لیبرالیسم

  • تقارن و تعارض جریان‌ها در شکل‌گیری مشروطه

    سارا جنگروی
    دنیای اقتصاد: بسط و گسترش مشروطه و نگاه مشروطه‌گری را می‌توان به چند برداشت عمده تقسیم کرد؛ جریانی که متاثر از فلسفه سیاسی لیبرالیسم و دموکراسی غرب بود. جریان دیگر نیز بیشتر به آن بخش از فلسفه و نگرش سیاسی که اصطلاحا آن را « چپ »، «رادیکال» یا سوسیالیستی نامیده‌اند باز می‌گشت. با این حال یکی از برداشت‌هایی که از مشروطه صورت گرفته است، نسبت آن با شریعت است. به تعبیر دیگر آرا و اندیشه‌هایی که از زبان شریعتمداران، اعم از علما و روحانیون یا افراد غیر روحانی بیان شده‌اند. «دنیای‌اقتصاد» در گفت‌وگو با علیرضا…
  • واکنش توییتر سایت رهبری به رفتار سازمان ملل درباره جنایت سعودی‌ها

    خبر آنلاین: حساب کاربری سایت رهبر معظم انقلاب در توییتر با انتشار توییتی به رفتار سازمان ملل در قبال جنایت در یمن واکنش نشان داد.
  • تولد مفهوم حق

    ملکم خان در رساله «ندای عدالت» در توضیح مفهوم آزادی این‌چنین می‌نویسد: «برای توضیح معنی آزادی، اول باید این معنی را فهمید که در عالم هیچ حق و تکلیفی نیست که حد معینی نداشته باشد و حد آزادی این است که آزادی هیچ‌کس به حق هیچ‌کس خللی وارد نیاورد. بعد از آنکه حقوق و تکالیف عامه به حکم قوانین مقرر شد و به اقتضای اساس قانونی دیوانخانه‌های عدلیه برپا شدند، دیگر کیست که بتواند بدون جزا در حق دیگری حرف ناحق بزند» (ناظم‌الدوله، ۱۳۸۱: ۱۴۵-۱۴۶).
  • بررسی آرا و اندیشه‌های اقتصادی میرزا ملکم‌خان

    دکتر رقیه سلطانی
    براساس نظریات و عقاید اندیشمندان لیبرالیسم اقتصادی قرن نوزدهم به‌ویژه آدام اسمیت، تولید ثروت بر سه پایه قرار داشت: نیروی کار انسان، منابع و مواهب طبیعی و سرمایه. اما اندیشمندان دیگر چون دیوید ریکاردو بر عامل انسانی بیشتر تاکید می‌کند و آلفرد مارشال نیز فقط نیروی کار انسان و منابع طبیعی را دو عامل اصلی تولید کالا می‌داند و سرمایه را جزء عوامل ثروت قرار نمی‌دهد بلکه سرمایه را نتیجه و حاصل تلاش و کوشش انسان بر روی منابع طبیعی می‌داند. ملکم نیز تحت‌تاثیر اندیشه غالب عصر یعنی «آدام اسمیت» تولید…
  • هگل، مدافع مالکیت خصوصی؟

    گئورگ ویلهلم فردریش هگل، فیلسوف بزرگ آلمانی در عصری از اروپا زندگی می‌کرد که از جهات بسیاری عصری مهم و تعیین‌کننده به‌حساب می‌آمد. دوره‌ای از شتاب فزاینده با مردمی آزمند چیزهای تازه که از نظر اقتصادی توسعه عظیم تجاری را موجب شد و از منظر سیاسی، به‌شدت زیر تاثیر انقلاب ۱۷۸۹ فرانسه قرار داشت.
  • توده‌گرایی در برابر فردگرایی

    اگرچه قرابت‌های بسیار این نواندیشان ایرانی با اندیشه لیبرالیسم، امکان دسته‌بندی آنها را در زمره نواندیشان لیبرال فراهم می‌کند، اما نباید فراموش کرد که از اندیشه این عده به هیچ روی فردگرایی لیبرالیستی به مفهوم کامل آن به دست نمی‌آید. میرزا ملکم‌خان در بازسازی مفهوم آزادی جملات پرشوری در اهمیت و جایگاه آزادی سر می‌دهد؛ اما مخاطب او پیوسته توده و خواسته‌های توده است.
  • پایان لیبرالیسم یا محافظه‌کاری

    دنیای اقتصاد: ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه اخیرا مدعی شده مکتب لیبرال دیگر منسوخ شده است. اما او هدفی اشتباه را برای ادعای خود برگزیده است. براساس شواهد، آن مکتبی که بیش از همه در غرب با تهدید مواجه است، «محافظه‌کاری» است نه لیبرالیسم. شاید به‌دلیل همین بحران نیز باشد که راست‌گرایان در آمریکا و بریتانیا به‌واسطه عبور از همین ارزش‌های محافظه‌کارانه توانسته‌اند قدرت را ازآن خود کنند. راست‌گرایان جدید ترجیح داده‌اند پوپولیسم را به ابزاری برای کسب و حفظ قدرت تبدیل کنند. این مساله حتی به کشورهایی نظیر فرانسه…
  • تولد مفهوم حق شهروندی

    ملکم‌خان در رساله ندای عدالت در توضیح مفهوم آزادی این چنین می‌نویسد:
  • مشروطه و لیبرالیسم ایرانی

    میرزا ملکم‌خان که اولین نواندیش سنت لیبرالیسم ایرانی محسوب می‌شود، در تشریح طرح خود از ساختار سیاسی دولت‌ها در دفتر تنظیمات آن را با تشریح انواع حکومت‌ها آغاز می‌کند و با تقسیم انواع حکومت‌ها به جمهوری و سلطنتی از دو نوع حکومت سلطنتی مطلقه و معتدله سخن می‌گوید. او در ادامه این توصیفات نظام مطلوب مورد نظر خویش را برای ایران سلطنت مطلقه منظم می‌داند (ناظم‌الدوله،۱۳۸۱،ص۳۱). او در تعریف نظام سیاسی مطلوب خود می‌نویسد: «در یک ملک چنان دستگاهی مقرر شود که هیچ امیر، هیچ وزیر، هیچ پادشاه و هیچ…
  • نئولیبرالیسم؛ برچسب یا واقعیت؟

    عده‌ای مشکلات اقتصادی سال‌های اخیر را ناشی از سیاست‌های لیبرالی و نئولیبرالی می‌دانند. هر چند واژه‌های لیبرال و نئولیبرال در حوزه‌های مختلف، معانی یکسانی ندارند، اما به نظر، مراد این گروه، نقد «اقتصاد آزاد و رقابتی» است. «دنیای‌اقتصاد» ادعاهای این گروه در سه حوزه سیاست‌های کلان، قیمتی و ارزی را سنجیده است. بررسی‌ها خلاف نظر منتقدان است. به‌عنوان مثال در حوزه قیمتی، مبانی اقتصاد آزاد، رقابتی کردن قیمت‌ها و پرهیز از برهم‌زدن موازنه قیمت‌های نسبی را توصیه می‌کند و راهکاری جز این را فراخ کردن بستر…
  • محدوده‌های لیبرالیسم

    برداشت اصلی موردنظر متفکران لیبرال قرن ۱۸ از لیبرالیسم، «آزادی منفی» بود، یعنی آنچه انسان‌ها در یک جامعه اجازه‌ انجام آن را ندارند. به عبارت دیگر آزادی در نبود اجبار تعریف می‌شود. جنبه‌ دیگر این توصیف در راهنما بودن این برداشت از آزادی است همانطور که ستاره قطبی راهنمایی است برای دریانوردان. از نتایج چنین برداشتی از آزادی می‌توان به حق تعیین سرنوشت، حق مالکیت و حق آزادی تفکر اشاره کرد. برای هرکدام از این حقوق، نویسندگان دیگری نوشتارهایی در قالب کتاب و رساله نوشته‌اند که به‌طور مفصل در کتاب به…
  • ناسیونالیسم در برابر لیبرالیسم

    ولفگانگ مونچو /فایننشال تایمز
    اتحادیه اروپا و منطقه یورو در وضعیتی دشوار قرار گرفته‌اند زیرا از یکسو وضعیت اقتصادی و سیاسی این اتحادیه و منطقه خوب نیست و از سوی دیگر دولت آمریکا در آینده نزدیک فشارهای تعرفه‌ای بر کشورهای اروپایی وارد خواهد کرد. سال‌هاست بانک مرکزی اروپا در حال حمایت از شرکت‌ها و اقتصاد این قاره است، اما به دلایل مختلف شاخص‌های اقتصادی در وضعیت نگران‌کننده‌ای قرار دارند. از سوی دیگر عملکرد منفی اقتصادی و نابرابری‌های درآمدی مردم را از احزاب حاکم بر کشورشان و سیاست‌های ریاضت‌جویانه اتحادیه اروپا ناراضی کرده…
  • رقابت با لیبرالیسم

    استیون راتنر / نیویورک تایمز
    ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا در ۲ سال اخیر به رویه‌های تجاری چین حمله کرده و در نیمه دوم سال گذشته میلادی، اقدامات عملی برای وادار کردن این کشور به تغییر آن رویه‌ها انجام داده است. این اقدامات به زیان اقتصاد جهان بوده و تنش‌هایی را در بازارهای مختلف به وجود آورده است. همچنین رسانه‌ها توجهی خاص به اخبار جنگ تعرفه‌ای دو کشور داشتند، اما دعوای اصلی حاصل دو شیوه مدیریت اقتصاد یعنی لیبرال دموکراسی و کاپیتالیسم دولتی است.
  • رئیس قوه قضائیه: امروز حفظ نظام از هر مجادله و دعوایی مهم‌تر است

    ايسنا: رئیس قوه قضائیه با تاکید بر پاسداری از استقلال قضات و دستگاه قضائی طی حدود ۱۰ سال گذشته، تاکید کرد: در طول این سال‌ها در برابر فشارها و توصیه‌ها از استقلال قوه قضائیه عقب‌نشینی نکرده‌ام و از سوی دیگر نظر و استدلال شخصی خود را نیز به هیچ‌یک از قضات در صدور رأی تحمیل نکرده‌ام.
  • سرلشکر صفوی: لیبرالیسم مثل کمونیسم در حال تمام شدن است

    فارس نوشت: دستیار و مشاور عالی فرماندهی معظم کل قوا با بیان اینکه فرهنگ لیبرالیسم دیگر برای بشیریت الهام بخش نیست و در حال تمام شدن است، گفت: بروز و ظهور یک قطب قدرت جدید به عنوان قدرت جهان اسلام در قرن حاضر و مبتنی بر فرهنگ و تمدن نوین اسلامی با محوریت اسلام نابی که انقلاب اسلامی آن را ترویج می کند در حال شکل گیری است.

بیشتر