افت هزینههای عمومی و اداری «غپاک»
دنیایاقتصاد» - امیرعلی جراحی : شرکت لبنیات پاستوریزه پاک در سال ۱۳۳۸ در اطراف شهر تهران تاسیس شد. در حال حاضر این شرکت جزو واحدهای تجاری فرعی شرکت مادرتخصصی گسترش صنایع غذایی است و تولیدات آن در بازارهای داخلی و بازارهای صادراتی، از جمله در کشورهای عراق، سوریه و روسیه به فروش میرسد. شرکت «غپاک» در مقایسه با شرکتهای رقیب ۲درصد از سهم بازار محصولات لبنی کشور را در اختیار دارد. در این گزارش، روند تولید، فروش و سودآوری شرکت به صورت جداگانه مورد بررسی قرار گرفته و در ادامه به تحلیل سود سال ۱۴۰۱ به همراه ریسکهای تهدیدکننده آن پرداخته شده است.

تولید، فروش و سودآوری
موضوع فعالیت اصلی شرکت لبنیات پاستوریزه پاک طبق بند «۲» اساسنامه عبارت است از فرآوری، تولید و توزیع تمام محصولات لبنی در داخل و خارج از کشور. محصولات اصلی «غپاک» شامل انواع شیر، خامه، کره و ماست هستند که بهترتیب حدود ۳۲درصد، ۲۳درصد، ۱۷درصد و ۱۱درصد از مبلغ فروش شرکت را تشکیل میدهند. مشتریان عمده شرکت لبنیات پاستوریزه پاک عبارتند از: افق کورش، فروشگاه زنجیرهای رفاه تهران، شرکت زرینلبن پارس و شرکت زمزم ایران. بیشتر مواد مصرفی «غپاک» را شیرخام تشکیل میدهد که بیش از ۶۵درصد بهای مواد مصرفی را دربرمیگیرد. یکی از مواردی که به تحلیلگران کمک میکند تا بتوانند روند آتی شرکتها را پیشبینی کنند، بررسی روند گذشته تولید، فروش و سودآوری آنهاست. بررسی میزان فروش شرکت لبنیات پاستوریزه پاک نشان میدهد که این شرکت در سال ۱۴۰۰ با بهرهبرداری از طرحهای توسعه، بر میزان تولید و فروش خود افزوده است. میزان فروش شرکت در سال ۱۳۹۹ برابر با ۱۲۴هزار تن بود؛ اما در سال ۱۴۰۰ رشد ۲۲درصدی را تجربه کرد و به ۱۵۳هزار تن رسید. مقایسه این شرکت با شرکتهای تولیدی دیگر بیانگر این موضوع است که «غپاک» توانسته است علاوه بر افزایش نرخ، از افزایش میزان تولید نیز سود بیشتری کسب کند. بررسی روند درآمد شرکت لبنیات پاستوریزه پاک نشان میدهد که طی چهارسال اخیر این شرکت رشد قابلتوجهی را نسبت به سال قبل از خود تجربه کرده است. این روند صعودی قدرتمند ناشی از رشد نرخ محصولات و افزایش میزان تولید و فروش بوده است. آمارها نشان میدهند که در چهارسال اخیر درآمد شرکت بهترتیب برابر با ۷۲۴میلیارد تومان، ۹۵۷میلیارد تومان، ۱۳۲۴میلیارد تومان و ۲۲۶۹میلیارد تومان بوده است. همچنین از سال ۱۳۹۸ تا سال ۱۴۰۰ هر سال بهترتیب رشد درآمدی برابر با ۳۲درصد، ۳۸درصد و ۷۱درصد حاصل شده است.بررسیها نشان میدهد، یکی از روشهایی که به کمک آن میتوان متوجه نحوه سیاستگذاری شرکت شد، خالص ورود یا خروج محصولات به انبار است. این آمار میتواند نگاه شرکت را نسبت به آینده بیان کند. اگر شرکت پیشبینی کند که نرخ محصولات در آینده بیشتر از حال حاضر است، اقدام به ذخیره آن محصولات میکند تا آنها را با قیمت بیشتری به فروش برساند، بنابراین تحلیل آن مفید خواهد بود. در چهارسال اخیر «غپاک» اغلب موجودی انبار کمی داشته؛ اما در سال ۱۴۰۰ اقدام به فروش تعداد زیادی از محصولات انبار خود کرده است. از دیگر آمارهای کاربردی شرکت میتوان به روند سهسود اصلی شرکت اشاره کرد.
با بررسی صورت سود و زیان شرکت طی چهارسال گذشته میتوان متوجه شد که سود ناخالص «غپاک» روند افزایشی را تجربه کرده و هر سال بهترتیب برابر با ۱۲۸میلیارد تومان، ۱۴۴میلیارد تومان، ۲۳۴میلیارد تومان و ۲۹۴میلیارد تومان بوده است. بنابراین در سهسال گذشته رشد سالانه سود ناخالص شرکت برابر با ۱۳درصد، ۶۲درصد و ۲۶درصد بوده است. اما سود عملیاتی شرکت روند باثباتی نداشته و حتی در برخی سالها منفی شده است. میزان سود عملیاتی شرکت طی چهارسال اخیر بهترتیب برابر با ۴۶میلیارد تومان، منفی۹میلیارد تومان، ۵۶میلیارد تومان و ۳۱میلیارد تومان بوده است. سود خالص نیز مانند سود عملیاتی نتوانسته است روند باثباتی داشته باشد. میزان سود خالص از سال ۱۳۹۷ تا سال ۱۴۰۰ هر سال برابر با ۱۲میلیارد تومان، منفی۶۱میلیارد تومان، ۲میلیارد تومان و منفی۷۰میلیارد تومان بوده است.
نسبت سهامداران شرکت
سهامداران شرکت لبنیات پاستوریزه پاک عبارتند از: شرکت مادرتخصصی گسترش صنایع غذایی سینا، شرکت سرمایهگذاری ملی ایران، بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی و شرکت تولیدی شهر فرش ایرانیان که به ترتیب ۵۱درصد، ۱۴درصد، ۵/ ۱درصد و ۳/ ۱درصد از مالکیت شرکت را در دست دارند.
تحلیل سود سال آینده
اگر بخواهیم سود سال آینده شرکت لبنیات پاستوریزه پاک را تخمین بزنیم، ابتدا باید مفروضات شرکت را تعیین کنیم. از مهمترین متغیرهای شرکت میتوان به نرخ تولیدات آن اشاره کرد. نرخ انواع شیر و خامه که از مهمترین محصولات «غپاک» تلقی میشوند برابر است با ۴/ ۱۵میلیون تومان و ۵/ ۵۹میلیون تومان برای هر تن محصول. همچنین نرخ ماده اولیه اصلی شرکت که شیر خام است ۱۱میلیون و ۳۰۰هزار تومان در هر تن در نظر گرفته شده است. از دیگر نرخهای مهم میتوان به افزایش حقوق، تورم، رشد حملونقل و دلار اشاره کرد که بهترتیب معادل ۴۰درصد، ۴۰درصد، ۳۵درصد و ۲۷هزار تومان در نظر گرفته شدهاند. با فرض این متغیرها فروش شرکت در سال ۱۴۰۱ برابر با ۳هزار و ۳۹۶میلیارد تومان خواهد بود. از این میزان فروش حدود ۴۵۷میلیارد تومان سود ناخالص و همچنین ۳۷۳میلیارد تومان سود خالص به ثبت خواهد رسید. اگر سرمایه شرکت عدد ثابتی فرض شود، میتوان انتظار داشت که سود هر سهم «غپاک» برابر با ۲۶۹تومان میشود. بنابراین با قیمت ۸۶۵تومان سهم نسبت قیمت به سودی برابر با ۲/ ۳واحد را میتوان برآورد کرد. آنطور که آمارها نشان میدهند، سود عملیاتی شرکت نسبت به سال قبل رشد ۱۲۰۰درصدی را تجربه کرده است. اصلیترین دلیل آن افت قابلتوجه هزینههای عمومی و اداری شرکت است که نسبت به سال گذشته حدود ۸۰درصد افت داشته است.
ریسکهای شرکت
از مهمترین ریسکهای شرکت «غپاک» میتوان به ریسک نرخ ارز اشاره کرد. در این شرکت نوسان نرخ ارز بر فروش آن اثر مستقیم میگذارد. از آنجا که بخشی از فروش شرکت به خارج از کشور صورت میپذیرد، افزایش نرخ ارز میتواند باعث رشد فروش شرکت شود. اما با توجه به اینکه در بخش مواد مصرفی شرکت همه محصولات از داخل کشور تامین میشود، در نتیجه بالا یا پایین رفتن نرخ ارز تنها بر فروش شرکت تاثیر میگذارد.
از دیگر ریسکهای شرکت میتوان به نرخ بهره اشاره کرد. نوسان این نرخ میتواند بر تامین مالی این شرکت و دیگر شرکتها اثر بگذارد. هنگامی که نرخ بهره در یک کشور به دلایل مختلف روند افزایشی به خود میگیرد، هزینه فرصت پول زیاد میشود. بنابراین شرکتهای مختلف بهجای سرمایهگذاری روی طرحهای توسعه یا فرصتهای سودآور، اقدام به سپردهگذاری پول خود در بانکها میکنند. در نتیجه در سالهای پیشرو شرکت با ریسک دیگری به نام استهلاک داراییها مواجه میشود. یکی دیگر از ریسکهای تهدیدکننده شرکت، افزایش نرخ مواد اولیه است. هنگامی که قیمت مواد اولیه شرکتی با رشد همراه شود، بهای تمامشده تولیدات نیز افزایش مییابد که بهطور مستقیم بر سودآوری شرکت اثر میگذارد. بنابراین شرکت باید به فکر آینده باشد و در صورت نیاز اقدام به انبار کردن مواد اولیه کند تا از این طریق از ریسک نوسان قیمت مواد اولیه جلوگیری به عمل آورد.