بزنگاه مناسب برای معدن‌کاری هوشمند
امید اصغری/ دبیرعلمی همایش معدن‌کاری دیجیتال
صنعت معدن برای توسعه فعالیتهای خود در دنیا با چالش‌های زیادی مواجه است. به‌عنوان یک ویژگی خاص صنعت معدن، شرکت‌‌‌های معدنی، صرف‌نظر از اینکه در کجای جهان مشغول به فعالیت هستند، همیشه ناچار بوده‌‌‌اند با درجه بالایی از عدم قطعیت و اطلاعات ناقص در عملیات سروکار داشته باشند. اطلاعات در دسترس در مورد ساختار و وضعیت واقعی کانسارها بسیار محدود است و باتوجه به تنوع بالای زمین‌شناسی کانسارها، شرایط برای شرکت‌‌‌های معدنی بسیار پیچیده و چالش‌برانگیز است. کاهش منابع پرعیار و سطحی باعث شده است تا شرکت‌‌‌های معدنی به اکتشاف و بهره‌‌‌برداری از منابع کم‌عیار و عمیق روی بیاورند.
این امر، موجب گسترش وسعت محدوده‌های معدنی، افزایش عمق پیت‌ها و کارگاه‌های استخراجی، افزایش باطله‌برداری و حجم باطله‌‌‌ها، افزایش مقدار مصرف انرژی و افزایش قیمت تمام‌شده محصولات معدنی شده است. در ادامه زنجیره تولید مواد معدنی نیز، رشد میزان تقاضا، باعث افزایش تولید کارخانه‌‌‌های فرآوری مواد معدنی شده و کاهش عیار نیز منجر به پیچیده‌‌‌تر شدن فرآیندهای کانه‌‌‌آرایی شده است؛ که این مساله باعث می‌شود مقدار بیشتری آب و انرژی در این کارخانه‌‌‌ها مصرف شود و مقدار باطله خروجی از کارخانه‌‌‌های فرآوری مواد معدنی نیز افزایش یابد. درگذشته، چالش‌های پیش‌روی مدیریت و بهینه‌‌‌سازی عملیات معدن‌کاری بسیار پیچیده بود. حجم وسیع اطلاعات و عوامل موثر بر فرآیندهای بخش‌های مختلف عملیات معدن‌کاری، تجزیه و تحلیل اطلاعات و مدیریت عملیات با تکیه بر داده‌ها را دشوار می‌کرد، زیرا در اکثر موارد، فعالیتهای معدن‌کاری متکی بر تجربیات اپراتورها بود.
همه این موارد طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۵ میلادی منجر به ایجاد تحولات نگران‌کننده‌‌‌ای در بهره‌‌‌وری صنعت معدن در دنیا شد. از سال ۲۰۰۰ میلادی، بهره‌‌‌وری فعالیتهای معدن‌کاری در کل جهان به طور قابل‌توجهی کاهش یافت. اما در حال حاضر، بخش معدن در حال گذر از یک انقلاب در اتوماسیون است. دیجیتالی شدن در خط مقدم سرمایه‌گذاری این صنعت در آینده خواهد بود. مزیت رقابتی در نهایت توسط شرکت‌هایی به دست خواهد آمد که ابزارهایی را برای تجزیه و تحلیل اطلاعات خود به کار می‌گیرند و روی آن سرمایه‌گذاری می‌کنند. شاید دیجیتالی شدن لزوما برای بخش معدن موضوع جدیدی نباشد، اما این صنعت در تلاش است تا راهی برای استفاده حداکثری از آن بیابد. فعالیتهای اخیر اکتشاف و استخراج مقادیر زیادی داده تولید می‌کند. در تمام مراحل چرخه معدن‌کاری، داشتن داده‌های تایید شده، مرتبط و بصری به‌روز بسیار مهم است.
همایش معدن‌کاری دیجیتال نیز در دومین تجربه خود تلاش دارد - پس از معرفی معدن‌کاری دیجیتال، فناوری‌های نوین این حوزه و رویکردهای گوناگون در دوره نخست همایش - این بار چالش‌ها، فرصت‌ها، زیرساخت‌ها و دستاوردهای این حوزه را در کشور مورد بحث و بررسی قرار دهد. برگزاری موفق این رویداد می‌تواند گامی موثر در راستای شناخت مزیت‌هایی باشد که تحول دیجیتال در مسیر معدن‌کاری کشور قرار می‌دهد.
امید است با برگزاری این همایش اصل ایجاد انگیزه و امید به آینده روشن برای صنعت معدن‌کاری کشورمان ایران که مورد تعهد تمامی دغدغه‌مندان و فعالان این حوزه است، تحقق یابد. همچنین این گردهمایی بتواند با وحدت جامعه دانشگاهی و صنعتی، گامی موثر و استوار در عرصه دست‌یابی به اهداف چرخه معدن‌کاری هوشمند کشور باشد و به رشد و ترقی صنعت معدن میهن عزیزمان ایران بیانجامد.
