محرک‌های تورم مرداد
دنیای اقتصاد : مرکز آمار ایران با تاخیری ۵روزه گزارش تورم مردادماه را منتشر کرد. با توجه به انتشار بخش‌هایی از این گزارش در خبرگزاری‌ها، اطلاعات تورمی آن در گزارشی تحت عنوان «خروج تورم از مرز مجاز» از سوی «دنیای‌اقتصاد» تحلیل و منتشر شد. با این حال در گزارش جدید، جزئیات تورم شامل تورم گروه‌های کالاها و خدمات، تورم دهکی و تورم استان‌ها مورد بررسی قرار گرفت.
مرکز آمار ایران با پنج روز تاخیر، گزارش تورم مردادماه را منتشر کرد. این گزارش در حالی منتشر می‌شود که پیش از این، بخشی از آن از سوی خبرگزاری‌ها منتشر شده بود. «دنیای اقتصاد» پیش‌تر در گزارشی با عنوان «خروج تورم از مرز مجاز»، به بررسی آمار تورم مردادماه پرداخت و اعلام کرد که تورم در میانه تابستان با افزایش مواجه شده و از محدوده لازم برای رساندن تورم به زیر ۳۰درصد خارج شده است. بااینحال گزارش تازه‌منتشر‌شده جزئیات بیشتری را در خود گنجانده و اطلاعاتی درباره جزئیات تورمی گروه‌های مختلف کالا و خدمات، تورم استان‌ها و دهک‌های درآمدی در بر دارد. آمارها حاکی از آن است که بخش اصلی بار تورم ماهانه مردادماه به تورم بخش «مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌ها» مربوط می‌شود. از سوی دیگر وزن بالای تورم کالاهای غیرخوراکی موجب شده دهک دهم بالاترین تورم را در میانه تابستان تجربه کند. در‌حالی‌که تورم استان یزد از ۵۰درصد عبور کرد، نرخ تورم خوزستان ۷/ ۳۳درصد ثبت شد.
انتشار دیرهنگام آمار
مرکز آمار ایران با پنج روز تاخیر، در گزارشی داده‌های مربوط به تورم مردادماه را منتشر کرد. پیش از این، بخش‌هایی از این گزارش از سوی خبرگزاری‌ها منتشر شد و دنیای اقتصاد در گزارشی با عنوان «خروج تورم از مرز مجاز» به بررسی آنها پرداخت. در آن گزارش تشریح شد که در ماه‌های اخیر کلکسیونی از کم‌کاری‌ها در کارنامه مرکز آمار به ثبت رسیده است و با وجود انتشار نامنظم گزارش‌ها و ارائه آمار از تریبون‌های غیررسمی، نهادهای رسمی ارائه‌دهنده آمار در کشور در حال از دست دادن کارکرد خود هستند. نکته قابل‌توجه در گزارش تورم مردادماه، عبور تورم ماهانه از سطح مجاز ۲درصدی و رسیدن به سطح ۴/ ۲ درصدی و بازگشت تورم نقطه‌به‌نقطه به مدار صعودی بود. نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه مردادماه با ۴/ ۰واحد درصد افزایش، به ۸/ ۳۹ درصد رسید. این در حالی است که تورم کشور پس از ۱۴ماه در تیرماه سال جاری به زیر ۴۰درصد رسید.
جزئیات گروه‌های تورمی
جزئیات گزارش مرکز آمار حاکی از آن است که سهم خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها از سبد خانوار به ۲۹درصد می‌رسد و سهم کالاهای غیرخوراکی و خدمات بیش از ۷۱درصد است. آمارها نشان می‌دهد در بخش کالاهای خوراکی و آشامیدنی، گوشت قرمز و پرندگان رکورددار افزایش تورم ماهانه و نقطه‌به‌نقطه مردادماه است. بر این اساس گوشت قرمز و ماکیان در مردادماه با تورم ۸/ ۷درصدی مواجه شده و در مقایسه با مردادماه سال ۱۴۰۱ نزدیک به ۹۵درصد افزایش قیمت را به ثبت رسانده است.
در آن سو، در میان کالاهای غیرخوراکی و خدمات بالاترین تورم ماهانه به گروه «آب، برق و سوخت» تعلق دارد که در مردادماه ۴/ ۴درصد افزایش قیمت را تجربه کرده است. مسکن و به طور خاص اجاره نزدیک به ۳۴درصد از کل سبد خانوارهای کشور را به خود اختصاص داده و این بدان معناست که یک‌سوم درآمد خانوار صرف پرداخت اجاره‌بها می‌شود. این گروه مهم در مردادماه ۳/ ۳درصد افزایش قیمت داشته است و تورم نقطه‌به‌نقطه آن به ۴/ ۳۸درصد رسیده است. در میان گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات، گروه هتل و رستوران با تورم ۶۰درصدی، بالاترین افزایش قیمت را طی یک سال اخیر تجربه کرده است و حمل‌ونقل عمومی نیز با ثبت تورم نقطه‌به‌نقطه ۶/ ۵۸درصدی در مردادماه، در جایگاه بعدی ایستاده است.
جزئیات تورم در کالاها
یکی از دسته‌بندی‌های جدید مرکز آمار در اعلام گزارش تورم خود مربوط به کالاهای بادوام، کم‌دوام و بی‌دوام است. بر اساس گزارش منتشرشده از سوی مرکز آمار، بیش از ۴۰درصد کالاهای مصرفی موجود در سبد خانوار را کالاهای بی‌دوام تشکیل می‌دهند. کالاهای بی‌دوام در مردادماه با افزایش ۶/ ۲درصدی قیمت مواجه شدند و نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش قیمت ۹/ ۳۷درصدی را به ثبت رساندند. در جایگاه بعدی کاهای بادوام قرار دارند که سهم ۵/ ۶درصدی از سبد خانوار دارند و در مردادماه با افت ۴/ ۰درصدی قیمت مواجه شدند. بااینحال این گروه از کالاها نسبت به مرداد سال گذشته ۸/ ۴۹درصد افزایش قیمت را تجربه کرد.
در بخش کالاهای کم‌دوام نیز تورم ماهانه به ۳/ ۲درصد رسید و این گروه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲/ ۵۲درصد افزایش قیمت را تجربه کرد. در بخش دیگری از دسته‌بندی جدید مرکز آمار، بخش خوراکی‌ها به دو گروه خوراکی‌های تازه و سایر خوراکی‌ها تقسیم شده است. در این بخش کالاهای خوراکی تازه نسبت به تیرماه ۶/ ۳درصد گران‌تر شدند و نسبت به مردادماه سال گذشته با افزایش قیمت ۱/ ۵۶درصدی مواجه شد. در عوض، سایر خوراکی‌ها در مردادماه تورم ماهانه ۴/ ۱درصدی را تجربه کردند و تورم نقطه‌به‌نقطه ۲۰درصدی را به ثبت رساندند.
جزئیات تورم دهکی
مرکز آمار به سیاق قبل اطلاعات مربوط به تورم دهک‌های درآمدی را منتشر کرد. بر این اساس دهک دهم درآمدی با ثبت تورم نقطه‌به‌نقطه ۲/ ۴۲درصدی در صدر قرار گرفته است. دهک نهم نیز تورم بالای ۴۰درصد را تجربه کرد و تورم ۳/ ۴۰درصدی را به ثبت رساند. از آن سو دهک اول درآمدی با ثبت تورم ۴/ ۳۴درصدی نقطه‌به‌نقطه، کمترین سطح تورم را به خود اختصاص داد. علت بالاتر بودن سطح تورم طبقه داراتر به ترکیب سبد دهک‌ها بازمی‌گردد؛ به طور مشخص دهک دهم مخارج بیشتری را صرف کالاهای غیرخوراکی و خدمات می‌کند و افزایش قیمت این‌گروه‌ها بیش‌تر دهک‌های برخوردار را متاثر خواهد کرد. در بخش تورم ماهانه نیز بالاترین تورم کالاهای خوراکی و آشامیدنی مربوط به دهک دهم درآمدی و کمترین سطح تورم ماهانه خوراکی‌ها با ۸/ ۱درصد مختص به دهک اول درآمدی است.
در آن سو و در بخش تورم کالاهای غیرخوراکی و خدمات وضعیت بالعکس است و دهک دهم با تورم ماهانه ۲درصدی پایین‌ترین رشد را به نام خود ثبت کرده است و در عوض دهک اول درآمدی با تورم ۹/ ۲درصد در این بخش صدرنشین است. بخش دیگری از گزارش تورم مردادماه به وضعیت تورمی استان‌های مختلف کشور اختصاص یافته است. در بخش تورم نقطه‌به‌نقطه، بالاترین تورم ثبت‌شده متعلق به یزد است. این استان در مردادماه تورم ۹/ ۵۰درصدی را تجربه کرد. استان اصفهان نیز با ثبت تورم ۲/ ۴۸درصدی در جایگاه بعدی قرار گرفت و استان چهارمحال‌و‌بختیاری با تورم ۸/ ۴۵درصدی در رتبه بعدی قرار دارد. در بخش تورم ماهانه نیز کرمان و کرمانشاه با تورم ۵/ ۳درصدی در صدر ایستاده‌اند و اردبیل و کهگیلویه‌و‌بویراحمد با ۴/ ۳درصد در جایگاه بعدی قرار دارند.
