شرایط نوسانی «غشاذر»

محصولات شرکت

موضوع فعالیت شرکت غشاذر تولید محصولات لبنی مانند شیر، دوغ، خامه، پنیر و همچنین تولید محصولات غیر‌لبنی مانند آبمیوه است. محصولات شرکت پگاه آذربایجان غربی در گذشته شامل فروش داخلی و صادراتی می‌شد که این فروش صادراتی بیشتر به  عراق بود. اما از ابتدای سال ۱۴۰۰ این صادرات دیگر ادامه نداشته و سهم تقاضای خارجی به شرکت‌های داخلی داده شده است. فروش شرکت مذکور بیشتر شامل محصولاتی مانند انواع پنیر، انواع شیر، انواع آبمیوه و انواع خامه می‌شود که هرکدام به ترتیب ۳۳‌درصد، ۲۵‌درصد، ۱۴‌درصد و ۱۰‌درصد از مبلغ فروش را شامل می‌شوند. مواد اولیه این شرکت شامل مواردی همچون شیر‌خام و مواد بسته‌بندی می‌شود که به ترتیب ۶۵‌درصد و ۲۲‌درصد از مبلغ مصرف مواد را شامل می‌شوند. شیرخام تهیه شده توسط شرکت دارای سه گرید A , B و C است که نرخ هرکدام به دلیل کیفیت ماده اولیه متغیر است.    

آمار تولید، فروش و سود شرکت  طی چند سال می‌تواند نقشه راه نسبی برای آینده آن ترسیم کند. بنابراین در ادامه به بررسی این آمار و ارقام  طی ۴ سال گذشته پرداخته می‌شود. مقدار تولید و فروش شرکت طی ۴ سال اخیر ابتدا روند صعودی اما از سال ۱۳۹۹ به بعد روند نزولی را تجربه کرده است. برای سال ۱۴۰۱ نیز روند تولید شرکت، نزولی پیش‌بینی شده است. درآمد فروش شرکت هر سال نسبت به سال گذشته شاهد رشد بوده و دلیل آن تنها ناشی از افزایش نرخ محصولات شرکت بوده است. این امر باعث رشد مبلغ فروش شرکت شده؛ زیرا همان‌طور که گفته شد تعداد فروش شرکت طی چند سال اخیر افت داشته است. مهم‌ترین دلیل افزایش نرخ ناشی از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی بوده که باعث شده نرخ شیرخام که ماده اولیه اصلی شرکت بوده نزدیک به ۱۰۰‌درصد رشد قیمتی را تجربه کند.

یکی از اقلام مهم در تحلیل، بررسی خالص ورود یا خروج محصولات از انبار است. در شرکت «غشاذر» به جز سال ۱۳۹۷ که شرکت به طور خالص از انبار فروخته است، در سال‌های بعد از آن شرکت مذکور بیشتر اقدام به انبار کردن محصول کرده تا اینکه فروش را از آن محل تامین کند.

از دیگر مواردی که بررسی آن به شناخت و تحلیل شرکت کمک می‌کند سود‌های شرکت است. ارقام صورت سود و زیان حاکی از رشد سود شرکت طی ۴ سال اخیر بوده که ناشی از رشد فروش شرکت است. همان‌طور که اشاره شد این شرکت رشد مقداری تولید و فروش نداشته و این افزایش سود‌آوری تنها ناشی از افزایش نرخ محصولات شرکت در پی رشد نرخ دلار و تورم بوده است. این شرکت تا زمانی که میزان تولید خود را با اجرای طرح‌های توسعه و ایجاد خطوط تولید با ظرفیت عملیاتی بالا افزایش ندهد، نمی‌تواند خیال سهامداران را از بابت رشد پایدار فروش و سود خالص راحت کند. زیرا اگر در آینده روند رشد نرخ‌های فروش مانند سال‌های قبل صعودی نباشد، شرکت غشاذر نمی‌تواند رشد فروش و سود را محقق کند. اگر نرخ فروش شرکت رشد نکند به دلیل افزایش هزینه‌ها که ناشی از تورم است، شرکت حتی ممکن است زیان‌ده شود.

بررسی ارقام سود خالص و سود عملیاتی شرکت در سال ۱۴۰۰ نشان می‌دهد که مقدار سود عملیاتی کمتر از سود ناخالص بوده است. دلیل این امر ناشی از سایر درآمد‌های شرکت در بخش سود حاصل از سرمایه‌گذاری بوده که نسبت به سال ۱۳۹۹ رشد بیش از ۳‌هزار و ۱۰۰‌درصدی داشته است. همان‌طور که آمار‌ها نشان می‌دهد بخش عمده این سود ناشی از فروش دارایی‌های ثابت مشهود توسط شرکت بوده که درآمدی بالغ بر ۱۳‌میلیارد تومان را محقق کرده است. این عامل باعث شد که مبلغ سود خالص شرکت نسبت به سود عملیاتی آن ۹‌درصد بیشتر باشد.

نسبت سهامداران شرکت

سهامداران شرکت پگاه‌‌‌آذربایجان‌‌‌غربی‌‌‌ عبارتند از: شرکت صنایع شیر ایران، شخص حقیقی و شرکت بیمه ملت که به ترتیب ۷/ ۷۷درصد، ۴/ ۲درصد و ۸/ ۱‌درصد از شرکت را تحت مالکیت دارند.

تحلیل سود سال آینده

اگر بخواهیم برآورد دقیقی از سود شرکت برای سال ۱۴۰۱ داشته باشیم باید بتوان از متغیر‌های اثر‌گذار بر شرکت، تخمین خوبی داشت. مهم‌ترین متغیر‌های موثر بر سود شرکت عبارتند از: نرخ انواع پنیر و نرخ شیر خام که به ترتیب مهم‌ترین محصول فروش و مهم‌ترین ماده اولیه شرکت محسوب می‌شوند. میانگین قیمت دو کالای ذکرشده برای سال ۱۴۰۱ به ترتیب ۹۰‌میلیون تومان و ۱۴‌میلیون تومان برای هر تن در نظر گرفته شده که با گزارش ماهانه منتهی به شهریور ماه به‌روز شده است. نرخ مقدار تولیدات شرکت منفی ۷‌درصد در نظر گرفته شده ؛ زیرا آن‌طور که آمار‌ها نشان می‌دهد طی دو سال گذشته هر سال افت اندکی را تجربه کرده و این کاهش مقداری تولید از گزارش فصلی ۳ ماهه شرکت نیز مشهود است. بر اساس گزارش‌های طرح توسعه شرکت انتظار می‌رود از دی‌ماه سال ۱۴۰۱ از این طرح بهره‌برداری شده که تاثیر قابل‌توجهی بر رشد تولید سال ۱۴۰۱ نخواهد داشت اما اگر این طرح تا پایان سال احداث شود می‌تواند تاثیر مثبتی بر فروش سال ۱۴۰۲ داشته باشد. از دیگر نرخ‌ها می‌توان به نرخ افزایش حقوق، نرخ تورم و رشد نرخ حمل‌ونقل اشاره کرد که به ترتیب برابر با ۴۰‌درصد، ۴۰‌درصد و ۳۵‌درصد است. در پایان نرخ دلار باید بررسی شود اما به دلیل اینکه برای شرکت فروش صادراتی پیش‌بینی نشده است، نوسان این نرخ بر سود سال ۱۴۰۱ تاثیر محسوسی نخواهد گذاشت.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که با محقق شدن این مفروضات، فروش سال آینده شرکت غشاذر به بیش از ۱۱۰۰‌میلیارد تومان خواهد رسید که از این مقدار درآمد، سود ناخالصی معادل ۱۲۹‌میلیارد تومان خواهد ساخت. در نهایت شرکت مذکور قادر خواهد بود که سود خالصی برابر با ۶۲‌میلیارد تومان را محقق کند که بیانگر رشد ۷۱‌درصدی نسبت به سال گذشته است. اگر سرمایه شرکت را برابر بایک میلیون و۲۳۲‌هزارو ۴۲۳ برگ سهم در نظر بگیریم سود هر سهم شرکت برابر با ۵۰۸ ریال تخمین زده شده است. با توجه به اینکه آخرین قیمت سهم در تابلوی بورس ۵۱۳ تومان بوده، می‌توان نسبت p/ E ۱/ ۱۰ را برای غشاذر برآورد کرد. بررسی‌ها نشان داده است که نسبت قیمت بر سود به تنهایی قابل اتکا نبوده و باید با تاریخچه این نسبت در سهم مورد نظر، مقایسه شود. با نگاهی به تاریخچه p/ E  در غشاذر، نوسانی بودن این نسبت مورد توجه قرار می‌گیرد. هنگامی که داده‌ها بیش از حد پر نوسان باشد، نمی‌توان از میانگین یا میانه آنها استفاده کرد؛ زیرا اعداد به دست آمده قابل اتکا نیست.

برای ترسیم جدول تحلیل حساسیت از دو متغیر مهم شرکت باید استفاده کرد که نشان دهد با تغییر آنها سود شرکت چقدر قابل نوسان خواهد بود. اصلی‌ترین نرخ‌های موثر بر شرکت نرخ انواع پنیر و نرخ شیر خام بوده و با ترسیم جدول می‌توان پی برد که اگر نرخ پنیر از حدی کمتر یا نرخ شیر خام از حدی بیشتر شود، شرکت حتی قابلیت زیان‌ده شدن را پیدا خواهد کرد.

ریسک‌های شرکت

شرکت غشاذر دارای ریسک‌های متنوعی در پیش روی خود است که از میان آنها به چند مورد اشاره خواهد شد. ریسک بازار از ریسک‌هایی بوده که اکثر شرکت‌های تولیدی را به چالش می‌کشد. این ریسک به معنای این است که با وجود رقبای مختلف برای شرکت‌ها، احتمال کاهش مشتریان وجود خواهد داشت. در خصوص این ریسک شرکت مذکور برنامه‌ای متشکل از افزایش تنوع و کیفیت محصولات لبنی را دارد.

در خصوص ریسک نرخ ارز باید عنوان کرد که این شرکت با توجه به اینکه از سال گذشته تا به امروز فروش صادراتی نداشته و تنها محصولات خود را در داخل عرضه می‌کند نوسان نرخ ارز تاثیر مستقیمی بر درآمد آن نمی‌گذارد. این نکته را نیز باید عنوان کرد که شرکت ذکر شده مواد اولیه خود را از داخل تهیه کرده و به لحاظ مواد اولیه نرخ ارز اثر مستقیمی بر آن ندارد.

ریسک نرخ شیر خام می‌تواند مهم‌ترین ریسک برای این شرکت تلقی شود. به دلیل اینکه شیر خام اصلی‌ترین ماده اولیه شرکت بوده، هر عاملی که بتواند در روند تولید و عرضه آن اختلال ایجاد کند یا باعث نوسان نرخ آن شود می‌تواند تاثیر مهمی بر سود شرکت داشته باشد. از طرف دیگر قیمت‌گذاری دستوری از دیگر موارد بوده و می‌تواند عملکرد عرضه و تقاضا  را که منجر به تعیین قیمت می‌شود دچار اختلال کند که در نهایت سود را کاهش می‌دهد.