موازنهسازی ایروان در قفقاز جنوبی؛
پیروزی غربگرایان در ارمنستان
«نیکول پاشینیان»، نخستوزیر ارمنستان، اوایل دیروز دوشنبه در انتخاباتی حساس، پیروزی خود را اعلام کرد. او با غلبه بر کارزار فشار مسکو، مجوز پیشبرد مذاکرات صلح با جمهوری آذربایجان را که ترامپ سال گذشته در آن میانجیگری کرده بود، بهدست آورد. «پل سون» در گزارش دیروز دوشنبه (۱۸ خرداد) در نیویورکتایمز نوشت، نتایج اعلامشده توسط «کمیسیون مرکزی انتخابات» نشان داد که حزب «پیمان مدنی»، متعلق به پاشینیان، در نتایج اولیه ۴۹.۸درصد آرا را بهدست آورده که برای کسب اکثریت کرسیهای پارلمان بر اساس قوانین پیچیده انتخاباتی ارمنستان کافی است.
«ارمنستان قوی»، یک بلوک جدید طرفدار روسیه به رهبریمیلیاردر ارمنی، سامول کاراپتیان، ۲۳.۳درصد آرا را بهدست آورد و این جناح را به نیروی مخالف پیشرو در پارلمان جدید ارمنستان تبدیل کرد. کاراپتیان که بخش عمدهای از ثروت خود را در روسیه به دست آورده بود، بهدلیل اتهاماتی مبنی بر ارتکاب جرایم مالی و درخواست سرنگونی دولت، دوران مبارزات انتخاباتی را در حصر خانگی گذراند. از آنجا که کاراپتیان تابعیت روسی و قبرسی نیز دارد و واجد شرایط ورود به پارلمان نیست، برادرزادهاش در صدر فهرست حزب قرار گرفت.
«اتحاد ارمنستان» که یکی دیگر از بلوکهای طرفدار روسیه است، ۱۰درصد آرا را بهدست آورد. این بلوک به رهبری رابرت کوچاریان، که از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۸ رئیسجمهور ارمنستان بود و اصالتا اهل قرهباغ کوهستانی بود، اداره میشود. «ارمنستان مرفه»، سومین حزب طرفدار روسیه، در نتایج اولیه حدود ۴درصد آرا را بهدست آورد. پاشینیان روابط خود را با ایالات متحده و اتحادیه اروپا گسترش داده است؛ اما از قطع کامل روابط با روسیه (متحد پیمانی که همچنان شریک تجاری و انرژی ضروری برای ارمنستان است و همچنین پایگاه نظامی خود را در آنجا حفظ کرده است) حمایت نکرده است.
انتخابات روز یکشنبه اولین باری بود که ارامنه از زمان تصرف منطقه مورد مناقشه قره باغ کوهستانی توسط آذربایجان در سال۲۰۲۳، در سطح ملی رأی دادند (دنیایاقتصاد در گزارش «ایروان در دو راهی تاریخی» در تاریخ یکشنبه ۱۷ خردادماه به تفصیل این انتخابات را بررسی و نگاه روسیه، ترکیه و ایالات متحده به این انتخابات را مورد بررسی قرار داده بود).
پاشینیان در جریان مبارزات انتخاباتی به رأیدهندگان گفت که برای تحقق توافق اولیه صلح با جمهوری آذربایجان که سال گذشته در واشنگتن با آن موافقت کرده بود، باید دوباره انتخاب شود. گروهی از احزاب مخالف طرفدار روسیه علیه پاشینیان دست به فعالیت زده و او را بهخاطر از دست دادن قره باغ کوهستانی سرزنش کردند. مخالفان همچنین او را به سازشهای خائنانه در مذاکرات با جمهوری آذربایجان متهم کردند. به نوشته گزارشگر نیویورکتایمز، روسیه پیش از رأیگیری، در حمایت از مخالفان پاشینیان فشارها را افزایش داد، واردات ارمنستان را محدود کرد، یک کارزار اطلاعات نادرست راهاندازی کرد و تهدید به قطع نفت و گاز ارزان کرد. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، به شدت هشدار داد که ارمنستان در مسیر اوکراین قرار دارد و از پاشینیان خواست تا به نیروهای طرفدار روسیه اجازه دهد در سیاست کشور حرفی برای گفتن داشته باشند.
پاشینیان در جریان مبارزات انتخاباتی خود گفت که پس از انتخابات برای مذاکره به مسکو خواهد رفت و این نشان داد که میخواهد تنشها با کرملین را کاهش دهد. دولت او تلاش کرده تا بین تلاش برای یافتن شرکای جدید سیاست خارجی در غرب و حفظ روابط چند دههای با مسکو تعادل برقرار کند. با این حال، دولت روسیه روشن کرده است که ارمنستان نمیتواند درحالیکه در اتحادیه گمرکی با روسیه باقی میماند و مزایای ترجیحی به این کشور میدهد، به دنبال عضویت در اتحادیه اروپا باشد. پاشینیان در پاسخ گفته که ارمنستان رسما برای عضویت در اتحادیه اروپا درخواست نداده است، بنابراین این موضوع قابل بحث است. «لوسی پاپاکریستو» هم در گزارش دیروز دوشنبه در رویترز نوشت، پیروزی ۴۹.۸درصدی پیشینیان در حالی است که او در انتخابات۲۰۲۱ حدود ۵۴درصد آرا را به دست آورده بود. میزان مشارکت در این کشور محصور در خشکی با نزدیک به ۵۹ درصد از واجدین شرایط، قابلتوجه بود.
