دنیای اقتصاد گزارش می‌دهد؛
گوشت تک‌سمیان در «مرحله صفر»
با وجود تکذیب مسوولان، شدت گرفتن نگرانی عمومی از رشد سریع قیمت محصولات خوراکی، همزمان با افت جدی درآمد مردم، آن هم در شرایطی که محاصره اقتصادی کشور هر روز دشوارتر از قبل می‌شود؛ گمانه‌زنی‌ها را درباره احتمال مصرف این محصولات در آینده، تقویت می‌کند. در این میان انتشار یک مکاتبه اداری در فضای مجازی درباره امکان مصرف و صادرات گوشت تک‌سمیان، طی روزهای اخیر به شدتِ شایعات درباره صدور مجوز برای مصرف گوشت اسب، الاغ و سایر تک‌سمیان در کشور افزوده است. با این حال، سرپرست معاونت بهداشتی، پیشگیری و ایمنی غذایی سازمان دامپزشکی کشور تاکید می‌کند که تاکنون هیچ مجوزی برای مصرف داخلی این نوع گوشت صادر نشده و حتی موافقت اولیه یا جلسه‌ای برای ورود به مرحله اجرایی این موضوع نیز برگزار نشده است.
علیرضا اکبرشاهی، سرپرست معاونت بهداشتی، پیشگیری و ایمنی غذایی سازمان دامپزشکی در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» با اشاره به مکاتبه‌ای که اخیرا در فضای مجازی منتشر شده است، گفت: برداشت‌هایی که از این مکاتبه صورت گرفته، با محتوای واقعی آن همخوانی ندارد. وی افزود: سازمان دامپزشکی کشور به عنوان متولی حوزه بهداشت دام، طی ماه‌های اخیر درخواست‌هایی را از برخی استان‌ها دریافت کرده است. بخشی از این درخواست‌ها به امکان صادرات گوشت تک‌سمیان مربوط بوده و بخشی دیگر نیز درباره امکان مصرف این نوع گوشت توسط برخی اقلیت‌های مذهبی مطرح شده است. اکبرشاهی تاکید کرد: دریافت این درخواست‌ها به معنای صدور مجوز نیست و تاکنون هیچ مجوزی برای مصرف داخلی گوشت تک‌سمیان صادر نشده است. همچنین هیچ موافقتی برای آغاز فرآیند اجرایی این موضوع صورت نگرفته و جلسه خاصی نیز در این زمینه برگزار نشده است.
ماجرای یک مکاتبه
به گفته اکبرشاهی، مکاتبه‌ای که در فضای مجازی منتشر شده، صرفا روندی را توضیح داده است که در صورت تصمیم به بررسی و اجرای چنین موضوعی باید طی شود. بنابراین، محتوای این نامه را نمی‌توان به معنای صدور مجوز یا موافقت سازمان دامپزشکی با مصرف گوشت تک‌سمیان تلقی کرد. وی توضیح داد: در صورت طرح جدی این موضوع، ابتدا باید نظر مراجع شرعی و دستگاه‌های ذی‌ربط اخذ شود و پس از آن، موضوع از جنبه‌های مختلف مورد بررسی قرار گیرد. در مراحل بعدی نیز، در صورت موافقت دستگاه‌های متولی، باید دستورالعمل‌های مربوط به کشتار، کنترل بیماری‌ها، دارو، فرآوری و بسته‌بندی تدوین شود. سرپرست معاونت بهداشتی، پیشگیری و ایمنی غذایی سازمان دامپزشکی کشور تاکید کرد: هیچ‌یک از این مراحل تاکنون طی نشده است و موضوع همچنان در حد مکاتبات اولیه قرار دارد.
اکبرشاهی درباره سابقه طرح این موضوع نیز گفت: درخواست‌های مربوط به گوشت تک‌سمیان طی پنج تا ۶ ماه اخیر به سازمان دامپزشکی کشور ارسال شده است. نخستین درخواست‌ها از یکی از استان‌های جنوبی کشور و با محوریت صادرات مطرح شده و پس از آن، درخواست‌هایی از استان‌های غربی نیز درباره امکان مصرف این گوشت مطرح شده است. وی با اشاره به اینکه موضوع مصرف داخلی از جنبه‌های مختلف نیازمند بررسی است، گفت: در این زمینه بحث‌هایی مانند ملاحظات شرعی، نحوه کشتار، الزامات بهداشتی و ضوابط بسته‌بندی مطرح است. در حال حاضر حتی دستورالعمل مشخصی برای این فرآیند تدوین نشده است. بنابراین نمی‌توان از ورود موضوع به مرحله صدور مجوز یا اجرای عمومی سخن گفت.
صادرات یا مصرف داخلی؟
یکی از نکاتی که سازمان دامپزشکی بر آن تاکید دارد، تفاوت میان صادرات و مصرف داخلی این محصولات است. اکبرشاهی می‌گوید باید این دو موضوع از یکدیگر تفکیک شوند. وی در این باره تاکید کرد: ممکن است در برخی موارد محصولی برای مصرف داخلی مجاز نباشد اما تحت شرایط مشخص، امکان تولید و صادرات آن وجود داشته باشد. بنابراین اگر موضوع صرفا صادرات گوشت تک‌سمیان باشد، پس از اخذ موافقت‌های لازم و مشخص شدن الزامات قانونی و بهداشتی، امکان بررسی آن وجود خواهد داشت. اما در مورد مصرف داخلی، ابتدا باید محدودیت‌ها و ملاحظات اولیه برطرف و بررسی‌های لازم انجام شود.
اکبرشاهی افزود: سازمان دامپزشکی متولی بهداشت این فرآیند است و در صورتی که دستگاه‌های مربوطه با اصل موضوع موافقت کنند، سازمان دامپزشکی در مرحله بعد وظیفه تدوین دستورالعمل‌های بهداشتی را بر عهده خواهد داشت. این دستورالعمل‌ها می‌تواند مواردی همچون نحوه کشتار، بیماری‌های قابل انتقال، داروهای مورد استفاده، کنترل‌های بهداشتی و فرآیند عرضه و بسته‌بندی را دربرگیرد. سرپرست معاونت بهداشتی، پیشگیری و ایمنی غذایی سازمان دامپزشکی درباره احتمال تدوین دستورالعمل رسمی برای گوشت تک‌سمیان در آینده نیز گفت: در حال حاضر نمی‌توان چنین برداشتی داشت؛ چراکه موضوع هنوز در مراحل اولیه قرار دارد. اگر همه دستگاه‌های متولی در نهایت موافقت خود را اعلام کنند، سازمان دامپزشکی وارد مرحله تدوین دستورالعمل‌های بهداشتی خواهد شد؛ اما در شرایط فعلی، نه اقدام اجرایی خاصی صورت گرفته، نه موافقت اولیه‌ای صادر شده و نه دستورالعملی در این زمینه تدوین شده است.
او وضعیت فعلی موضوع را «مرحله صفر» توصیف کرد و گفت هنوز گام‌های اولیه نیز برداشته نشده است.سرپرست معاونت بهداشت سازمان دامپزشکی درباره مصرف گوشت تک‌سمیان در سایر کشورها نیز گفت: در برخی کشورها مصرف این نوع گوشت به‌خصوص اسب، ممنوع نیست و حتی به‌عنوان ماده غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال در ایران پیش از ورود به مباحث بهداشتی، باید تکلیف موضوع از نظر شرعی و مقررات مربوط به مصرف مشخص شود. اکبرشاهی با اشاره به اینکه در مورد انواع دام‌های رایج نیز مسائل بهداشتی و بیماری‌های مختلف وجود دارد، گفت: تفاوت در این است که برای دام سبک و دام سنگین، دستورالعمل‌های مشخص وجود دارد و نظارت‌های بهداشتی در مراحل مختلف انجام می‌شود.
برخورد با کشتار غیرمجاز
در شرایطی که هنوز مجوزی برای مصرف داخلی گوشت تک‌سمیان صادر نشده، سازمان دامپزشکی همچنان با موارد کشتار و عرضه غیرمجاز این حیوانات برخورد می‌کند. اکبرشاهی در این باره گفت: در طول سال مواردی از کشتار غیرمجاز تک‌سمیان شناسایی می‌شود و در صورتی که کارشناسان دامپزشکی نسبت به نوع یا کیفیت گوشت عرضه‌شده مشکوک باشند، محموله را توقیف می‌کنند. نمونه‌های مشکوک برای بررسی به آزمایشگاه مرکز ملی تشخیص سازمان دامپزشکی ارسال می‌شود و نوع گوشت مورد آزمایش قرار می‌گیرد. وی تاکید کرد اگر مشخص شود گوشت مربوط به گونه‌ای است که مصرف آن در داخل کشور مجوز ندارد، موضوع از طریق مراجع قضایی پیگیری خواهد شد و محموله نیز توقیف می‌شود.
