رالی شرکت‌ها در زمین خدمات
دنیای اقتصاد : صدوپنجمین گزارش اقتصادی شاپرک در روزهای اخیر منتشر شد. در بخش «عملکرد ماهانه شرکت‌های پرداختی» از این گزارش که «دنیای‌اقتصاد» برآن تمرکز دارد، دو حوزه اصلی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در وهله اول، حوزه عملکرد کلی شرکت‌ها در شبکه پرداخت مورد بررسی قرار می‌گیرد و از سوی دیگر عملکرد این شرکت‌ها در بازار کارت‌خوان فروشگاهی تحلیل خواهد شد. طبق داده‌های منتشرشده در ماه پایانی۱۴۰۲، به‌پرداخت ملت بار دیگر صدرنشین بالاترین مبلغ تراکنشهای اسفندماه شد. این شرکت به همراه سایر شرکت‌های دیگر که در ادامه به آنها اشاره می‌شود، در بررسی شاخص اثربخشی به عددی فراتر از یک دست یافته‌اند.
عملکرد شاپرک بر ترازو
براساس گزارش جدید شاپرک، طی اسفندماه سال گذشته در این شبکه درمجموع حدود ۴.۳میلیارد تراکنش صورت گرفته که مبلغی در حدود ۱۳۸۹هزار میلیارد تومان را دربرمی‌گیرد. بر این اساس، تراکنشهای این شبکه نسبت به بهمن از لحاظ مبلغ اسمی، رشد ۲۶.۲درصدی داشته و نسبت به مدت مشابه سال‌‌‌گذشته شاهد رشد حدود ۱۹درصدی بوده است. در بستر شاپرک، خدمات به سه بخش اصلی تقسیم می‌‌‌شوند که عبارتند از: خرید کالا و خدمات، پرداخت قبض و خرید شارژ و ماندهگیری که در مهرماه بیشترین میزان خدمات ارائه‌‌‌شده مربوط به خرید کالا و خدمات بوده که سهم حدود ۹۰درصدی داشته و ۹۸درصد از مبلغ تراکنش را هم به خود اختصاص داده است. همچنین ۵.۷درصد آن مربوط به پرداخت قبض و خرید شارژ تلفن‌‌‌همراه و ۴.۹۲درصد از تراکنشها هم مربوط به تراکنشهای ماندهگیری بوده که به‌‌‌دلیل مبلغ کم آن، سهم بسیار ناچیزی از لحاظ مبلغی در تراکنشهای شاپرک داشته است.
سهم مبلغی شرکت‌های psp
بررسی این شاخص نشان می‌دهد که شرکت «به‌پرداخت ملت» با سهم ۱۹.۷۷درصدی از مبلغ تراکنشها، بیشترین سهم را به خود اختصاص داده و پس از آن شرکت پرداخت الکترونیک سامان، پرداخت الکترونیک سداد، تجارت الکترونیک پارسیان، پرداخت الکترونیک پاسارگاد، کارت اعتباری ایران کیش، پرداخت الکتروینک سپهر، پرداخت نوین‌آرین، آسان‌پرداخت پرشین، فن‌آوا کارت، فراپردازان اروند امید و در آخر الکترونیک کارت دماوند به ترتیب بیشترین سهم از مبلغ تراکنشها را به خود اختصاص داده‌اند.
شاخص اثربخشی مبلغ کارت‌خوان فروشگاهی
دو شاخص تعداد کارتخوانهای فروشگاهی و مبلغ تراکنشهای آن در کنار یکدیگر می‌توانند تعیین‌کننده عملکرد شرکت و توزیع مناسب این ابزارها توسط شرکت‌ها باشند که برای این منظور می‌توان شاخص اثربخشی مبلغ کارت‌خوان فروشگاهی را تعریف کرد. این شاخص بیانگر نسبت سهم هر شرکت از مبلغ تراکنشهای کارت‌خوان فروشگاهی به سهم آن شرکت از ابزار کارت‌خوان فروشگاهی است. عدد حاصل میزان اثربخشی مبلغ کارتخوانهای یک شرکت در شبکه پرداخت الکترونیک را نشان می‌دهد و مقدار آن بیانگر میزان توانایی یک شرکت در جذب تراکنش‌هاست.
در واقع چنانچه مقدار این شاخص برای شرکتی برابر یک باشد، به این معنی است که آن شرکت توانسته است دقیقا به اندازه سهمی که در ابزارها دارد، از بازار تراکنشها به دست آورد و چنانچه مقدار شاخص بالاتر از یک باشد یعنی شرکت بیشتر از سهمی که از ابزارها دارد، موفق به جذب تراکنش شده است. بنابراین می‌توان چنین گفت که شاخص اثربخشی مبلغ کارت‌خوان فروشگاهی، کارآیی توزیع کارتخوانهای شرکت‌های PSP را از نظر مبلغی و تعداد کارت‌خوان بررسی کرده و از این رو شرکت‌ها به سبب کارآتر بودن توزیع، باید با جایابی مناسب کارت‌خوان‌‌‌ها برای جذب تراکنشهای بیشتر، شاخص اثربخشی این ابزار پذیرش را بهبود بخشند.
در اسفندماه شرکت‌های به‌پرداخت ملت، پرداخت الکترونیک سامان، پرداخت الکترونیک سداد، آسان پرداخت پرشین و تجارت الکترونیک پارسیان به رقمی بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی دست یافته‌اند. بیشترین تغییر در میزان شاخص اثربخشی مبلغ کارتخوانهای فروشگاهی فعال سیستمی در اسفند ماه۱۴۰۲ نسبت به ماه گذشته در شرکت فن‌آوا کارت ۰.۲۰۲ واحد افزایش گزارش شده است.
روند صعودی کارتخوانهای کم‌تراکنش و فاقد تراکنش در اسفند ماه
در این قسمت برای بررسی نمایش میزان کارآیی و بهره‌وری کارتخوانهای فروشگاهی، آمار کارتخوانهای کم‌تراکنش و فاقد تراکنش مالی شرکت‌های PSP مورد بررسی قرار گرفته است. از اردیبهشت‌ماه۹۷ به کارت‌خوانی کم‌تراکنش گفته می‌شود که در یک زمانی دوماهه متوالی، کمتر از ۶۰تراکنش مالی در هر ماه داشته باشد و مجموع مبالغ تراکنشهای آن در دوماه متوالی، کمتر از ۲۰میلیون ریال در هر ماه باشد. با استناد به این تعاریف، باید گفت که تعداد کارتخوانهای کم‌تراکنش و فاقد تراکنش در اسفندماه با تعداد یک‌میلیون و ۶۸۰هزار عدد با افزایش ۳.۶۴درصدی روبه‌رو بوده است. در این ماه سهم کارتخوانهای کم‌تراکنش و فاقد تراکنش مالی ۱۵.۹۱درصد ازکل کارتخوانهای فروشگاهی فعال سیستمی شبکه شاپرک را شامل شده است.
خطاهای تراکنش PSPها در اسفند ماه
در این بخش عملکر شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت از منظر تراکنشهای ناموفق حوزه پذیرندگی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در ماه اسفند شرکت فراپردازان اروند امید با رقمی برابر ۰.۰۰۹درصد بهترین عملکرد از منظر نسبت خطای پذیرندگی به مجموع تراکنشها را در میان سایر شرکت‌ها داشته است. در مقابل شرکت آسان‌پرداخت پرشین با کسب رفم ۰.۱۱۵درصد بالاترین عددش شاخص مذکور را به خود اختصاص داده است. در ماه جاری عملکرد بیشتر شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت به‌ویژه شرکت پرداخت الکترونیک پاسارگاد به‌گونه‌ای بوده که سبب کاهش ۲۳.۶۶درصدی در خطای پذیرندگی شبکه شده است.
