شماره روزنامه ۶۶۵۹
|

دانستنى‌هاى روزمره اقتصادى؛

فرض کنید در یک سال فقط ١٠٠ واحد کالا تولید مى‌شود و دولت تصمیم مى‌گیرد ٣٠ واحد آن را مصرف کند یا به کسانى که دولت مى‌خواهد واگذار کند که مصرف کنند. اگر دولت از ما فقط مالیات متعارف بگیرد گویى معادل ارزش ٣٠ واحد کالا مالیات مى‌گیرد و قادر به خرید آن ٣٠ واحد کالا خواهد بود و آن گاه مردم فقط قادر…

گذار از انفعال تاریخی به خودآگاهی انتقادی در شهر ایرانی با تأملی بر تجربه تنکابن

درک بحران‌های شهری امروز ایران، جز در پرتو بازخوانی گذشته‌ای که ما را به اینجا رسانده، میسر نیست. در بستر این نگرش تاریخی است که درمی‌یابیم سودای توسعه در ایران، هرگز به‌طور کامل از بستر یک «زیست تاریخیِ درون‌زا» برنخاست؛ بلکه بیش از آنکه حاصل یک حرکت خودآگاهانه از درون جامعه باشد، واکنشی انفعالی…

اخبار اندیشه روزنامه شماره ۶۶۵۹

    شنبه، ۲۸ شهریور ۱۴۰۵
  • چرا یک نظریه اقتصادی به پروژه سیاسی تبدیل شد؟

    روزنامه شماره ۶۶۵۹

    مارکسیسم پس از مارکس

    تاریخ اندیشه اقتصادی را می‌توان تا حد زیادی تاریخ تلاش برای پاسخ به یک پرسش بنیادین دانست: ثروت چگونه تولید می‌شود و مناسبات اقتصادی چگونه سازمان می‌یابد؟ اما در قرن نوزدهم با گسترش سرمایه‌داری صنعتی پرسش دیگری نیز به تدریج اهمیت یافت: آیا نظامی که بر مالکیت خصوصی، بازار و انباشت سرمایه استوار است صرفا یک شیوه کارآمد برای سازمان‌دهی تولید است یا ساختاری تاریخی و موقتی که سرانجام باید جای خود را به نظامی دیگر بدهد؟ مارکس با طرح این پرسش اقتصاد را وارد قلمرو گسترده‌تری کرد که در آن تولید و توزیع ثروت از تاریخ، قدرت و ساختار اجتماعی جدا نبود. اهمیت مارکس در تاریخ اندیشه اقتصادی تا حد زیادی از همین تلاش برای عبور از اقتصاد به اقتصاد سیاسی ناشی می‌شود.
  • معمای حاکمیت پولی و بازتولید سلطه در جوامع اقتدارگرا

    روزنامه شماره ۶۶۵۹

    پول خودکامه

    پول در ظاهر ابزاری برای مبادله و تخصیص منابع است، اما در نظام‌های اقتدارگرا همچون برخی کشورهای آمریکای لاتین و عربستان می‌تواند به سازوکاری برای تثبیت قدرت سیاسی و بازتولید نابرابری تبدیل شود. آنچه از آن با عنوان «پول خودکامه» می‌توان یاد کرد، وضعیتی است که در آن نظام مالی، بانک‌ها، اعتبارات و رانت‌های اقتصادی نه در خدمت رقابت سالم و رفاه عمومی، بلکه در خدمت کنترل اجتماعی و تحکیم اقتدار سیاسی قرار می‌گیرند که می‌توان نمود آن را در برخی کشورهای آمریکای لاتین و عربستان مشاهده کرد.
۱