بر قند قزوین چه گذشت

 سهامدار اصلی شرکت، بازرگانی پویاگستر دنیا با ۷/ ۶۷درصد سهام است. شاخص‌‌‌های سودآوری «قزوین» نشان می‌دهد که در چهارسال گذشته، روند حاشیه سود آن رو به کاهش بوده است. با این تفاسیر پیش‌بینی می‌شود که این روند در ۶ماه دوم ۱۴۰۱ نیز ادامه داشته باشد و شرکت مذکور به حاشیه سود ناخالص ۲۳درصد دست پیدا کند. با بررسی میزان تولیدات درمی‌‌‌یابیم که همواره روند آن کاهشی بوده، به‌‌‌طوری که در ۶ماه اول ۱۴۰۱، افت ۱۳درصدی نسبت به دوره مشابه قبل رقم خورده است. از طرفی مبلغ فروش «قزوین» ظرف سه‌سال اخیر به‌‌‌طور میانگین افزایش ۵۲درصدی را به ثبت رسانده است. مجموع عوامل ذکرشده موجب می‌شود که برای ۶ماه دوم ۱۴۰۱ به میزان ۱۰درصد افزایش درآمد فروش و ۱۰درصد افت میزان تولید پیش‌بینی ‌شود که این امر سبب تحقق ۴۶تومان سود به‌ازای هر سهم شرکت برای سال مالی ۱۴۰۱ شرکت خواهد شد.

معرفی شرکت

براساس آمارهای منتشرشده، شرکت قند قزوین، ۲۴بهمن سال ۱۳۷۷ در سازمان بورس اوراق بهادار تحت نماد «قزوین» پذیرفته شد. ظرفیت شرکت مذکور در حال حاضر تولید ۳۶هزار تن شکر به صورت سالانه است. در این میان، طبق اساسنامه، موضوع فعالیت قند قزوین عبارت است از تاسیس و اداره‌کردن کارخانه‌های تولید و تصفیه‌ شکر، تبدیل شکر به قند، خرید و واردات کلیه اجناس موردنیاز کارخانه و صنعت قندسازی، خرید یا اجاره و استجاره زمین‌‌‌های زراعی، انجام کلیه امور مربوط به زراعت و کشت چغندرقند، فروش محصولات و فرآورده‌‌‌های کارخانه در داخل و خارج، فروش یا صدور لوازم و ماشین‌آلات اضافی و به‌طور کلی تمام اموری که با صنعت تهیه قند و شکر به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم مرتبط باشد. همچنین انجام سایر امور تولیدی، کشاورزی، واردات و صادرات، امور بازرگانی مجاز، تمام امور اعم از تجاری، صنعتی، کشاورزی و انجام هرگونه سرمایه‌گذاری و مشارکت که با موضوع فعالیت شرکت ارتباط داشته باشد جزو فعالیت‌های «قزوین» محسوب می‌شود. فعالیت‌‌‌های تحقیقاتی، مطالعاتی و آزمایشگاهی (آزمون یا کالیبراسیون) از دیگر حوزه‌های فعالیت این شرکت محسوب می‌شود.

محصولات شرکت

بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که محصولات اصلی «قزوین» در پایان گزارش دوره ۶ماهه ۱۴۰۱، شامل شکر تولیدی از چغندر، تفاله خشک، ملاس، تفاله تر، شکر سهمیه و تفاله خشک سهمیه است. از طرفی بررسی روند فروش صادراتی قند قزوین از این واقعیت حکایت دارد که همواره در این شرکت فروش صادراتی وجود نداشته است. با این تفاسیر می‌‌‌توان گفت «قزوین» تمامی محصولات خود را در بازار داخل به فروش می‌‌‌رساند. با بررسی مواد مصرفی شرکت درمی‌‌‌یابیم که چغندر، شکر خام و مواد بسته‌‌‌بندی مورد استفاده قرار می‌‌‌گیرند. در این میان، عمده مواد مورد استفاده شرکت از بازار داخل تامین می‌شود و تنها شکر خام عمدتا وارداتی است که این موضوع می‌‌‌تواند ریسک عدم‌تامین مواداولیه در «قزوین» را که حدود ۸۳درصد از بهای تمام‌شده را شامل می‌شود، کاهش دهد. بررسی آمار تولید، فروش و سودآوری قند قزوین می‌‌‌تواند نقشه‌‌‌ای از عملکرد آن در گذشته به تحلیلگران ارائه دهد.

بر این اساس، بررسی آمارها در بخش تولیدات نشان می‌دهد که در سال‌های اخیر غیر از سال ۱۴۰۰ همواره این روند کاهشی بوده است. در این میان در سال ۱۴۰۰ شرکت موفق شده است نسبت به دوره مشابه قبل ۴۱درصد افزایش تولید را به ثبت برساند. با این حال در دوره ۶ماهه ۱۴۰۱ این روند کاهشی شده و ۱۳درصد افت تولید نسبت به مدت مشابه قبل مشاهده شده است. بنابراین می‌‌‌توان رشد تولید سال ۱۴۰۰ را رویدادی تکرارناپذیر قلمداد کرد. عمده دلیل این افت را با توجه به قدمت بالای شرکت می‌‌‌توان مستهلک‌شدن خطوط تولید دانست که این امر لزوم به‌‌‌روزرسانی‌‌‌های خطوط تولید را نشان می‌دهد.

یکی دیگر از آمارهای مهم شرکت قند قزوین، مبلغ فروش است. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که «قزوین» در سه‌‌‌سال گذشته، در مبلغ فروش رشد نسبتا خوبی را به ثبت رسانده و به‌طور میانگین ۵۲درصد به این مبلغ افزوده شده است. بر همین اساس در ۶ماه اول ۱۴۰۱ شرکت مذکور موفق شده است نسبت به دوره مشابه سال قبل ۸۰درصد به مبلغ فروش خود بیفزاید که این امر رشد درآمدی بسیار خوبی را برای این شرکت نشان می‌دهد. بررسی‌‌‌ها حاکی از آن است که دلیل عمده افزایش درآمد فروش «قزوین» با توجه به عدم‌رشد میزان تولید در ۶ماهه۱۴۰۱، افزایش نرخ فروش محصولات شرکت بوده است.

آخرین موردی که باید در «قزوین» به بررسی روند آن بپردازیم، حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص است. برهمین اساس در چهارسال اخیر میانگین حاشیه سودهای شرکت مذکور به ترتیب ۱۹درصد، ۱۷درصد و ۱۷درصد بوده، این در حالی است که در ۶ماهه ۱۴۰۱ حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص به ۱۸درصد، ۱۷درصد و ۱۴درصد رسیده است. بررسی روند حاشیه سود شرکت نشان می‌دهد که در چهارسال اخیر روند آن کاهشی بوده، به‌طوری که حاشیه سود خالص شرکت از ۱۷درصد در سال ۱۳۹۷ به ۱۴درصد در ۶ماه اول ۱۴۰۱ تنزل یافته است که نشان می‌دهد شرکت در کنترل هزینه‌‌‌های خود با چالش مواجه بوده و سرمایه‌گذاری‌‌‌های خود را به‌درستی مدیریت نکرده که در مجموع این عوامل موجب کاهش سودآوری شرکت شده است و در صورت ادامه‌‌‌دار بودن می‌‌‌تواند ریسک جدی برای سودآوری آن باشد.

نسبت سهامداران شرکت

سهامداران عمده حقوقی شرکت قند قزوین، عبارتند از شرکت بازرگانی پویاگستر دنیا، شرکت بازرگانی بین‌المللی زرین‌دانه نشاط، امیدآفرینان مدبر و شرکت قند هکمتان که به‌ترتیب مالکیت ۷/ ۶۷درصد، ۶/ ۲درصد، ۹/ ۱درصد و یک‌درصد سهام «قزوین» را در اختیار دارند. در این میان مالکیت ۵درصدی سهام شرکت در دست سه‌شخص حقیقی است. با این تفاسیر شناوری سهام «قزوین» در حدود ۲۵درصد است.

تحلیل سود سال آینده

به‌منظور تخمین سهم سود سال ۱۴۰۱ «قزوین»، ابتدا باید مفروضات و متغیرهای موثر بر سودآوری آن را مشخص کرد. مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر سودآوری این شرکت نرخ محصولات تولیدی آن است. محصولات اصلی «قزوین» که بیشترین درآمد شرکت را شامل می‌‌‌شوند، عبارتند از شکر تولیدی از چغندر، تفاله خشک، ملاس و تفاله خشک سهمیه که نرخ‌های آنها با احتساب ۴۰درصد افزایش نسبت به آخرین گزارش فعالیت ماهانه (آذرماه) به ترتیب ۱۷میلیون و ۷۸۵هزار تومان، ۷میلیون و ۴۸۳هزار تومان، ۵میلیون و ۱۶۷هزار تومان و ۹۸۰هزار تومان درنظر گرفته شده است. از طرفی نرخ‌های مهم دیگر عبارتند از نرخ افزایش حقوق، نرخ تورم و رشد نرخ حمل‌‌‌ونقل که به ترتیب ۵۵درصد، ۴۰درصد و ۳۵درصد برآورد شده‌‌‌اند.

همچنین نرخ دلار در سامانه نیما به‌‌‌طور میانگین برابر با ۲۸هزار و ۵۰۰تومان در نظر گرفته شده است. با فرض این متغیرها فروش شرکت قند قزوین در سال ۱۴۰۱ برابر با ۵۷۹میلیارد تومان خواهد شد. از این میزان فروش ۱۱۸میلیارد تومان سود ناخالص، ۱۱۲میلیارد تومان سود عملیاتی و ۹۵میلیارد تومان سود خالص برآورد می‌شود. این در حالی است که در ۶ماه اول ۱۴۰۱ «قزوین» توانسته است ۲۷۵میلیارد تومان فروش را به ثبت برساند. با این مفروضات سود خالص به‌‌‌ازای هر سهم شرکت مذکور برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۴۶تومان پیش‌بینی می‌شود.

همان‌طور که در بخش مبلغ فروش به بررسی روند سالانه پرداخته شد، «قزوین» در دوره ۶ماهه ۱۴۰۱ موفق شده است به میزان ۸۰درصد نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشد داشته باشد. بر همین اساس با افت ۱۰درصدی تولیدات پیش‌بینی می‌شود در سال ۱۴۰۱ درآمد شرکت نسبت به سال ۱۴۰۰ با کاهش ۵درصدی  مواجه شود. با توجه به آخرین قیمت هر سهم شرکت که برابر با ۶۰۵تومان بوده، نسبت قیمت به سود هر سهم شرکت برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۱۳ می‌شود.

ریسک‌‌‌ها و فرصت‌‌‌های شرکت

از جمله ریسک‌‌‌هایی که برای شرکت قند قزوین می‌‌‌توان در نظر گرفت، تغییر تکنولوژی است. با توجه به اینکه شرکت مذکور نسبتا قدیمی تلقی می‌شود، در چند سال آتی در صورت جهش قابل‌توجه در تکنولوژی، ممکن است تکنولوژی مورد استفاده در آن منسوخ شود. البته روند تغییر تکنولوژی در صنعت قند و شکر کند است، بنابراین به نظر نمی‌رسد از این منظر نگرانی متوجه شرکت باشد. از طرفی ریسک نوسانات نرخ ارز همواره بر شرکت‌های ایران سایه افکنده است؛ به‌خصوص در شرکت‌هایی که صادرات‌محور نیستند و تمامی محصولات خود را در بازار داخل به فروش می‌‌‌رسانند. بر این اساس شرکت در برخی مقاطع، معاملاتی را به ارز انجام می‌دهد که شامل خرید شکر خام یا خرید چغندرقند است. بنابراین نوسانات نرخ ارز تاثیر بسزایی بر بهای تمام‌شده محصولات و سودآوری شرکت خواهد داشت؛ در نتیجه، در معرض آسیب‌پذیری از نوسانات نرخ ارز قرار خواهد گرفت.

از دیگر ریسک‌‌‌هایی که در «قزوین» از اهمیت زیادی برخوردار است، ‌تحویل‌نگرفتن چغندر از پیمانکاران طرف قرارداد است. بر این اساس با توجه به اینکه مواد اولیه شرکت محصولات کشاورزی بوده و دستخوش جریانات آب‌وهوا و آفت حشرات است، این ریسک همواره بر فعالیت شرکت سایه افکنده است. البته در این خصوص شرکت برای به حداقل رساندن آسیب‌پذیری، تضامین کافی از پیمانکاران دریافت کرده است که این امر می‌‌‌تواند تا حدی ریسک مذکور را کنترل کند.

جمع‌‌‌بندی

اگر به روند سود به‌‌‌ازای هر سهم شرکت قند قزوین نگاهی بیندازیم، متوجه می‌‌‌شویم که در سال‌های گذشته همواره روند روبه‌رشدی داشته، به‌‌‌طوری که در ۶ماه اول ۱۴۰۱ توانسته است ۱۹تومان به ازای هر سهم سود ثبت کند. این عدد نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشد ۴۴درصدی را به ارمغان آورده است. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود که برای سال ۱۴۰۱ «قزوین» بتواند ۴۶تومان به‌ازای هر سهم سود شناسایی کند که این رقم نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۱۳درصد افت نشان می‌دهد.

با بررسی صورت‌های مالی شرکت می‌‌‌توان دریافت که علت اصلی پیش‌بینی کاهش سودآوری قند قزوین، کاهش نرخ فروش محصولات آن همزمان با افت تولیدات بوده است. از طرفی با توجه به محاسبات انجام‌شده، نسبت قیمت به‌ازای هر سهم برابر با ۱۳ برای سال ۱۴۰۱ برآورد می‌شود. با توجه به مجموع این عوامل می‌‌‌توان گفت شرکت از نظر میزان فروش در حال رشد است. با این حال، بررسی صورت‌های مالی «قزوین» نشان می‌دهد که در این شرکت میزان تولید و حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص در حال کاهش است که این امر نشان می‌دهد شرکت در کنترل هزینه‌‌‌های خود با چالش مواجه است. همچنین لازم است «قزوین» برای تغییر خطوط تولید خود چاره‌ای بیندیشد تا بتواند زیرساخت‌‌‌هایی را به‌منظور تولید بیشتر و در نتیجه افزایش میزان سودآوری فراهم کند.