بندر مکمل برای بندر شهید رجایی؛ ضرورتی در سایه حادثه

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ هرچند موضوع پیشگیری از حوادث بندری، پس از فاجعه اخیر در مرکز توجه کارشناسان و فعالان صنعت حمل‌ونقل دریایی قرار گرفته، اما به نظر می‌رسد پیش‌بینی ظرفیت جایگزین بندری در زمان بحران، اهمیتی کمتر از بازنگری در فرآیندهای پیشگیرانه نداشته باشد.

حادثه‌ای که ضرورت‌ها را آشکار کرد

با گذشت ۱۵ روز از حادثه انفجار در بندر شهید رجایی، این نام بیش از هر زمان دیگری در ذهن‌ها نقش بسته است. در ساعات ابتدایی وقوع حادثه و از همان لحظه‌هایی که از هواپیما نمایی از شهر بندرعباس قابل مشاهده بود، اضطراب در فضا موج می‌زد. در گوشه‌وکنار شهر، غم و اندوه در سیمای مردمی که در جست‌وجوی نشانه‌ای از مفقودان بودند یا سیاه‌پوشی خانه‌هایشان در سوگ از دست‌رفتگان، به چشم می‌خورد. امدادگران خستگی‌ناپذیر در تلاش، و مسؤولانی  که  با نگرانی، صحنه حادثه را رصد می‌کردند.

اما آنچه در ذهن همه نقش بسته، پرسشی است ساده و در عین حال مهم: از این حادثه چه درس‌هایی باید آموخت؟

«حادثه خبر نمی‌کند» شعاری نیست که تنها بر دیوارها نوشته شود. حادثه بندر شهید رجایی به همه یادآوری کرد که «ایمنی» فقط یک واژه نیست؛ بلکه با جان انسان‌ها، اموال ارزشمند، اعتبار شغلی و گاه، آینده یک صنعت گره خورده است. در حوزه حمل‌ونقل دریایی، هر حادثه می‌تواند تبعاتی سنگین و دلخراش داشته باشد، درست همانند فاجعه‌ای که در آغاز یکی از زیباترین ماه‌های سال رقم خورد. بازسازی خسارات مادی زمان‌بر است و جبران فقدان‌های انسانی، غیرممکن؛ اما این حادثه زنگ خطری بود برای درس‌آموزی و اصلاح رویه‌ها.

ضرورت ثبت دقیق اطلاعات محموله‌ها

به گزارش «دنیای اقتصاد»، روایت‌های متناقضی درباره تعداد کانتینرهای موجود در محوطه ترمینال سینا مطرح شده است؛ برخی از وجود حدود ۱۰ هزار کانتینر سخن می‌گویند و برخی دیگر تعداد را بین چهار تا پنج هزار کانتینر تخمین می‌زنند. صرف‌نظر از آمار دقیق، درگیری چندین هزار کانتینر در حریق، خسارات سنگینی بر جای گذاشته است.

اما نخستین درس از این حادثه، ضعف در مدیریت و ثبت اطلاعات محموله‌هاست. مشخص نبودن تعداد دقیق و مالکیت کانتینرها، نشان می‌دهد سامانه‌های گمرکی و بندری به طور کامل و مؤثر عمل نمی‌کنند یا در اجرای تشریفات تخلیه و بارگیری، سهل انگاری وجود دارد. با توجه به این‌که سامانه‌های اطلاعاتی آسیب ندیده‌اند، انتظار می‌رفت تمام اطلاعات مربوط به محموله‌ها به صورت برخط و دقیق در دسترس باشد.

از این رو، نخستین اقدام ضروری، گردآوری و یکپارچه‌سازی کامل اطلاعات محموله‌ها و بهبود سامانه‌های مدیریت بندری است تا در صورت بروز حوادث مشابه، امکان مدیریت بحران به‌مراتب کارآمدتر فراهم شود.

مشروح گزارش را اینجا بخوانید.