نقطه شروع احیای اقتصاد پساز جنگ در برنامه «خانهاول» بررسی شد
چشم «بازسازی» به صنعت ساختمان
رئیس انجمن صنعت ساختمان: هزینه تولید مسکن از دو جا مورد اصابت تورمی قرار گرفت
جوزی در این برنامه تصریح کرد، اولویت مردم در حال حاضر، «خرید خانه» نیست، «پسانداز به خاطر شرایط اضطراری اقتصادی» است. این وضعیت باید با حل تنشهای سیاسی و بهبود شرایط اقتصادی، پایان یابد. متن میزگرد «خانهاول» را در ادامه بخوانید.
ثبات لازمه حرکت صنعت ساختمان
فعالان صنعت ساختمان و بازار مسکن و افرادی که درصدد خرید خانه و آپارتمان بودند در شرایطی سال جدید را شروع کردند که امکان ورود به این بخش از سوی همه طیفها از میان رفته است. متاثر از جنگ ۴۰ روزه بخشهای مختلف اقتصادی در کشور به سمت و سویی رفته است که یکی از پیامدهای آن سلب شدید قدرت خرید در بخش مسکن به شمار میرود. در چنین شرایطی برنامه خانه اول با حضور پژمان جوزی رئیس «انجمن صنعت ساختمان» چشمانداز بخش ساختمان و تولید مسکن با توجه به شرایط سیاسی و اقتصادی کشور را مورد بررسی قرار داد.
صنعت ساختمان یکی از پایههای اصلی حرکت چرخ صنعت به شمار میرود؛ اگر این بخش از رخوت و رکود فاصله گرفته و عبور کند، نتیجه آن تنظیم بازار مسکن، احیای قدرت خرید و اتفاقات مثبت برای آحاد جامعه است، با وجود این تبعات جنگ و عدم ایجاد ثبات در اقتصاد کشور شرایطی را رقم زده که فعالان بخش ساختمان با شرایط فورس ماژور(حادثه خارج از حیطه قدرت و تصمیمگیری متعهد) مواجه هستند. در چنین وضعیتی پژمان جوزی به عنوان یکی از ذینفعان اصلی صنعت ساختمان، به این سوال پاسخ میدهد که استمرار وضعیت فورس ماژور در اقتصاد مسکن و ساختمان چه مفهومی دارد و اگر این وضعیت برطرف نشود چه تاثیری بر قیمت و عملکرد سازندگان برجای میگذارد؟
جوزی معتقد است: در شرایط کنونی کشور با وضعیت فورس ماژور مواجه است؛ معمولا دولتها در شرایط جنگی اعلام وضعیت فورس ماژور میکنند، چرا که جنگ وضعیتی سرزمین شمول بوده و تمامی آحاد جامعه را درگیر خود میکند. اما از آنجا که در ایران دولت بزرگترین کارفرما در کشور است و پیمانکاران متعددی برای بخشهای مختلف دولت ایفای نقش میکنند، اعلام شرایط فورس ماژور از سوی دولت میتواند تبعاتی به همراه داشته باشد. بنابراین دولت تلاش میکند حتیالمقدور از اعلام وضعیت فورس ماژور اجتناب کند. اگر دولت در کشور ما مانند بسیاری از دیگر دولتها بخش عمدهای از وظایف خود را برونسپاری کرده بود و امروز بدنه کوچکی داشت، ریسک اعلام شرایط فورس ماژور در میان بخشهای خصوصی متعدد و نهادهای در ارتباط با آنها تقسیم میشد و در شرایط کنونی از حجم فشار بر دولت کاسته میشد.
عدم اعلام شرایط فورسماژور از سوی دولت باعث شده تا اگر چالشی میان کارفرما و پیمانکار به وجود آید، نیاز به مراجعه موردی به دادگاه و اعلام دعوای حقوقی باشد و در ادامه دستگاه قضا براساس مستندات میتواند رای به شرایط فورسماژور بدهد. با وجود این به عقیده من در شرایط کنونی بهتر است که کارفرما و پیمانکار و تمامی فعالان زنجیره ساختمان تلاش کنند تا در تعامل با یکدیگر چالشهای موجود را مرتفع کنند.
این توسعهگر ادامه داد: امیدوارم هر چه سریعتر شرایط فعلی که باعث ایجاد عدم ثبات شده به پایان برسد، ثبات لازمه حرکت صنعت ساختمان است و استمرار تولید در این صنعت میتواند چرخ اقتصاد را به حرکت درآورد. در شرایط فعلی با توجه به تمامی ریسکهای سیاسی و اقتصادی حاکم بر کشور، چرخ صنعت ساختمان خوابیده است.
رئیس انجمن صنعت ساختمان در پاسخ به این سوال که جهش ۵۵ درصدی هزینه ساخت و افزایش تا ۱۰۰ درصدی بهای برخی مصالح ساختمانی طی ۲ ماه اخیر چه تغییری در قیمت نهایی ملک برجای میگذارد و این رشد قیمت در بخش نهادههای تولید چه میزان متاثر از افزایش هزینه تولید و چه میزان متاثر از سیگنالهای روانی حاکم بر بازار است، گفت: انتظارات تورمی و نوسان نرخ ارز همواره بر روند قیمتی در بازار مصالح ساختمانی اثرگذار شده است. البته در گذشته همواره تاکید میشد که صنعت ساختمان کمترین آسیب را از تحریم میبیند، اما این به مفهوم عدم وابستگی این صنعت به نوسان نرخ ارز نیست، بلکه به این مفهوم است که این بخش در زمان تحریم نیز امکان فعالیت دارد. تمامی صنایع تامینکننده صنعت ساختوساز، ارزبری دارند و افزایش نرخ ارز، هزینههای ساختوساز را از منظر دلایل واقعی و روانی متاثر میکند.
پژمان جوزی ادامه داد: طی ۲ ماه اخیر بخش نهادههای ساختمانی از دو محل با رشد قیمت مواجه شدند، اول از منظر افزایش نرخ ارز و تورم و تاثیر آن بر رشد هزینههای تولید و دوم جنگ تحمیلی و آسیب آن به صنایع؛ مجموع این موارد در جهش بهای محصولات ساختمانی اثرگذار بوده است. کف قیمت ساخت مسکن اجتماعی بدون هزینه زمین و انواع مجوزها برابر ۴۰۰ دلار به ازای هر مترمربع است؛ در شرایط کنونی این رقم معادل ۶۰میلیون تومان به ازای هر مترمربع میشود.
رئیس انجمن صنعت ساختمان در خصوص آینده بخش خصوصی فعال در بخش ساختمان در حالی که این صنعت از سال ۱۳۹۷ به بعد با چالشهای متعددی از جمله شدت گرفتن تحریم، بروز کرونا و افزایش تنش سیاسی مواجه شده، گفت: زمانی حال صنعت ساختمان خوب است که سرمایهگذاران وضعیت خوبی داشته باشند و خرید ملک در اولویت شهروندان باشد. اتفاقاتی که در سالهای اخیر در کشور رقم خورده باعث شده تا از سویی سرمایهگذاران از بازار ملک حذف شوند و از سوی دیگر خرید خانه در اولویت شهروندان نباشد، بهخصوص در شرایط فعلی به دلیل جنگ و شرایط فورسماژور مردم دغدغه خرید خانه را ندارند. در چنین شرایطی اوضاع صنعت ساختمان خوب نیست، تا زمانی که امید به اقتصاد کشور تزریق نشود، وضعیت این صنعت بهبود قابلتوجهی پیدا نمیکند. البته امید با حرف و وعده حاصل نمیشود و نیاز به تغییر و عمل دارد.
ثبات سیاسی و تعامل خوب با کشورهای دنیا باعث میشود که وضعیت اقتصاد کشور و طبیعتا صنعت ساختمان مانند سایر صنایع بهبود یابد، اما تلاطم سیاسی و اقتصادی باعث توقف حرکت چرخ صنعت ساختمان در کل زنجیره از بالادست تا پاییندست میشود.
جوزی تاکید کرد: ساختوساز زنجیره گستردهای از فعالیتهای تولیدی و خدماتی را در کشور فعال میکند؛ بنابراین فعالیت این صنعت تاثیر مستقیمی بر پارامترهای اقتصادی بر جای میگذارد. اهمیت فعالیت در صنعت ساختمان و تاثیر آن بر پارامترهای اقتصادی در کشور به میزانی است که باعث شده کارگروهی با حضور انجمن صنعت ساختمان، نمایندگانی از وزارت راه و شهرسازی، وزارت کار و وزارت اقتصاد شکل گیرد و در این کارگروه قرار است که تاثیر مستقیم فعالیت صنعت ساختمان بر نرخ تورم محاسبه شود.
احیای قدرت خرید، میانبر رفع رکود
رئیس انجمن صنعت ساختمان در خصوص تاثیر جهش قیمت مسکن بر افزایش زمان شاخص دسترسی به مسکن در کشور و راهکارهای پیشنهادی برای ایجاد رونق در معاملات مسکن بهخصوص بهبود قدرت خرید خانه اولیها گفت: به حرکت درآمدن چرخ صنعت ساختمان اولین اولویت در مسیر رونق در بازار املاک است. پس از جنگ جهانی دوم، بازسازی و رونق ساختوساز به کمک اقتصاد کشورهای اروپایی آمد، باید از تجارب دنیا بهره گرفت. زمانی که صنعت ساختوساز فعال شود، صنایع متعددی فعال میشوند، فعالیت در بخش خدمات هم بهبود مییابد. در نتیجه اشتغال افزایش یافته و این موضوع با ایجاد درآمد باعث احیای قدرت خرید مردم شده و همزمان به رونق بیشتر صنعت ساختوساز میانجامد.
جوزی تاکید کرد: به حرکت درآمدن چرخ صنعت باعث میشود که امید در دل شهروندان ایجاد شود، امید مهمترین نیاز جامعه ما در شرایط کنونی است؛ امید حتی بر انتظارات تورمی نیز اثرگذار شده و آن را تعدیل میکند.
پژمان جوزی در پاسخ به این سوال که در صورت تحقق امید، بخش ساختمان در پساجنگ چه نقشی در اقتصاد دارد و برای پیشرانی، سیاستگذار چه اقدامی را باید اجرایی کند، گفت: به حرکت درآمدن چرخ صنعت ساختمان باعث میشود که چرخ اقتصاد به حرکت درآید. اگر سیاستگذار به دنبال احیای صنعت ساختمان در کشور در دوره پساجنگ باشد، باید برای یک دوره چند ساله معافیتهایی در پرداخت سهم سازمان تامین اجتماعی و مالیات وضع کند تا شرایط فعالان اقتصادی به حالت عادی بازگردد. فشار سازمان تامین اجتماعی بر سازندگان از کسری منابع مالی نشأت میگیرد، اما بخش ساختوساز به دلیل فشارهای موجود فعلا امکان کمک به این سازمان را ندارد و اگر سیاستگذار به دنبال احیای این بخش است، باید راه دیگری برای جبران کسری بودجه سازمان تامین اجتماعی بیابد.
رئیس انجمن صنعت ساختمان بهعنوان توصیه به فعالان صنعتی و اهالی صنعت ساختمان گفت: به عقیده من تعامل با فعالان زنجیره بهترین راهکار در شرایط کنونی است. به عنوان مثال در زمان بحرانهایی نظیر بحران فعلی، معمولا افراد به فکر تعدیل نیرو میافتند، اما بهتر است هر کارآفرینی به اندازه توانمندی خود با کارکنانش تعامل کرده و از تعدیل خودداری کند. نباید فشار اقتصادی شرکتها را به جامعه سرریز کرد و با تعامل و حفظ شرایط از بار کلی حاکم بر اقتصاد و جامعه کاست. در ادامه با گذر از شرایط فعلی، ایجاد ثبات و تعامل سازنده با دنیا با هدف بهبود شرایط اقتصادی، ایران ظرفیت خوبی برای جذب سرمایههای داخلی و خارجی دارد؛ سرمایههایی که میتواند صرف توسعه زیرساخت شود، البته تمامی این امیدواریها منوط به مدیریت صحیح منابع است.
با اسکن کیوآرکد برنامه کامل این مصاحبه را ببینید
