از گذشته برای آینده
گرجی چگونه نام‌آشنای صنعت بیسکویت ایران شد؟
صدف صمیمی /نویسنده نشریه
برای نسل ما که میان‌وعده مدرسه‌هایمان بیسکویت و آبمیوه بود و عصرگاهمان را با چای و بیسکویت می‌گذراندیم تصور زمانه‌ای که این خوراکی محبوب در دسترس نبوده سخت است. برای نسل جدیدتر که انواع بیسکویت‌ها و محصولات مشابه را بیش از ما تجربه کردند اصلاً قابل قبول نیست که روزگاری داشتن یک جعبه از این خوراکی محبوب محال بوده است. داستان این گزارش از همین‌جا آغاز می‌شود؛ روزی روزگاری پدری همراه فرزندانش تصمیم می‌گیرد این جعبه جادویی خوشمزه را به خانه همه مردمان ایران ببرد.
نام آن پدر علی گرجی بود که با ایده پسرانش پی برد تنها محصولی که می‌تواند با نوشیدنی گرم به عنوان یک میان‌وعده غذایی کام مردم را شیرین کند بیسکویت است. از همین‌رو پایه‌گذار صنعت بیسکویت در کشور شد و به نوعی می‌توان از وی به‌عنوان پدر فرهنگ‌سازی مصرف بیسکویت در ایران نام برد. از اینجا بود که نقطه آغازین فعالیت‌های شرکت گرجی پایه‌گذاری شد و مرحوم گرجی و پسران، دست در دست هم صنعتی را بنیان گذاشتند که امروزه نام آن در اقصی نقاط جهان، پرآوازه است.
زندگی‌نامه
خلاقیت در فروش
پدر مرحوم علی گرجی، یکی از متمولین و تاجران سرشناس شهر یزد بود که در زمان بحران شکر، کل دارایی خود را از دست داد. مرحوم علی گرجی پس از فوت پدرش در سن هفت‌سالگی با دو برادر و خواهر کوچک‌تر خود به همراه مادرش با کوله‌باری از رنج و به واسطه حضور اقوام نزدیک همچون دایی‌ها در هندوستان، رهسپار این کشور شدند. او و همسرش حدود ۲۰ سال در هندوستان و کویته (منطقه‌ای ییلاقی در مرز هندوستان و افغانستان) مبادرت به خرید و فروش ابریشم می‌کنند.
به تدریج با توسعه کسب‌وکار و آوازه شهرت ابریشم‌فروشی گرجی در ایران، حدود دو هزار و ۵۰۰ نفر از ابریشم‌بافان آذربایجان، مشتاق همکاری با او شدند و ابریشم‌های بافته‌شده را به منطقه کویته ارسال می‌کردند تا مرحوم گرجی، آنها را بفروشد؛ بعد از این کسب‌وکار، او وارد خرید و فروش فرش ایرانی شد تا جایی که به آمریکا نیز فرش ارسال می‌کردند و در سال، ۹۰۰ تخته فرش می‌فروختند. دلیل این فروش چشمگیر نیز خلاقیت ایشان در بازاریابی فرش بود؛ بدین‌گونه که در پشت تمامی فرش‌ها قید می‌شد، تنها در صورت عدم آتش زدن یا ریختن روغن روی آن، به هر دلیل دیگری که فرش با مشکل مواجه شود تا شش ماه پس از فروش از خریدار پس گرفته می‌شود. با اینکه هیچ‌کس فرش‌ها را عودت نمی‌داد، اما همین جمله نمایانگر مشتری‌مداری وی بود و سبب شد تا نسبت به سایر همکاران خود در منطقه کویته، فروش بالاتری داشته باشد.
بذر تلاش
در سال ۱۳۱۴ هنگامی‌که مرحوم گرجی به همراه خانواده‌اش برای شرکت در مراسم سالگرد مادرش، رهسپار تهران شده بود، خبر رسید که در کویته، زلزله رخ داده است که متاسفانه با برگشتن به آنجا متوجه جان باختن دو تن از پسرانش و برادر کوچکش به همراه همسر و فرزندش در این زلزله می‌شود. پس از این واقعه اسفناک که تاثیر بسیار بدی در روحیه و کسب‌وکار مرحوم گرجی گذاشته بود با شراکت برادر دیگرش اقدام به خرید زمینی بزرگ و مبادرت به کشت محصولات کشاورزی کردند. در همین راستا شش خانوار را نیز از یزد برای کشت جو، گندم و سایر محصولات به تهران آوردند. شوهر خواهر آقای گرجی به همراه برادر و برادر خانمشان با اشاره به اینکه واقعه هولناک زلزله کویته و از دست دادن عزیزانش نباید او را تارک دنیا کند، وی را تشویق به راه‌اندازی کسب‌وکار تولیدی کرد که بر همین اساس، کارخانه چای گرجی پایه‌گذاری شد. کار تولید این شرکت سه‌نفره که با همت ایشان و برادر و دایی‌شان تاسیس شد به مدت ۵۰ سال به درازا کشید؛ شرکتی که پایه آن بر صداقت بنا شده بود و هیچ تقلبی در کارشان نبود.
تولد نام‌آشنا صنعت بیسکویت
در سال‌های ۱۳۳۹-۱۳۳۸ کلنگ احداث کارخانه به زمین زده شد و کارخانه بیسکویت گرجی در سال ۱۳۴۰ با همت مرحوم علی گرجی افتتاح شد؛ کارخانه‌ای که با دوراندیشی مثال‌زدنی این معمار صنعت بیسکویت کشور، موجبات اشتغال‌زایی چندین هزار نفر را در خارج از تهران فراهم کرد.
این فعال اقتصادی کهنه‌کار کارخانه را در رباط‌کریم راه‌اندازی کرد. برخلاف حال حاضر که رباط‌کریم شهری بزرگ و صنعتی است آن روزها منطقه‌ای بود توسعه‌نیافته که تنها راه امرارمعاش مردمش از کشاورزی بود. شرکت بیسکویت گرجی علاوه بر اینکه خود در این محیط رشد کرده و توسعه یافته بود خدمات متقابلی نیز به رشد و توسعه منطقه رباط‌کریم داشته است.
شرکت بیسکویت گرجی (سهامی عام) به‌صورت شرکت سهامی خاص تاسیس شده و طی شماره ۷۷۸۴ مورخ ۰۴/ ۰۲/ ۱۳۴۰ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسیده است. شرکت در تاریخ ۰۲/ ۱۲/ ۱۳۵۵ به سهامی عام تبدیل و در بهمن‌ماه ۱۳۵۶ در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده و در تاریخ ۰۶/ ۱۲/ ۱۳۸۵ طی شماره ۱۰۰۵۴ در سازمان بورس و اوراق بهادار به ثبت رسیده است.
بستر رشد
طی سال‌های پس از انقلاب افراد زیادی بودند که در شرکت بیسکویت گرجی پرورش یافته‌اند و خود پس از مدتی به دنبال تولید و تاسیس واحدهای صنعتی کوچک رفتند. به عبارتی پس از فارغ‌التحصیل شدن از دانشگاه گرجی به سمت تولید رفتند.
نخستین محصول یعنی بیسکویت سکه‌ای در همان سال تاسیس کارخانه روانه بازار شد. شاید کمتر کسی فکر می‌کرد که روزی این نام در عرصه جهانی هم شناخته شده باشد و فتح بازارهای جهانی از اصول اولیه شرکت قلمداد شود. بعد از موفقیت بیسکویت سکه‌ای، برگ دیگری از توانمندی‌های شرکت گرجی برای صنعت غذای ایران رو شد و آن هم تولید بیسکویت باغ‌وحش بود؛ محصولی که در هر کوی و برزنی شناخته شد و برگ زرینی در افتخارات این شرکت ثبت کرد.
شرکت گرجی به دنبال موفقیت در این دو محصول با توانی مضاعف به دنبال نوآوری‌های جدید بود و این‌بار نیز مصرف‌کنندگان را با محصول چای بعدازظهر، غافلگیر کرد که امروز این محصول را با نام نسترن می‌شناسیم.
البته دایره نوآوری‌های این شرکت با توسعه کارخانه در سال ۱۳۴۰ گسترده‌تر شده و با ورود یک خط جدید Vicars از انگلستان که خمیرهای کراکری تولید می‌کرد محصولاتی به‌نام نان غذایی، ریزه‌میزه و نان قندی هم به سبد محصولات تولیدی گرجی اضافه شد.
در فاصله سال‌های ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۲ از آنجا که بسته‌بندی محصولات غذایی در ایران رواج نداشت، این محصولات به‌صورت فله‌ای در اوزان ۲ و ۳ و ۵کیلویی به بازار عرضه شد.
البته در این محصولات، نوآوری‌هایی هم به‌کار برده می‌شد و آن نیز کِرِ‌م‌هایی با طعم پرتقالی، کاکائویی و موزی بود که طعم بیسکویت‌ها را برای هر ذائقه‌ای، دلنشین می‌کرد.
در سال‌های ۱۳۴۹-۱۳۴۸ با مطرح شدن تغذیه رایگان مدارس، مرحوم علی گرجی با وارد کردن یک خط جدید و تولید محصول نیم‌چاشت با تمام ظرفیت به طرح تغذیه رایگان مدارس شتافت.
در مدار توسعه
در سال ۱۳۵۷ شرکت گرجی با پیروزی انقلاب اسلامی ایران همچنان در مدار توسعه قرار گرفت و بار دیگر خط تولید Werner & Pfleiderer از آلمان وارد کشور شد که به تولید محصولات کراکری و خمیری اختصاص داشت. نقطه عطف شرکت گرجی برای این دستگاه‌ها تولید محصول پتی‌بور بود.
همزمان با این سیر تکامل شرکت مینو و ویتانا نیز در راستای تولید محصولات بیسکویتی به‌عنوان همراه و همکار پرتلاش در بازار حضور داشتند که این امر سبب فرهنگ‌سازی و افزایش سرانه مصرف بیسکویت در کشور شد.
کارخانه گرجی از همان ابتدای شروع به کار، مجهز به بهترین ماشین‌آلات صنعتی در حوزه تولید بیسکویت بود. ماشین‌آلاتی که ایران نمونه آن را قبل از احداث کارخانه گرجی به خود ندیده بود.
طی سال‌های متوالی کارخانه گرجی وسیع‌تر و خطوط تولید آن افزایش یافته است.
در سال ۱۳۸۵ از ایتالیا خط تولید Imaforni برای محصولات کوکی وارد کشور شد که برای تولید انواع کوکی استفاده می‌شود. کوکی رژیمی گرجی (بیسکودایت) از دسته محصولات سلامت‌محور برند گرجی است. این محصول فاقد شکر است. کوکی رژیمی برای تمامی اقشار به‌خصوص آنهایی که رژیم قند دارند، قابل استفاده است. سبوس کوکی رژیمی گرجی بالا و بسیار مقوی و سالم است. در سال ۱۳۹۸ خط تولید شکلات‌بار و ٌسریال‌بار در راستای تولید محصولات شکلات‌بار وارد شد.
نبض بازار در دست خاطره‌سازان
در تمامی این سال‌ها برای محصولات قدیمی که بسیاری از مخاطبان با آنها خاطره دارند، فعالیت‌های مختلف بازاریابی و تبلیغات اجرایی شد تا جایگاه بهتری در بازار بیابند. لازم به ذکر است؛ همراه با اصلاح و بهبود محصولات قدیمی، با تقویت خطوط تولید قدیمی و راه‌اندازی خطوط جدید، گرجی محصولات تازه‌ای را به بازار ارائه کرده است.
حکایت نام‌آشنا صنعت بیسکویت
همان‌طور که اشاره شد این گزارش حکایت گرجی و چطور گرجی شدن است. برندی که بیش از ۶۳ سال از عمرش می‌گذرد همیشه در خانه و محل کار در کنار مصرف‌کنندگان وفادارش بوده است.
نه‌تنها محصولات بیسکویت چاشت و نیم‌چاشت بلکه ملودی تیزرهای تبلیغاتی آنها را هم زمزمه می‌کردند و اشعارش را ناخودآگاه بلندبلند می‌خواندند. شاید خاطره‌انگیزترین محصول این شرکت، همان بیسکویت باغ وحش گرجی است که سال‌ها برای تمام کودکان و نوجوانان و حتی بزرگ‌ترها خاطره‌انگیز بوده و هست. خارج کردن حیوانات بیسکویتی از آن بسته‌بندی زردرنگ بیش از هر چیز یادآور نام گرجی و شوق دوران کودکی است.
کهنه‌کار اما پیشرو
اخیراً شرکت گرجی محصولات جدیدی در دسته سلامت‌محور تولید و به بازار ایران و جهان ارائه کرده است که در جای خود برای کشور افتخارآفرین است. گرجی اولین شرکت ایرانی است که بیسکویت پروبیوتیک و بیسکویت ویتامینه تولید کرده است. بیسکویت جوین، بیسکویت نسترن بدون شکر و کوکی بیسکودایت نیز در همین دسته از محصولات سلامت‌محور قرار می‌گیرد.شرکت بیسکویت گرجی در سیزدهمین اجلاس سراسری رضایت‌مندی مشتری در سال ۱۴۰۲ موفق به کسب تندیس طلایی این اجلاس شد. همچنین در دهمین جشنواره برند محبوب به عنوان برند محبوب در گروه محصولات بیسکویت شناخته شد. این مثال‌ها همان اندیشه جاری در این شرکت است که می‌گوید «بیسکویت گرجی» در ایفای رسالت خود و با رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای کاری، محصولات متنوع و مرغوبی را برای قشر وسیعی از مصرف‌کنندگان و طیف گسترده‌ای از مشتریان تولید و توزیع می‌کند.
صادرات کیفیت
شرکت بیسکویت گرجی با طیف گسترده تولید بیسکویت‌ها، ویفرها، کیک‌ها، کوکی‌ها و غلات صبحانه و شکلات‌بار سابقه صادرات به کشورهای منطقه را دارد و چند نسل در کشورهای منطقه با محصولات گرجی آشنا هستند. محصولات گرجی، سال‌هاست به کشورهای همسایه مانند عراق و افغانستان، کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و آسیای میانه صادر می‌شوند. برخی از محصولات نیز به کشورهای اروپایی و استرالیا صادر می‌شوند.
راه همان؛ انگیزه همان
خانواده بزرگ شرکت بیسکویت گرجی عقیده دارد حرکتی که بنیانگذار آغاز کرده است، ادامه دارد؛ چرا که اندیشه و تفکر نوآوری و پیشرفت آن ادامه داشته و بیسکویت گرجی، هرگز بازاندیشی و نواندیشی را متوقف نخواهد کرد. بیسکویت گرجی همواره به آینده می‌نگرد، اشتغال‌زایی، افزایش ثروت‌های ملی، افزایش تولید ناخالص ملی، توسعه صادرات محصولات و عزت و سعادت میهن همواره بر اندیشه‌ها و تفکرات بیسکویت گرجی مستولی است. اعتقاد مدیران شرکت گرجی بر این است که امنیت غذایی حق تمامی انسان‌هاست و از این‌رو ماموریت‌هایی را برای خود در نظر گرفتند. استفاده از نیروی انسانی متعهد و باتجربه، استفاده از بهترین تکنولوژی‌های روز دنیا، استفاده از بهترین مواد اولیه و ملزومات تولید و بسته‌بندی، پاسخ به نیاز مشتری در کمترین زمان، تولید محصولاتی با بهترین کیفیت و مناسب‌ترین قیمت، افزایش پیوسته تولید و خلق محصولات نوین و ورود به بازارهای جهانی از جمله آنان است.
شرکت برای انجام هرچه بهتر ماموریت خود، موفق به اخذ سیستم‌های مدیریت کیفیت، مدیریت ایمنی و بهداشت مواد غذایی و حلال جهانی شده است.
