تولید از ضایعات
ضایعات فلزی داخلی به چه کار می‌آیند؟
مجید غیاثوند / رئیس امور پسماند شرکت فولاد مبارکه
سالانه بیش از ۱۵ هزار تن انواع تجهیزات، قطعات و سازه‌های مختلف آهنی خطوط تولید که عمر مفید آنها به اتمام رسیده، در کوره‌های قوس الکتریکی فولاد مبارکه به‌عنوان قراضه استفاده می‌شوند و برای شرکت ارزش‌افزوده اقتصادی به بار می‌آورند. به دلیل مستهلک شدن و پایان عمر مفید انواع تجهیزات، قطعات و سازه‌های مختلف آهنی در شرکت و عدم امکان به‌کارگیری این متریال در بخش‌های مربوطه، همواره بخش قابل‌توجهی از انواع ضایعات آهنی از نواحی مختلف به سایت ضایعات قابل بازیافت مدیریت شهری ارسال می‌شوند.
این ضایعات در واقع نوعی پسماند باارزش و همچنین یکی از مواد اولیه تولید در فرآیند فولادسازی به‌شمار می‌رود. از این‌رو واحد امور پسماند با برنامه‌ریزی و اجرای طرح آماده‌سازی قراضه‌های مذکور بر اساس استانداردهای واحد کنترل کیفی، پس از دسته‌بندی تخصصی این ضایعات با استفاده از دستگاه آنالایزر پرتابل طی عملیات برشکاری، پرسکاری و...، سالانه بیش از ۱۵ هزار تن قراضه مورد نیاز تولید را از این طریق تامین می‌کند. با استفاده از تجارب به‌دست‌آمده و پیش‌بینی زیرساخت‌های موردنیاز این عملیات در سایت جدید ضایعات قابل بازیافت، به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی انجام شده است که در آینده میزان ورودی و خروجی این قراضه‌ها از این سایت مساوی باشد تا از انباشت بیش‌ازحد این ضایعات و نتیجتاً اشغال فضا و همچنین خواب سرمایه جلوگیری گردد. در پی اجرای این طرح برای اولین‌بار در فولاد مبارکه تعداد ۲۰ عدد شل کوره ضایعاتی و متعلقات مربوطه باقی‌مانده از سال‌های گذشته پس از انتقال به سایت ضایعات قابل بازیافت، طی یک عملیات تخصصی، برشکاری شد و از این طریق علاوه بر تامین بیش از دو هزار تن قراضه درجه یک مورد نیاز فرآیند تولید، گامی در جهت آزادسازی اراضی موردنیاز توسعه نورد گرم ۲ نیز برداشته شد. پس از اجرای این طرح تمامی آهن‌آلات داخلی که نیاز به آماده‌سازی جهت استفاده در فرآیند تولید دارند در ابتدا به این سایت انتقال می‌یابد و پس از آماده‌سازی در فرآیند تولید مجدداً استفاده می‌شود. یکی دیگر از دستاوردهای حاصل از برنامه‌ریزی و اجرای این پروژه، عملیات انتقال، دمونتاژ و برشکاری تخصصی ترانس‌های مستعمل باقی‌مانده از سال‌های قبل است که طی این عملیات بیش از ۴۰ تن مس به ارزش بیش از ۱۲ میلیارد تومان و ۵۰ تن قراضه آماده‌سازی و بازیافت شد.
بخشی از ضایعات ارسالی به این سایت ازجمله انواع لوله و نبشی که امکان استفاده مجدد آنها در کارکرد خود وجود داشته باشد به‌تناسب به متقاضیان تحویل داده می‌شود تا از این طریق نیز بتوان از این ضایعات استفاده بهینه کرد. ساخت بیش از پنج هزار پایه فنس از لوله‌های ضایعاتی جمع‌آوری‌شده و به‌کارگیری این پایه‌ها در عملیات فنس‌کشی اراضی فولاد مبارکه، توسط واحد مدیریت شهری که صرفه‌جویی اقتصادی قابل‌توجهی به همراه داشته است، نمونه‌ای از این اقدامات است. به‌طورکلی، تامین بخشی از قراضه موردنیاز برای تولید فولاد خام، مدیریت بهینه و بازیافت پسماندهای شرکت، بازگشت بخشی از سرمایه سازمان و پاک‌سازی و ساماندهی محیط شرکت بخشی از دستاوردهای حاصل از این پروژه است که به‌طور مستمر ادامه دارد.
