سخنگوی وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد؛
ادامه میانجیگریها بین ایران و آمریکا
عکس: نگین همتزاده - ایسنا
این وضعیت در شرایطی است که سفر نخستوزیر اسرائیل به واشنگتن ممکن است بخشی از اقدامهای مخرب تلآویو برای شروع مجدد تنشها تفسیر شود. از سوی دیگر رییسجمهور آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد که این کشور در حال انجام مذاکرات عمیق با ایران است. وی افزود که به درخواست میانجیها برای دادن فرصتی به مذاکره با ایران پاسخ داده است. در این فضا پرسش مهم این است که وقفه نظامی میان آمریکا و ایران میتواند به احیای تفاهمنامه و از آن مهمتر وضعیت پایدار منجر شود؟
پیامها در راهند
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه در نشستی خبری اعلام کرد تهران درخواستی برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا نداشته است و گزارشهای منتشر شده در این خصوص را «گمانهزنی رسانهای» خواند. بقائی، در نشست خبری دوشنبه پنجم مرداد خود گفت میانجیها پیامهایی از سوی آمریکا به ایران منتقل میکنند، اما در حال حاضر مذاکرهای میان تهران و واشنگتن وجود ندارد. سخنگوی وزارت خارجه ایران با اشاره به تنگه هرمز گفت تهران از ابتدا اعلام کرده بود که مسیر جنوبی این آبراه «ناامن» است و افزود آمریکا و برخی کشورهای منطقه باید درباره اقدامات اخیر خود در تنگه هرمز پاسخگو باشند.
این در حالی است که روز یکشنبه گزارشهایی منتشر شد که آمریکا و ایران پاسخهای خود را به پیشنهاد مشترک پاکستان و قطر برای ازسرگیری مذاکرات ارائه کردند. العربیه در این رابطه به نقل از یک منبع آگاه مدعی شد که تهران به مقامهای پاکستانی اطلاع داده از مذاکرات خارج نشده و فقط گفتوگوها را به حالت تعلیق درآورده است. از سوی دیگر، مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل اعلام کرد دونالد ترامپ، رئیسجمهوری این کشور با توقف موقت حملات علیه ایران، «فرصتی محدود برای ادامه مذاکرات» و باز ماندن مسیر دیپلماتیک فراهم کرده است. سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تبادل پیام میان ایران و آمریکا و ادعاهای مطرحشده درباره درخواست ایران برای مذاکرات مستقیم، گفت: «چنین چیزی اصلا با ژن ما همخوانی ندارد. درخواست مذاکره از سوی ایران، خبرسازی است که طرفهای مقابل هر از گاهی یکبار انجام میدهند.»
گفتوگوها بر سر تنگه هرمز
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ پرسشی درباره گفتوگوهای دوجانبه میان ایران و عمان گفت: «این مذاکرات، گفتوگوهای دوجانبه میان ایران و عمان است. چند دور مذاکره نیز روزهای جمعه و شنبه برگزار شد که مذاکرات مفید و سازندهای بود. این گفتوگوها درباره نحوه مدیریت تردد کشتیرانی در تنگه هرمز انجام شده است.» بقائی افزود: «هدف این است که ایران و عمان، بهعنوان دو دولت ساحلی، سازوکارهایی را برای اطمینان از کشتیرانی ایمن در تنگه هرمز، با رعایت حقوق حاکمیتی دو دولت ساحلی و همچنین حفظ امنیت و منافع ملی ایران، تدوین کنند.
الگوی مالاکا برای هرمز
گفتوگوها بر سر کنترل آبراه استراتژیک هرمز در حالی ادامه دارد که سی.ان.ان اخیرا گزارش داده که عمان طرحی را برای تشکیل یک ائتلاف منطقهای برای کنترل تنگه هرمز مطرح کرده است. منابع آگاه به شبکه سی.ان.ان اطلاع دادند عمان پیشنهاد تشکیل یک ائتلاف منطقهای برای ارائه خدمات در تنگه هرمز را مطرح کرده است. طرحی که از الگوی اجرا شده در تنگه مالاکا الهام گرفته و همکاری کشورهای منطقه در حوزه پشتیبانی از ناوبری و خدمات لجستیک را پیشبینی میکند. بر اساس ادعای سی.ان.ان، پیشنهاد عمان شامل ایجاد سازوکاری برای پرداخت داوطلبانه هزینه خدمات به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز است و این طرح با هدف ساماندهی تردد کشتیها و تقویت خدمات دریایی در یکی از مهمترین آبراههای جهان ارائه شده است.
پادرمیانی پکن
مذاکرات برای یافتن راهحل برای گره کور هرمز در حالی ادامه دارد که از قرار معلوم چین طی روزهای اخیر تلاش بسیار داشته تا جانی دیگر به مذاکرات تعلیقشده میان تهران و واشنگتن بدمد. در همین رابطه، منابع آگاه به العربیه اطلاع دادند چین با هماهنگی پاکستان تماسها و رایزنیهایی را برای کاهش تنش آمریکا و ایران و همچنین، فراهم کردن زمینه ازسرگیری گفتوگوهای دو کشور آغاز کرده است. به گفته این منابع، این رایزنیها بر باز نگه داشتن کانالهای ارتباطی واشنگتن و تهران متمرکز است تا زمینه برای ازسرگیری مذاکرات غیرمستقیم درباره چند پرونده مورد اختلاف فراهم شود. این منابع همچنین اضافه کردند اقدامات چین برای اعتمادسازی است و هدف از آن، فراهم کردن بستر مذاکرات گستردهتر درباره پرونده هستهای ایران، امنیت منطقهای و تحریمهای اعمالشده علیه تهران است.
بیبی در مسیر اخلال
تلاشهای میانجیگرانه در حالی ادامه دارد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی روز دوشنبه عازم واشنگتن شد. وی بناست طی سفر به واشنگتن با ترامپ دیدار و گفتوگو کند. بنا به گزارش رسانهها، پرونده ایران از جمله محورهای مهم دیدار میان دو طرف خواهد بود.
وقفه پایدار میماند؟
روز دوشنبه خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دو مقام منطقهای از پیشرفت در میانجیگری میان تهران و واشنگتن خبر داد. بنا به این گزارش، میانجیگران در تلاشهای خود برای بازگرداندن ایالات متحده و ایران به مذاکرات و جلوگیری از جنگ تمامعیار در خاورمیانه پیشرفتهایی حاصل کردهاند و قطر و پاکستان در این زمینه نقش بسیار تعیینکنندهای ایفا کرده و تلاش دارند مواضع تهران و واشنگتن را با یکدیگر نزدیک کنند. در همین رابطه، رادیو عمومی ملی آمریکا (انپیآر) روز دوشنبه طی گزارشی نوشت: هنوز مشخص نیست که آیا ایالات متحده و ایران در نقطه عطفی برای پایان یک درگیری ناپایدار قرار دارند یا خیر.
مایکل سینگ، مدیر اجرایی موسسه واشنگتن برای سیاست خاورمیانه در این رابطه گفت: «اگر این توقف چند روزه درگیریها به صلح تبدیل شود، میتوان آن را دستاوردی بسیار مهم دانست. اما دانستن میزان عملیاتیبودن این موضوع دشوار است. آیا وضعیت فعلی یک توقف عملیاتی است؟ آیا این توقف برای فراهم کردن زمینهای برای دیپلماسی پشت صحنه است؟» این در حالی است که روزنامه نیویورک تایمز نیز طی گزارشی عنوان کرد که با گذشت پنج ماه از این درگیری، ایالات متحده آمریکا همچنان نتوانسته است به اهداف خود دست یابد و ترامپ اکنون سه گزینه پیرامون تحولات جنگ با ایران در نظر دارد. بر اساس گزارش این روزنامه، این گزینهها شامل تشدید نظامی، افزایش فشار اقتصادی علیه ایران از طریق اعمال تحریمهای جدید و اعلام پیروزی ایالات متحده در جنگ و خروج از درگیری میشود.
