حال خوب «وسپهر»
دنیای اقتصاد- محمد غفوری : سرمایهگذاری مالی سپهر صادرات در سال ۱۳۹۹ برای اولینبار در بازار سرمایه عرضه شد. سهامداران، این شرکت را با نماد «وسپهر» میشناسند و درحالحاضر در تابلوی اول فرابورس دادوستد میشود. این نماد ۳۰میلیارد برگه سهم دارد که آخرین قیمت آن ۶۸۶تومان و ارزش بازاری آن معادل ۲۰هزار و ۵۰۰میلیارد تومان است. همچنین بازدهی این نماد در یکماه، سهماه و یکسال اخیر بهترتیب، صفر منفی۹ و منفی۱۹درصد بوده که مهمترین دلیل شرایط منفی شرکت در یکسال اخیر، وضعیت منفی کل بازار بوده است. انتظار میرود با توجه به چشمانداز شرایط مساعد برای وضعیت کلی بازار، وضعیت این شرکت هم بهتر شود. شناوری شرکت در حال حاضر حدود ۷درصد است.

«وسپهر» از معدود نمادهایی است که با حمایت همهجانبه و همهروزه کدهای حقوقی در صفحه معاملات مواجه است. این نماد از سقف سال ۱۳۹۹ تا شهریور ۱۴۰۱ بازدهی منفی ۴۶درصدی داشته است. این در حالی است که بسیاری از شرکتهای همگروه این شرکت بازدهی منفی ۶۰ تا منفی۷۰درصدی را ثبت کردهاند.
آغاز فعالیت شرکت
در سال ۱۳۹۳ با توجه به عرضه سهام بانکصادرات در بازار بورس و تصویب قوانین ناظر بر خروج بانکها از بنگاهداری، نیاز به شکلگیری یک نهاد تخصصی در زیرمجموعه بانکصادرات ایران احساس شد و بر این اساس، شرکت سرمایهگذاری گروه مالی سپهر صادرات (سهامیعام) ابتدا بهعنوان شرکت سهامی خاص در تاریخ ۱۴/ ۰۸/ ۱۳۹۳ و در تاریخ ۲۱/ ۰۳/ ۱۳۹۹ بهعنوان شرکت سهامیعام نزد اداره ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید. در حال حاضر، شرکت سرمایهگذاری گروه مالی سپهر صادرات، جزو واحدهای تجاری فرعی بانک صادرات ایران است و در تاریخ ۰۸/ ۰۴/ ۱۳۹۹ بهعنوان نهاد مالی نزد سازمان بورس به ثبت رسیده است. سرمایهگذاری و مشارکت در شرکتها، مجتمعها، طرحها، واحدهای تولیدی و صنعتی، بازرگانی، خدماتی و حملونقل و سایر فعالیتها به طور مستقیم و غیرمستقیم که برای پیشبرد و تحقق اهداف شرکت لازم و مفید باشند، موضوع فعالیت این شرکت است. «وسپهر» بهعنوان یکی از شرکتهای تابعه بانکصادرات با سرمایه اسمی ۶۰میلیارد تومان تاسیس شد و در ۱۴ آبان سال ۹۳ نزد مرجع ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری تهران به ثبت رسید. در سال ۹۸ سرمایه شرکت از ۶۰میلیارد تومان به هزار میلیارد تومان معادل ۱۵۶۷درصد از محل مطالبات و آورده نقدی سهامداران و سود انباشته افزایش یافت. این شرکت در تاریخ ۲۷خرداد سالجاری با دریافت مجوز از سازمان بورس، از سهامی خاص به سهامیعام تبدیل شد و نام آن از گروه مالی سپهر صادرات به سرمایهگذاری گروه مالی سپهر صادرات تغییر کرد. سرمایه «وسپهر» در حال حاضر ۳هزار میلیارد تومان است.
سهامداران
بانکصادرات با داشتن ۷۵درصد از سهام «وسپهر»، بزرگترین سهامدار این شرکت است. شرکت صندوق بازارگردانی سپهر بازار سرمایه، دیگر سهامدار درصدی «وسپهر» است که حدود ۱۸درصد از سهام این شرکت را در اختیار دارد.
ماهیت کسبوکار
از آنجا که عمده فعالیت شرکت سرمایهگذاری مالی سپهرصادرات، سرمایهگذاری در سهام شرکتهای پذیرفتهشده در بورس است، عملکرد آن به شاخصهای کلان اقتصادی بستگی دارد. بهمنظور ارزیابی «وسپهر» باید به بررسی داراییهای مهم بورسی و خارج از بورس این شرکت پرداخت.
وضعیت داراییها و بدهیها
داراییهای شرکت روند رو به رشدی را تجربه کرده؛ بهطوریکه در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹، رشد بیش از ۱۸درصدی را ثبت کرده است. جالب است که در دوره مذکور بدهیهای جاری شرکت ۱۱درصد کاهش داشت. نکته دیگر در مورد «وسپهر» این است که سود این شرکت، روند افزایشی قابل قبولی داشته است. رشد سودسازی در «وسپهر» بهگونهای بوده که در پایان سال مالی ۱۴۰۰ این شرکت دارای سود انباشته بیش از ۳هزار و ۵۰۰میلیارد تومانی بوده است. این میزان سود انباشته در حالی به وجود آمده است که این عدد در سال قبل تنها ۳۳۰۰میلیارد تومان بود. به عبارت دیگر، سود انباشته شرکت در سال ۱۴۰۰ نسبت به ۱۳۹۹ رشد ۵درصدی را تجربه کرده است. در ادامه میزان درآمد حاصل از سرمایهگذاری در سهام «وسپهر» را مورد بررسی قرار میدهیم.
سودسازی
درآمد سود سهام شرکت در سهماه ۱۴۰۱بهار نسبت به مدت مشابه قبل رشد ۱۴۶درصدی داشته است. شرکت سرمایهگذاری مالی سپهر صادرات طی عملکرد سهماه منتهی به بهار ۱۴۰۱، بهازای هر سهم ۹تومان سود محقق کرده که نسبت به سال قبل افت ۱۳درصدی داشته است. لازم به ذکر است که «وسپهر»، در کل سال مالی ۱۰۹تومان سود ساخته بود که نسبت به سال ۱۳۹۹ افت ۷درصدی را تجربه کرد.
پرتفوی بورسی
در پرتفوی بورسی «وسپهر» سهمهای زیادی وجود دارد که از مهمترین آنها میتوان به بانکصادرات، سرمایهگذاری خوارزمی، توسعه فناوری اطلاعات خوارزمی، سرمایهگذاری مسکن و گروه مدیریت سرمایهگذاری امید اشاره کرد. نکته جذاب در پرتفوی بورسی «وسپهر»، وجود سهمهای پرپتانسیل و صعودی است که با بهتر شدن شرایط کلی بازار سرمایه سبب میشود، انتظار افزایش ارزشافزوده در پرتفوی بورسی این شرکت را داشته باشیم. با توجه به قیمتهای فعلی ارزش بازار پرتفوی بورسی «وسپهر» در آخرین گزارش شرکت در شهریورماه ۱۴۰۰ بهای تمامشده پرتفوی شرکت ۷هزار و ۸۰۰میلیارد تومان است که این رقم ۵۲درصد از کل سرمایهگذاری «وسپهر» است و ۴۸درصد آن مربوط به سرمایهگذاری در شرکتهای خارج از بورس است. ارزش روز پرتفوی شرکت در شهریورماه سالجاری حدود ۸هزار میلیارد تومان است که نسبت به بهای تمامشده، رشد ۲۰۰میلیارد تومانی را نشان میدهد.
بیشترین وزن سرمایهگذاری شرکت بهترتیب مربوط به بانک صادرات با بهای تمامشده هزار و ۸۰۰میلیارد تومان و ارزش روز ۲۳هزار میلیارد تومان است که ۲۹درصد از پرتفوی روز شرکت را تشکیل میدهد. با بهای تمامشده ۱۲۷تومانی و قیمت روز ۱۶۶تومانی بانک صادرات در حال حاضر، «وسپهر» حدود ۵۲۰میلیارد تومان در سود است. بهترتیب سرمایهگذاری مسکن (ثمسکن)، توسعه فناوری اطلاعات خوارزمی (مفاخر)، سرمایهگذاری خوارزمی (وخارزم) و سرمایهگذاری آریان (آریان)، وزن بالایی از بهای تمامشده شرکت را تشکیل دادهاند.
پرتفوی غیربورسی
بهمیزان۴۸درصد از پرتفوی سرمایهگذاری سپهر مربوط به پرتفوی غیربورسی است. «وسپهر» پرتفوی غیربورسی بزرگی نیز دارد که شرکتهایی نظیر شرکت انرژیسپهر، توسعه نیشکر و صنایع جانبی، سرمایهگذاری توسعه سپهر تهران، شرکت سرمایهگذاری توسعه سپهر فارس (سهامیخاص) و تامین سرمایه سپهر به همراه تعداد زیادی شرکت دیگر در پرتفوی غیربورسی «وسپهر» وجود دارند. نکته قابلتوجه این است که بهای تمامشده پرتفوی غیربورسی «وسپهر» بالغ بر ۷هزار و ۱۰۰میلیارد تومان است و با توجه به قدمت زیاد این شرکتها، ارزش فعلی این پرتفوی عدد بسیار جذابی خواهد شد که ارزشگذاری دقیق آن نیازمند ارائه اطلاعات شفاف و دقیق از صورتهای مالی و همچنین ارائه اطلاعات دقیق از آخرین وضعیت این شرکتهاست. در ادامه برای اینکه به طور کلی با شرکتهای تابعه «وسپهر» آشنا شویم، توضیحی مختصر درباره هریک از شرکتهای فوق ارائه میدهیم.
شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی
یکی از داراییهای ارزشمند شرکت سرمایهگذاری مالی سپهر صادرات، شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی است. شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی با سهم اولیه ۱۰۰درصد وزارت جهادکشاورزی به صورت شرکت سهامیخاص در آبانماه ۱۳۶۹ در اداره ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید. این شرکت جزو شرکتهای فرعی گروه مالی سپهر صادرات و شرکت نهایی گروه بانکصادرات ایران است. در سال ۱۴۰۰، مجموعه نیشکر بهصورت مستقیم و غیرمستقیم، موجب اشتغال ۱۴هزار نفر شده است. این شرکت با توجه به همجواری کشت و صنعتها با روستاها برای ۲هزار و ۷۴نفر به عنوان پرسنل شرکت و ۳هزار و ۵۸۰نفر بهعنوان پیمانکاران شرکت ایجاد اشتغال کرده است. در سال مالی ۱۴۰۰، سود خالص شرکت اصلی هزار و ۸۰۰میلیارد تومان و سود و زیان تلفیقی آن ۳هزار و ۹۰۰میلیارد تومان بوده است. این شرکت در دو بخش تولید شکر و صنایع جانبی فعالیت میکند. شرکتهای هفتگانه کشت و صنعت سلمانفارسی، حکیم فارابی، امامخمینی، امیرکبیر، دعبلخزاعی، میرزاکوچکخان و دهخدا از شرکتهای تابع توسعه نیشکر و صنایع جانبی هستند که ظرفیت تولید ۷۰۰هزار تن شکر در سال را دارند. در سال ۱۴۰۰ شرکت کشت و صنعت نیشکر هفتتپه نیز زیرمجموعه این شرکت شد. هلدینگ توسعه نیشکر و صنایع جانبی، بزرگترین تولیدکننده شکر در ایران، در استان خوزستان واقع شده است. از جمله فعالیتهای اصلی شرکت، تاسیس و ایجاد واحدهای کشت و صنعت نیشکر و احداث صنایع تبدیلی بهمنظور استحصال شکر، خمیرکاغذ، کاغذ چاپ و تحریر، خوراک دام، فیبر فشرده، الکل، خمیرمایه و سایر صنایع جانبی لازم است.
نکته قابلتوجه اینکه «وسپهر»، مالکیت ۴۰درصد شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی را در اختیار دارد و ۶درصد از بهای تمامشده پرتفوی غیربورسی «وسپهر» را تشکیل میدهد. هلدینگ توسعه نیشکر و صنایع جانبی یکی از سرمایههای ارزشمند گروه مالی سپهر است که جایگاه این شرکت در تولید ملی و اقتصاد و اشتغال استان خوزستان نقش خوبی داشته است. شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی، با دارا بودن ۱۸شرکت تابعه در حوزه کشت و صنعتهای نیشکری، صنایع جانبی، شرکت بازرگانی توسعه نیشکر و صنایع جانبی، شرکت سدادفام نیشکر و موسسه تحقیقات و آموزش نیشکر و صنایع جانبی خوزستان ظرفیت خوبی برای تبدیلشدن به برند بینالمللی در حوزه تولید و تجارت شکر و مشتقات صنعتی آن در منطقه جنوب غرب آسیا دارد.
شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی در سال ۱۴۰۱ از سوی سازمان خصوصیسازی حدود ۹۰هزار میلیارد تومان ارزشگذاری شده که سهم «وسپهر» با مالکیت ۴۰درصدی حدود ۳۶هزار میلیارد تومان است. این در صورتی است که بهای تمامشده شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی ۴۶۴میلیارد تومان در صورتهای مالی شرکت درج شده است. مازاد ارزش «وسپهر» در این زیرمجموعه حدود ۳۵.۵۳۶ میلیارد تومان برآورد میشود که میتوان آن را جزو داراییهای ارزشمند «وسپهر» در نظر گرفت.
هلدینگ انرژی سپهر
از جمله فعالیتهای اصلی این شرکت، فعالیت در تمام اموری است که به صورت مستقیم و غیرمستقیم در زمینه تهیه و تولید انواع فرآوردههای بالادستی، میاندستی و پاییندستی پتروشیمیایی و فرآوردههای فرعی و اشتقاقی که از نفت و مشتقات نفتی و گازهای طبیعی و هیدروکربورها و سایر مواد خام، اعم از آلی و معدنی به دست میآیند، انجام میشوند.
بیمه سرمد
از جمله فعالیتهای اصلی شرکت، انجام عملیات بیمههای مستقیم در انواع رشتههای بیمه زندگی و غیرزندگی براساس پروانههای فعالیت صادره از بیمه مرکزی ایران است.
ارزشگذاری «وسپهر»
با توجه به اینکه این شرکت، نوعی شرکت سرمایهگذاری است، برای ارزشگذاری «وسپهر» از روش NAV استفاده میشود. بههمین منظور باید ارزشافزوده پرتفوی بورسی و غیربورسی این شرکت محاسبه و با حقوق صاحبان سهام و سود و زیان حاصل از واگذاری سهام جمع شود.
پرتفوی بورسی
ارزش روز پرتفوی بورسی شرکت «وسپهر» ۸هزار میلیارد تومان و ارزشافزوده بورسی آن مبلغ ۱۵۸میلیارد تومان است. مهمترین شرکتهای بورسی این شرکت نیز عبارتند از: بانکصادرات ایران، سرمایهگذاری خوارزمی، توسعه فناوری اطلاعات خوارزمی و مدیریت سرمایهگذاری امید.
پرتفوی غیربورسی
ارزش برآوردی پرتفوی غیربورسی شرکت ۶۷هزار و ۱۰۰میلیارد تومان و ارزشافزوده غیربورسی آن مبلغ ۶۰هزار میلیارد تومان است. به این ترتیب NAV هر سهم «وسپهر» ۲هزار و ۱۴۵تومان و نسبت P/ NAV روز شرکت ۳۲درصد است. این در حالی است که قیمت سهم در تابلوی معاملاتی ۶۸۵تومان است. بهطور کلی فرمول یا محاسبه مشخصی برای ارزشگذاری مقایسهای در روش NAV وجود ندارد؛ اما بهطور سنتی P/ NAV برای این سهم باید حدود ۷۰ تا ۶۰درصد باشد. با توجه به محاسبات انجامشده P/ NAV «وسپهر» ۳۲درصد است.
خلاصه تحلیل
میتوان انتظار داشت که ارزش سهم «وسپهر» در آینده تا حدودی افزایش یابد. سرمایهگذاری مالی سپهرصادرات، شرکتی بسیار ارزنده بوده و در قیمتی کمتر از قیمت تعادلی ارزش به طوری که قیمت بازار شرکت زیر ارزش ذاتی است، معامله میشود؛ ولی برای خریداران با دید بلندمدت مناسب است. بسیاری از پتانسیلهای شرکت در سال بعد رونمایی خواهند شد و رشد بسیار بالا در قیمت سهام این شر کت در بلندمدت دور از ذهن نیست. لازم به ذکر است که خرید این شرکت برای سرمایهگذارانی که نگاه حداقل یکساله به شرکت دارند، بسیار جذاب است. در آخر با توجه به وجود سهمهای رو به رشدی نظیر «وبصادر» و «وخارزم» در پرتفوی بورسی «وسپهر»، ارزشافزوده حاصل از پرتفوی بورسی این شرکت به صورت فزآیندهای رو به افزایش است. بنابراین رشد قیمت سهام «وسپهر» در صورت رشد پرتفوی بورسی آن، بهخصوص رشد قیمتی در «وبصادر» و «وخارزم» دور از ذهن نیست. بسیاری از شرکتهایی که «وسپهر» در آنها سرمایهگذاری کرده است، در حال ورود به بازار سرمایه هستند. ورود این شرکتها به بورس با توجه به بهای تمامشده بسیار ناچیز، سود قابلتوجهی برای «وسپهر» به همراه خواهد داشت.