رشد سهم خانوار از تسهیلات

 بر اساس گزارش بانک مرکزی در ۶ ماه نخست سال‌جاری مجموعا ۲۴۳۶همت(هزار میلیارد تومان) تسهیلات توسط بانک‌ها به بخش‌‌‌های مختلف پرداخت شده است. حدود ۸۳.۷‌درصد از کل تسهیلات پرداخت شده به صاحبان کسب وکار(حقوقی و غیر‌حقوقی) اختصاص پیدا کرده و سهم مصرف‌کنندگان نهایی(خانوار) از کل تسهیلات تنها معادل ۱۶.۳‌درصد بوده است.

مبلغ کل تسهیلات پرداختی به خانوار ۳۹۷‌هزار میلیارد تومان است (مبلغ به جز تسهیلات پرداختی در کارت‌‌‌های اعتباری) که شامل تسهیلاتی مربوط به ودیعه مسکن، قرض‌‌‌الحسنه‌‌‌ فرزندآوری، قرض‌‌‌الحسنه ازدواج و قرض‌‌‌الحسنه ضروری، وام‌های مربوط به خرید کالاهای شخصی، خرید خودرو‌های شخصی، خرید مسکن نوساز و خرید مسکن غیر‌نوساز، وام‌‌‌های مربوط به تعمیرات و جعاله تعمیر مسکن می‌شود. که در این میان خرید کالاهای شخصی بیشترین سهم (۳۸.۴درصد) را داشته و در رتبه‌های بعدی قرض‌‌‌الحسنه ضروری(۱۹.۴درصد) و قرض‌الحسنه ازدواج(۱۸.۱) قرار گرفته‌اند.

در گزارش منتشر شده بانک مرکزی هدف از دریافت تسهیلات پرداختی در بخش‌های اقتصادی ارائه شده است. بخش‌‌‌های مختلف اقتصادی شامل کشاورزی، صنعت و معدن، مسکن و ساختمان، بازرگانی، خدمات و متفرقه است. بنا بر آمارهای رسمی بیشترین سهم تسهیلات پرداختی در بازه زمانی مذکور به ترتیب به بخش‌‌‌های خدمات، صنعت و معدن، بازرگانی، کشاورزی، مسکن و ساختمان و متفرقه اختصاص دارد. در ادامه به جزئیات این آمار و ارقام اشاره می‌شود.

بخش خدمات: بخش خدمات در ۶ ماه نخست سال‌جاری سهم ۴۲.۹درصدی از کل تسهیلات پرداختی بانک‌‌‌‌‌‌ها را به خود اختصاص داده که بیشترین مقدار، در بین بخش‌‌‌های اقتصادی است. از این رو می‌توان گفت، بخش خدمات، اولویت نخست تسهیلات‌‌‌دهی بانک‌‌‌ها در مدت مذکور بوده است. مبلغ کل تسهیلات پرداخت‌‌‌شده در بخش خدمات در بازه زمانی مذکور حدود ۸۷۴‌هزار میلیارد تومان بوده است.

بخش صنعت و معدن: صنعت و معدن با دریافت ۷۲۸هزار میلیارد تومان در ۶ ماه نخست سال‌جاری سهمی ۳۵.۷ درصدی از کل تسهیلات پرداختی بانک‌‌‌‌‌‌ها را داشته است. به عبارت دیگر می‎توان گفت، صنعت و معدن دومین اولویت بانک‌‌‌‌‌‌ها در پرداخت تسهیلات بوده است.

بخش بازرگانی: بخش بازرگانی نیز در مدت مذکور به میزان ۲۰۱‌هزار میلیارد تومان تسهیلات از بانک‌‌‌‌‌‌ها دریافت کرده است. این بخش، سومین اولویت بانک‌‌‌ها در دریافت تسهیلات بوده است. بر اساس اطلاعات منتشر شده، سهم بخش بازرگانی در دریافت تسهیلات به میزان ۹.۹‌درصد بوده است.

بخش کشاورزی: بخش دیگر مورد اشاره، کشاورزی است. آمارهای رسمی حاکی از آن است که سهم بخش مذکور با دریافت تسهیلات ۱۲۳هزار میلیارد تومانی سهمی ۶ درصدی از مجموع تسهیلات پرداختی در ۶ ماه ابتدایی سال‌جاری داشته و اولویت چهارم در میان بخش‌‌‌های اقتصادی در دریافت تسهیلات بانکی بوده است.

بخش مسکن و ساختمان: بخش مسکن و ساختمان اولویت پنجم تسهیلات‌‌‌‌‌‌دهی بوده است. این بخش با دریافت تسهیلات به میزان ۱۱۲‌هزار میلیارد تومان سهمی ۵.۵ درصدی از تسهیلات‌‌‌‌‌‌ پرداختی بانک‌‌‌‌‌‌ها داشته است.

بخش متفرقه: در نهایت بخش آخر، بخش متفرقه است. این بخش در بازه زمانی مذکور در سال‌جاری سهم ناچیزی در دریافت تسهیلات پرداختی داشته است. میزان تسهیلات پرداختی در این بخش حدود ۳۸۴ میلیارد تومان بوده است.

بر اساس اطلاعات منتشر شده، از کل تسهیلات پرداخت شده طی ۶ماهه اول سال، حدود ۱۵۷۴هزار میلیارد تومان (معادل ۶۴.۶‌درصد از کل تسهیلات) با هدف «تامین سرمایه در گردش» پرداخت شده که معادل ۷۷.۲‌درصد کل تسهیلات پرداختی به صاحبان کسب و کار است. سهم تسهیلات پرداختی بابت تامین سرمایه در گردش بخش صنعت و معدن در ۶ ماه نخست معادل ۵۹۹‌هزار میلیارد تومان بوده است که حاکی از تخصیص ۳۸.۱‌درصد از منابع تخصیص یافته به سرمایه در گردش کلیه بخش‌های اقتصادی است. از ۷۲۸‌هزار میلیارد تومان تسهیلات پرداختی در بخش صنعت و معدن معادل ۸۲.۳‌درصد آن (مبلغ ۵۹۹ همت) در تامین سرمایه در گردش پرداخت شده است.

نکته قابل‌توجه افزایش سهم «سرمایه در گردش» از کل تسهیلات پرداخت‌شده آن است که به نظر می‌رسد به علت تورم سال‌های اخیر، انتظارات تورمی و ابهامات اقتصادی باشد. وجود انتظارات تورمی باعث می‌شود بنگاه‌‌‌ها به منظور رفع اثر گران شدن مواد اولیه در دوره‌های آتی، خرید مواد اولیه خود را جلو بیندازند و به همین دلیل نقدینگی نیاز داشته باشند. این امر می‌تواند یکی از علل افزایش سهم «تامین سرمایه در گردش» از کل تسهیلات پرداختی باشد. همچنین به نظر می‌رسد به دلیل ابهامات اقتصادی، افزایش ریسک‌‌‌های تولید و افزایش احتمال نکول تسهیلات گیرندگان، بانک‌‌‌ها تمایل بیشتری به پرداخت تسهیلات به بخش «تامین سرمایه در گردش» که دارای سررسید کوتاه‌تری نسبت به «خرید تجهیزات» که دارای سررسید بلندمدتی است؛ داشته باشند.

از کل تسهیلات پرداختی در نیمه اول سال‌جاری مبلغ ۵۲۱‌هزار میلیارد تومان معادل ۲۱.۴‌درصد به صورت تسهیلات خرد(کمتر از ۳۰۰ میلیون تومان) است. همچنین مبلغ ۴۱.۴‌هزار میلیارد تومان نیز در قالب کارت‌های اعتباری تسهیلات پرداخت شده است که با احتساب آن، کل تسهیلات پرداختی خرد به مبلغ ۵۶۲.۵‌هزار میلیارد تومان و معادل ۲۲.۷‌درصد کل تسهیلات پرداختی را شامل می‌شود. براساس توضیحات بانک مرکزی، با توجه به اینکه تسهیلات پرداختی در قالب کارت‌های اعتباری نیز در بخش خانوار پرداخت شده است، بنابراین سهم بخش خانوار به ۱۷.۷‌درصد از کل تسهیلات طی این دوره رسیده است.