افزایش هزینههای تولید و نهادهها باعث افزایش ۴۰ درصدی قیمت محصولات لبنی از ابتدای بهمنماه شده است
دو موتور تورمی صنعت لبنیات
بر اساس گزارش تورم اردیبهشتماه مرکز آمار ایران، قیمت شیر پاستوریزه در مقایسه با فروردینماه ۵.۸درصد افزایش یافته است. همچنین قیمت این محصول نسبت به اردیبهشت ۱۴۰۴ رشد قابلتوجه ۱۳۵ درصدی را نشان میدهد. سایر محصولات لبنی نیز طی یک سال گذشته با افزایش قیمت چشمگیری مواجه بودهاند؛ بهطوریکه قیمت ماست، دوغ و خامه در اردیبهشت ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل به ترتیب ۱۲۶.۲ درصد، ۱۱۰ درصد و ۸۳.۷ درصد افزایش یافته است.
برآوردهای صنعت لبنی نشان میدهد حدود ۷۰ درصد بهای تمامشده محصولات لبنی به شیر خام اختصاص دارد؛ موضوعی که باعث شده افزایش نرخ این نهاده، اثر تعیینکنندهای بر قیمت نهایی محصولات داشته باشد. در نتیجه، رشد قیمت لبنیات را میتوان حاصل همزمان افزایش هزینه بستهبندی، حملونقل و سایر نهادهها از یکسو و افزایش قیمت شیر خام از سوی دیگر دانست؛ عواملی که در کنار هم میانگین قیمت محصولات لبنی را نسبت به ابتدای بهمن سال گذشته حدود ۴۰ درصد افزایش دادهاند.
فشار هزینه بر صنایع لبنی
محمد فربد، سخنگوی صنایع لبنی ایران، در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» با اشاره به تاثیر تنشهای اخیر بر زنجیره تامین صنعت لبنیات گفت: اگرچه قیمت مواد و ملزومات بستهبندی نسبت به دوره پیش از جنگ بیش از دو برابر شده است، اما مشکل تامین این اقلام تا حد زیادی برطرف شده و نگرانیهای اولیه درباره اختلال در تولید محصولات لبنی کاهش یافته است.
وی با بیان اینکه در هفتههای ابتدایی بحران، یکی از مهمترین دغدغههای تولیدکنندگان تامین مواد بستهبندی بود، اظهار کرد: در آن مقطع نگرانیهای جدی درباره دسترسی به مواد اولیه مورد نیاز صنایع بستهبندی وجود داشت و حتی برآوردهایی مطرح میشد که قیمت برخی اقلام تا چند برابر افزایش یافته است. با این حال، شرایط بازار به تدریج بهبود پیدا کرد و اکنون اگرچه هزینهها همچنان در سطح بالایی قرار دارند، اما از نظر تامین مواد مورد نیاز، وضعیت قابل مدیریت شده است.
فربد افزود: در حال حاضر قیمت ملزومات بستهبندی نسبت به قبل از جنگ بیش از دو برابر شده است. البته ضریب دقیق افزایش قیمت در همه اقلام یکسان نیست و برخی محصولات شرایط متفاوتی دارند، اما در مجموع میتوان گفت که هزینههای بستهبندی رشد قابلتوجهی را تجربه کردهاند. با این وجود، خوشبختانه آنچه در روزهای نخست موجب نگرانی فعالان صنعت شده بود، یعنی احتمال کمبود مواد مورد نیاز و اختلال در عرضه محصولات لبنی، محقق نشد و تولیدکنندگان توانستند نیازهای خود را تامین کنند.
سخنگوی صنایع لبنی ایران با اشاره به گزارشهای تهیهشده درباره وضعیت بازار مواد اولیه بستهبندی گفت: بررسیهای انجامشده نشان میدهد که اگرچه شوک قیمتی قابلتوجهی در این بخش رخ داده، اما مسیر تامین مواد اولیه نسبت به گذشته روانتر شده است. به گفته وی، گزارش جامعی نیز درباره وضعیت صنعت پلیمر و تاثیر آن بر صنایع مصرفکننده از جمله صنعت لبنیات تهیه شده که میتواند تصویر دقیقتری از تحولات اخیر ارائه کند. او در ادامه درباره تاثیر این افزایش هزینهها بر قیمت محصولات لبنی بیان کرد: طبیعی است که بخشی از افزایش هزینههای تولید در قیمت نهایی محصولات منعکس شود، اما نباید تصور کرد که رشد هزینه بستهبندی عامل اصلی افزایش قیمت لبنیات بوده است.
فربد با تاکید بر اینکه سهم شیر خام در ساختار هزینه تولید بسیار بالاست، گفت: حدود ۷۰ درصد هزینه تولید محصولات لبنی به شیر خام اختصاص دارد. بنابراین هرگونه تغییر در قیمت شیر خام اثر مستقیم و تعیینکنندهای بر قیمت تمامشده محصولات دارد و نمیتوان افزایش قیمت لبنیات را صرفا به رشد هزینههای بستهبندی نسبت داد. او افزود: اگر قیمت محصولات لبنی را با ابتدای بهمنماه سال گذشته مقایسه کنیم، به طور میانگین حدود ۴۰ درصد افزایش قیمت مشاهده میشود. این افزایش حاصل مجموعهای از عوامل مختلف از جمله رشد قیمت شیر خام، هزینههای بستهبندی، حملونقل، دستمزد و سایر نهادههای تولید است و نمیتوان تنها یک عامل را مسوول این تغییرات دانست.
سخنگوی صنایع لبنی ایران در پایان تصریح کرد: در حال حاضر مهمترین موضوع برای تولیدکنندگان نه کمبود مواد اولیه، بلکه مدیریت هزینههای فزاینده تولید است. صنعت لبنیات توانسته از مرحله نگرانی درباره تامین عبور کند، اما فشار ناشی از افزایش هزینهها همچنان ادامه دارد و بر قیمت نهایی محصولات اثرگذار خواهد بود. در مجموع، صنعت لبنیات در ماههای اخیر از مرحله بحران تامین مواد اولیه عبور کرده و توانسته ثبات نسبی را در زنجیره عرضه حفظ کند، اما این ثبات به معنای کاهش فشار بر تولیدکنندگان نیست. ساختار هزینه در این صنعت اکنون بیش از هر زمان دیگری تحتتاثیر دو محرک قرار دارد. در چنین شرایطی، فعالان صنعت بیش از آنکه با مساله کمبود مواجه باشند، با چالش مدیریت هزینههای رو به رشد روبهرو هستند؛ چالشی که در صورت تداوم میتواند بر حاشیه سود تولیدکنندگان و در نهایت بر سطح قیمت مصرفکننده اثرگذار باقی بماند و فضای رقابتی این بازار را نیز تحت فشار قرار دهد.
