ورود سایکس به ایران

شماره روزنامه: ۴۲۵۲ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۳۳۴۵۸۳۷ تاريخ و اقتصاد

۷ بهمن ۱۲۹۴ ژنرال سایکس، فرمانده انگلیسی با چند واحد سرباز از هند وارد بندرعباس شد و از آنجا به کرمان رفت. انگلستان که با روسیه، در پی «توافق‌نامه اوت ۱۹۰۷ سن‌پترزبورگ»، ایران را میان خود قسمت کرده بودند در منطقه نفوذ خود در ایران یک نیروی نظامی تحت عنوان «اس‌پی‌آر» تاسیس کرده بود که افسران انگلیسی بر آن فرماندهی داشتند و ژنرال پرسی سایکس مبتکر ایجاد این نیرو بود.

ورود سایکس به ایران

در دو سال نخست جنگ جهانی اول، ایرانیان که از انگلیسی‌ها به سبب مداخلاتشان در اوضاع ایران خشمگین بودند به تشویق آلمانی‌ها و با کمک آنان در چند مورد به کنسولگری‌های انگلستان و سازمان‌های انگلیسی حمله برده بودند و عده ای از آنها را کشته بودند. ژنرال سرپرسی مولسورث سایکس، در سال ۱۸۶۷م. در شهر کنتربوری زلاندنو متولد شد. او که یکی از چهره‌های برجسته شرق‌شناسی و ایران‌شناسی انگلستان بود، پس از کسب تحصیلات مقدماتی، وارد دانشکده افسری شد. سایکس در سال ۱۸۹۲م در هنگ‌های ارتش هندوستان خدمت کرد و از همان وقت به مسافرت و سیر و سیاحت در ایران علاقه‌مند بود و از آنجا با زبان فارسی آشنا شد. دو سال بعد به ایران آمد و کنسولگری انگلیس را در کرمان تاسیس کرد. در همان سال هنگام جشن تولد ناصرالدین شاه به تهران آمد و به حضور شاه ‌رسید. خود وی در این باره نوشته است:

«وزیر مختار بریتانیا، نگارنده را به حضور ناصرالدین شاه معرفی کرد و او نیز راجع به نقاط دوردست کشور خود سوالات مفصلی از من نمود و از توضیحات اینجانب اظهار مسرت و خوشوقتی کرد و گفت: اخباری که افسران انگلیسی در اختیار من می‌گذارند، به مراتب مفیدتر از اطلاعات ماموران ایرانی می‌باشد.» سایکس، در سال ۱۸۹۸م. کنسولگری سیستان را راه انداخت و در سال ۱۹۰۱ بنا به تقاضاهای مکرر خود، برای شرکت در جنگ‌های ترانسوال(جنگ انگلیس و آفریقای‌جنوبی)، رهسپار آفریقای جنوبی شد. وی از سال ۱۹۰۵ تا ۱۹۱۳ سر‌کنسول انگلیس در خراسان بود و ماموریتش در مشهد، مقارن همان ایامی است که روسیه تزاری و دولت انگلیس در نتیجه معاهده منحوس ۱۹۰۷ و تعیین مناطق نفوذ در ایران، با یکدیگر موافقت و هماهنگی داشته‌اند.

سایکس، در سال ۱۹۱۵سرکنسول ترکستان چین بوده و در سال ۱۹۱۶ به فرماندهی «پلیس جنوب» ایران منصوب شد. او مقر فرماندهی خود را شهر شیراز قرار داد و با همکاری عبدالحسین فرمانفرما و دیگر متنفذان هواخواه انگلیس، به سرکوبی نهضت جنوب پرداخت. وی، تا سال ۱۹۱۸ در ایران بود و بعد از آن، برای گذراندن دوران بازنشستگی به انگلستان برگشت. سایکس، سرانجام در سال ۱۹۴۵ در ۷۸ سالگی در لندن درگذشت.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

ارسال دیدگاه

دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن