بندر شهید بهشتی چابهار حلقه واسط بین کشورهای جنوب شرق آسیا،‌ آسیای میانه و افغانستان محسوب می‌شود و با راه‌اندازی فاز نخست این بندر شاهد افزایش سه برابری ظرفیت این بندر از ۵/ ۲ میلیون تن به ۵/ ۸ میلیون تن هستیم؛ افزایش ظرفیتی که پیش‌بینی شده در همین فاز به ۱۵ میلیون تن برسد. از سوی دیگر براساس برنامه‌ریزی صورت گرفته ظرفیت این بندر در فاز دوم توسعه به ۲۷میلیون تن و تا فاز پنجم به ۸۳ میلیون تن در سال افزایش خواهد یافت. همچنین با راه‌اندازی این بندر ظرفیت بارگیری و تخلیه کالاهای نفتی نیز نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد بیش از ۴ درصدی داشته که درخصوص بارگیری و تخلیه کالاهای غیرنفتی این رشد برابر ۴/ ۶ درصد بوده است.

برای راه‌اندازی فاز یک بندر شهید بهشتی چابهار تاکنون یک میلیارد دلار سرمایه‌گذاری صورت گرفته که اقلام عمده آن شامل ۳۰۰ میلیون دلار از محل منابع داخلی سازمان بنادر و دریانوردی، ۴۰۳ میلیون دلار به‌صورت مشترک از محل صندوق توسعه ملی و سازمان بنادر، ۱۵۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری از محل فاینانس دولت هند و ۸۵ میلیون دلار در قالب BOT با هندی‌ها بوده است. در مراسم افتتاح فاز یک بندر شهید بهشتی چابهار وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه پروژه بندر شهید بهشتی چابهار، پروژه بسیار بزرگی است، اعلام کرد: در کنار این پروژه چند پروژه دیگر نیز در این منطقه درحال پیگیری است. عباس آخوندی با اشاره به نامگذاری این بندر به نام دروازه ملل، بیان کرد: نامگذاری این بندر به نام دروازه ملل با این اصل و درک انتخاب شده که ما موقعیت ایران را به‌عنوان یک کشور با ثبات و کشوری که بیشترین نقش را در صلح منطقه دارد، این امکانات را در اختیار کشور‌های همسایه قرار دهیم تا از مسیر ترانزیتی ایران عبور کنند. شعار ما در وزارتخانه، برقراری ارتباط با همه همسایگان، همچون عراق، افغانستان، پاکستان، ترکیه، عمان، جمهوری آذربایجان و تمام کشور‌های پیرامون ایران است.

وی هدف اصلی را اتصال شبکه ریلی و بزرگراهی ایران به شبکه ریلی و بزرگراهی آسیا عنوان کرد و گفت: به هیچ‌وجه نمی‌خواهیم از موقعیت ژئوپلیتیک ایران به‌عنوان یک انحصار استفاده کنیم، زیرا فکر می‌کنیم که این موقعیت در اختیار کشور‌های همسایه است و باید با افزایش کیفیت خدمات رقابت کنیم که فکر می‌کنم بسیار مهم است. آخوندی یادآور شد: پیش از اینکه از مزیت‌های نسبی خود استفاده کنیم، علاقه‌مندیم از مزیت‌های رقابتی خود استفاده کنیم که موضوع بسیار مهم‌تری است. وی با اشاره به کریدور‌های مختلفی که از این بندر استفاده می‌کنند، گفت: هفته گذشته در گرجستان کریدور جنوب- غرب بین ایران، جمهوری آذربایجان، گرجستان، اوکراین و لهستان تعریف شد، از این رو کریدور‌های شمال – جنوب و جنوب- غرب می‌توانند از این طریق به دریا و اقیانوس هند متصل شوند که موقعیت بسیار خوبی برای این کشور‌ها است.

وی با اشاره به همکاری هندوستان در توسعه بندر شهید بهشتی چابهار، گفت: خوشبختانه طرف هندی در فاز یک ۸۵ میلیون دلار و در فاز دو ۱۵۰ میلیون دلار در اختیار ما قرار داده که رقم بسیار خوبی است اما بیش از اینکه به اعتبارات فکر کنیم به همکاری‌ها توجه می‌کنیم تا این کریدور را زنده نگه‌ داریم، بنابراین همکاری‌ها و ارتباطات بلندمدت از مبالغ برای ما مهم‌تر است. آخوندی در ادامه به تصویب موافقت‌نامه ایران، هند، افغانستان که تقدیم مجلس شده بود اشاره کرد و گفت: کریدور جنوب- غرب نیز هفته قبل امضا شد که در این دو موضوع یک گام پیشرفت حاصل شده است.

عضو کابینه دولت دوازدهم در ادامه درباره گام‌های پیش‌روی این وزارتخانه برای توسعه بندر چابهار، اظهار کرد: در راستای توسعه ارتباطات بندر چابهار، اصلی‌ترین بحث ما ارتباط این بندر به شبکه ریلی است و همان‌طور که مستحضر هستید خط آهنی تعریف شده است که چابهار- ایرانشهر- زاهدان- زابل و بیرجند را به یکدیگر متصل می‌کند. از این‌رو این یک خط ریلی استراتژیک در شرق ایران به سمت شمال است که با عنایت ریاست‌جمهوری پیگیری خواهد شد.

وی افزود: نکته دوم ارتقای سطح سرویس جاده چابهار به زاهدان است که یک جاده اصلی به‌شمار می‌رود، اما برخی قسمت‌ها از کیفیت خوبی برخوردار نیست و باید این جاده دوبانده شود به‌طوری که با توجه به حجم بار موجود در چابهار باید برای ۴۰ کیلومتری که وضعیت خوبی ندارد، گام برداریم. آخوندی با اشاره به درخواست وزیر تجارت پاکستان مبنی بر اتصال چابهار به گوادر گفت: این گام سومی است که باید برداریم و ارتباط بین چابهار و گوادر را برقرار کنیم. وزیر راه و شهرسازی همچنین به پشتیبانی از تولید در بندر اشاره کرد و گفت: همزمان با احداث بندر شهید بهشتی چابهار صنایع پتروشیمی و فولاد نیز در دست احداث قرار گرفت و با توجه به اتصال این بندر به منطقه آزاد بنابراین بندر شهید بهشتی باید کانون تولید شود. آخوندی با بیان اینکه بندر را فقط به‌عنوان یک نقطه بندری نگاه نمی‌کنیم، گفت: نقطه حمل بار در هر کشوری که باشد تا آخرین نقطه مصرف که در هر کشوری از آسیای میانه، روسیه تا غرب باشد زنجیره تامین مدنظر است، بنابراین امکانات لجستیکی بسیار فراوانی مانند یخچال، انبار، وسایل توزین و دفاتر تجاری برای تمام کسانی که می‌خواهند در صنعت لجستیک سرمایه‌گذاری کنند در اختیار سرمایه‌گذاران این بخش و علاقه‌مندان قرار خواهیم داد و مورد حمایت قرار خواهند گرفت. وی مدرن بودن بنادر را حائز اهمیت دانست و گفت: بنادر جهان از نظر کیفیت با یکدیگر رقابت می‌کنند؛ از این‌رو در نظر داریم این بندر بتواند یک بندر مهم و رقابتی باشد تا بتواند با سایر بنادر جهان رقابت کند و از طریق این مزیت رقابتی بتوانیم خدمات بیشتری به مردم ارائه کنیم.

وزیر راه و شهرسازی همچنین در چابهار در حاشیه افتتاح فاز نخست بندر شهیدبهشتی چابهار در گفت‌وگو با خبرنگاران درباره میزان هزینه کرد، اعتبار و نقشی که بندر شهیدبهشتی چابهار در اقتصاد منطقه و کشور ایفا می‌کند، گفت: چابهار یکی از بنادر بسیار استراتژیک ایران است. چیزی که ما انتظار داریم این است که بندر شهیدبهشتی چابهار چیزی معادل بندر شهیدرجایی بندرعباس شود. بنابراین ظرفیت نهایی که برای بندر شهید بهشتی چابهار در نظر داریم چیزی حدود ۸۰ میلیون تن در سال است.

تاثیر بندر چابهار بر جایگاه هند و ایران

ار پونیاه آیاپان رادا کریشان، وزیر دارایی و کشتیرانی هند نیز با اشاره به اینکه افتتاح این پروژه بر نقش هند و ایران در منطقه تاثیر مثبت دارد، گفت: بندر چابهار از نظر راهبردی برای هند و ایران بسیار مهم است و توسعه بندر چابهار یک مسیر ارتباطی بسیار مهم برای دو کشور ایجاد می‌کند و دستیابی هند به افغانستان را نیز سهولت می‌بخشد. وزیر دارایی و کشتیرانی هند در ادامه بیان کرد: افتتاح فاز اول این بندر نه تنها در توسعه روابط ایران و هند نقش مهمی دارد، بلکه بر اقتصاد تمام کشور‌های منطقه نیز تاثیر خواهد گذاشت.

وی معتقد است، بدون تردید توسعه بندر چابهار برای کشور‌هایی مانند افغانستان نیز بسیار مفید است و به توسعه این کشور و همچنین سایر کشور‌های آسیای مرکزی کمک می‌کند. رادا کریشان درباره طرح توسعه تنها بندر اقیانوسی ایران و همکاری هند دراین پروژه توضیح داد: در فاز اول بندر چابهار ما قصد داریم یک اسکله باری چند منظوره به طول ۶۰۰ متر ایجاد کنیم.  وی تاکید کرد که در فاز دوم این پروژه، هند یک پایانه کانتینری به طول ۶۵۰ متر در این بندر خواهد ساخت.  وزیر دارایی و کشتیرانی هند در ادامه ابراز امیدواری کرد که توسعه این بندر به اقتصاد هند و ایران کمک کرده و میزان تجارت هر دو کشور را گسترش دهد. رادا کریشان درباره راه‌های گسترش همکاری‌های هند و ایران تاکید کرد: دولت و مردم ایران و هند علاقه‌مند به افزایش روابط دوستانه با یکدیگر هستند و هند قصد دارد همکاری‌های خود با ایران را در آینده گسترش دهد.

 

گشایش «دروازه ملل» بر تجارت جهان