدیک میشویم افزوده میشود. علاوه بر موارد یاد شده با توجه به آنکه بسیاری از کشورهای دنیا بخشی از نیاز خود به غلات را از طریق واردات تامین میکنند، رشد بهای نفت به شکل مستقیم بر هزینههای حمل این محصول و در نتیجه رشد بهای تمام شده آن تاثیر دارد. بهای برنج در معاملات آتی در بازارهای جهانی از یک روند صعودی تبعیت کرده و در آخرین روز از معاملات هفته قبل یعنی جمعه ۷ ماه مه بیشترین نرخ داد و ستد معامله این محصول پس از جولای ۲۰۲۰ بود. شیوع گسترده ویروس کووید- ۱۹ در هند و رویارویی گسترده این کشور با این بیماری مهمترین دلیلی است که باعث شده محدودیتهایی جدی در سمت عرضه برنج به بازارها به وجود آید و همین موضوع عاملی در جهت تقویت بهای این محصول در بازارها بوده است. هند یکی از بزرگترین صادرکنندگان برنج دنیا است، شیوع کووید- ۱۹ در این کشور از سویی باعث شده تا بسیاری از کشورها واردات خود را از این کشور متوقف کنند و از طرف دیگر دولت هند برای کمک به مردم خود در این دوران اقدام به غذارسانی رایگان به حدود ۸۰ میلیون نفر در روز کرده که این موضوع کاهش ذخایر برنج در انبارهای این کشور را به همراه دارد. از ابتدای سال ۲۰۲۰ تا روز ۷ ماه مه بهای برنج در معاملات آتی رشدی ۱۲ درصدی داشته است. بیشترین قیمت معامله آتی برنج مربوط به سال ۲۰۰۸ میشود.