یادداشت-بخش پنجم

روسیه در جنگ پیروز می‌شود

شماره روزنامه: ۵۷۸۹ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۳۹۸۹۰۰۳ دنیا

جان میرشایمر- استاد دانشگاه شیکاگو ترجمه: محمدحسین باقی

«جان جوزف. میرشایمر» از دانشمندان معاصر و برجسته‌ علوم سیاسی و از پایه‌گذاران «رئالیسم تهاجمی» محسوب می‌شود. این استاد برجسته صاحب کتاب‌های بسیاری است. او در مقاله‌ای که در ۲۳ژوئن۲۰۲۳ (برابر با ۲ تیرماه ۱۴۰۲) نوشت به‌تفصیل به دلایل وقوع جنگ اوکراین پرداخته و سناریوهای غرب و روسیه برای آغاز و تداوم جنگ را بررسی کرده است. میرشایمر بر این باور است که غرب به‌عمد این جنگ را به راه انداخت تا هیمنه قدر قدرتی روسیه را شکسته و این کشور را از صفوف قدرت‌های بزرگ خارج کند. این استاد برجسته‌ روابط بین‌الملل بر این باور است که جنگ اوکراین یک فاجعه‌ عظیم است که بعید به نظر می‌رسد به این زودی‌ها پایان یابد. وی می‌افزاید که میان روسیه و اوکراین یک نفرت تمام‌عیار شکل گرفته است و هر دو یکدیگر را تهدید موجودیتی می‌بینند. این یادداشت روزهای شنبه تا دوشنبه منتشر می‌شود.

میرشایمر

به کجا می‌رویم؟

اجازه دهید دنده‌ را عوض کنم و از زمان حال دور شویم و درباره آینده صحبت کنیم. از این شروع کنیم که چگونه رویدادهای میدان نبرد احتمالا در حال حرکت به جلو هستند. همان‌طور که اشاره شد، من معتقدم که روسیه در جنگ پیروز خواهد شد، به این معنی که در نهایت به تسخیر و ضمیمه کردن قابل‌توجه خاک اوکراین می‌پردازد و اوکراین را به یک کشور ناکارآمدِ به‌دردنخور تبدیل و رهایش می‌کند. اگر درست بگویم، این یک شکست سخت برای اوکراین و غرب خواهد بود. بااین‌حال، یک خط نقره‌ای در این نتیجه وجود دارد: پیروزی روسیه به‌طور قابل‌توجهی خطر جنگ هسته‌ای را کاهش می‌دهد؛ زیرا درصورتی‌که نیروهای اوکراینی در میدان نبرد پیروزی‌هایی به دست آورند و تهدید به بازپس‌گیری تمام یا بیشتر سرزمین‌هایی کنند که به مسکو واگذار شده است، تشدید تنش هسته‌ای به‌احتمال‌زیاد رخ می‌دهد. کی‌یف به مسکو باخت. رهبران روسیه بی‌تردید به‌طور جدی درباره استفاده از سلاح‌های هسته‌ای برای نجات اوضاع فکر می‌کنند. البته، اگر من درباره اینکه جنگ به کجا می‌رود و ارتش اوکراین دست بالا را به‌دست می‌آورد و شروع به هل دادن نیروهای روسیه به سمت شرق ‌کند، اشتباه می‌کنم، احتمال استفاده‌ هسته‌ای به میزان قابل‌توجهی افزایش می‌یابد که نمی‌توان گفت این امر قطعی است.

اساس ادعای من مبنی بر اینکه روس‌ها احتمالا در جنگ پیروز می‌شوند، چیست؟

جنگ اوکراین، همان‌طور که تاکید شد، جنگ فرسایشی است که در آن تصرف و حفظ سرزمین در درجه‌ دوم اهمیت قرار دارد. هدف در جنگ فرسایشی این است که نیروهای طرف مقابل را تا حدی از بین ببرد که یا از جنگ دست بکشد یا آن‌قدر ضعیف شود که دیگر نتواند از قلمرو مورد مناقشه دفاع کند. اینکه چه کسی در یک جنگ فرسایشی برنده می‌شود تا حد زیادی تابع سه عامل است: توازن عزم بین دو طرف، توازن جمعیتی بین آنها و نسبت تلفات متقابل. روس‌ها از نظر اندازه‌ جمعیت دارای مزیت تعیین‌کننده‌ای هستند و در نسبت تلفات متقابل از مزیت قابل‌توجهی برخوردارند؛ دو طرف از نظر قاطعیت و عزم برابر هستند.

«توازن عزم» را در نظر بگیرید. همان‌طور که اشاره شد، روسیه و اوکراین هر دو معتقدند که با یک تهدید موجودیتی روبه‌رو هستند و طبیعتا هر دو طرف کاملا متعهد به پیروزی در جنگ هستند. بنابراین به‌سختی می‌توان تفاوت معناداری را در تصمیم و عزم آنها مشاهده کرد. با توجه به‌اندازه‌ جمعیت، روسیه قبل از شروع جنگ در فوریه۲۰۲۲ تقریبا ۵/ ۳ به ۱ برتری داشت. از آن زمان، این نسبت به‌طور قابل‌توجهی به نفع روسیه تغییر کرده است. حدود هشت میلیون اوکراینی از کشور فرار کرده‌اند و این یعنی کاسته شدن از جمعیت اوکراین. تقریبا سه میلیون نفر از این مهاجران به روسیه رفته‌اند و به جمعیت این کشور افزوده‌اند. علاوه بر این، احتمالا حدود چهارمیلیون شهروند اوکراینی دیگر در سرزمین‌هایی زندگی می‌کنند که اکنون در کنترل روسیه است و این عدم توازن جمعیتی را بیشتر به نفع روسیه تغییر می‌دهد. با کنار هم قرار دادن این اعداد، روسیه از نظر اندازه جمعیت تقریبا یک مزیت ۵ به ۱ دارد.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید
دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن