صف تقاضا در بازار سهام
دنیای اقتصاد : معاملات بورس تهران در روز دوشنبه با رشد نماگرهای سهامی برای دومین روز متوالی پیگیری شد. رشد قابل‌توجه شاخص‌ها، ورود پول سرمایه‌گذاران حقیقی و نسبت نمادهای مثبت به منفی از تداوم تقاضا در بورس تهران حکایت دارد.
علی عبدالمحمدی: معاملات روز گذشته بورس تهران با بازگشت قدرتمند تقاضا و رشد دسته‌جمعی نماگرهای سهامی دنبال شد. شاخص کل بورس با افزایش ۲.۵۵درصدی، در آستانه ورود دوباره به کانال ۷میلیون و ۵۰۰هزار واحدی قرار گرفت و شاخص هموزن نیز با عبور مجدد از مرز ۲میلیون واحد، همگام با نماگر اصلی بازار حرکت کرد. همزمان، شاخص کل فرابورس نیز بیش از ۲درصد افزایش یافت. با وجود رشد قابل‌توجه قیمت سهام، ارزش معاملات خرد در سطوح پایین‌تری نسبت به روزهای پررونق بازار قرار داشت؛ موضوعی که بیش از آنکه از ضعف تقاضا حکایت داشته باشد، به کاهش عرضه سهام و شکل‌گیری صف‌های خرید بازمی‌گشت. در پایان معاملات نیز بخش عمده نمادها سبزپوش بودند و حجم قابل‌توجهی سفارش خرید بدون پاسخ باقی ماند.
شاخص کل بورس تهران در معاملات روز دوشنبه با ثبت رشد ۲.۵۵درصدی به سطح ۷میلیون و ۴۵۹هزار واحد رسید. حرکت روز گذشته نماگر اصلی از چند جهت قابل‌توجه بود. نخست آنکه بازار پس از یک دوره طولانی بار دیگر شاهد رشد بیش از ۲درصدی شاخص کل در مقیاس روزانه بود. شاخص کل پیش از این، طی ۱۰روز معاملاتی متوالی نتوانسته بود چنین رشدی را تجربه کند. از سوی دیگر، رشد روز دوشنبه، دومین افزایش متوالی شاخص کل محسوب می‌شود و نشان می‌دهد جریان تقاضا پس از پشت سر گذاشتن دوره‌ای از فشار عرضه، بار دیگر قدرت بیشتری پیدا کرده است. فاصله شاخص کل با سقف ۷میلیون و ۵۵۷هزارواحدی ثبت‌شده در ۲۵شهریور، اکنون به حدود ۹۸هزار واحد رسیده است.
به این ترتیب، نماگر اصلی بازار بار دیگر در فاصله‌ای نه‌چندان زیاد از اوج تاریخی خود قرار گرفته و عملکرد روزهای آینده می‌تواند مشخص کند که آیا موج جدید تقاضا توان عبور از این سطح را خواهد داشت یا بازار در نزدیکی قله با افزایش عرضه مواجه خواهد شد. در بخش دیگری از بازار نیز شاخص هموزن شرایط مشابهی را تجربه کرد. این نماگر با رشد ۲.۲۵درصدی مجددا به بالای مرز ۲میلیون واحد بازگشت. اهمیت این حرکت از آن جهت است که شاخص هموزن نیز طی ۱۴ روز معاملاتی پیش از روز دوشنبه موفق نشده بود رشد روزانه بیش از ۲درصد را به ثبت برساند. بنابراین، افزایش بیش از ۲درصدی این شاخص در کنار رشد قابل‌توجه شاخص کل، نشان‌دهنده گستردگی حرکت صعودی در میان نمادهای بازار است.
سبزپوشی ۹۱درصدی نمادها
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های معاملات دوشنبه، فراگیری موج تقاضا در کلیت بازار بود. در پایان معاملات، حدود ۹۱درصد از نمادهای معامله‌شده در محدوده مثبت قرار گرفتند و تنها ۹درصد از نمادها با افت قیمت مواجه شدند. چنین نسبتی میان نمادهای مثبت و منفی نشان می‌دهد رشد نماگرها صرفا تحت‌تاثیر حرکت چند نماد بزرگ بازار شکل نگرفته و دامنه مشارکت در سمت تقاضا گسترده بوده است. در فرابورس نیز وضعیت مشابهی مشاهده شد و شاخص کل این بازار با رشد ۲.۲۴درصدی همراه شد.
هم‌جهتی بورس و فرابورس در معاملات روز دوشنبه، تصویر یکپارچه‌تری از وضعیت بازار سهام ارائه می‌کند؛ به این معنا که افزایش تقاضا محدود به بخش خاصی از بازار نبوده و طیف گسترده‌تری از نمادها را در بر گرفته است. با این حال، نکته قابل‌توجه در جریان معاملات روز دوشنبه، سطح ارزش معاملات خرد بود. ارزش معاملات خرد سهام در حوالی ۳۱هزار میلیارد تومان قرار گرفت که در مقایسه با روزهایی که بازار شاهد ورود نقدینگی و گردش معاملاتی بسیار بالاتری بوده، رقم چندان بالایی محسوب نمی‌شود. در نگاه نخست، ممکن است این موضوع به‌عنوان نشانه‌ای از ضعف مشارکت معامله‌گران تفسیر شود، اما بررسی سمت عرضه تصویر متفاوتی را نشان می‌دهد.
۱۱ همت تقاضای بی‌پاسخ
در معاملات روز دوشنبه، حدود ۴هزار و ۸۶۰میلیارد تومان پول توسط سرمایه‌گذاران حقیقی وارد گردونه معاملات سهام شد. بنابراین، همزمان با رشد نماگرهای سهامی، جریان ورود سرمایه حقیقی‌ها نیز مثبت بود. در کنار این موضوع، حدود ۱۱هزار میلیارد تومان سفارش خرید در پایان بازار بدون پاسخ باقی ماند. این اتفاق، سرنخ مهمی برای تفسیر ارزش معاملات روز گذشته ارائه می‌کند. پایین‌تر بودن ارزش معاملات خرد لزوما به معنای کمبود تقاضا نبود؛ بلکه کاهش عرضه در کلیت بازار یکی از عوامل اصلی محدود شدن حجم معاملات محسوب می‌شد. در شرایطی که قیمت بخش قابل‌توجهی از سهام افزایش پیدا کرده است، بخشی از مالکان سهام تمایل کمتری برای فروش در قیمت‌های جاری نشان داده‌اند. در نتیجه، بخشی از تقاضای موجود امکان تبدیل شدن به معامله قطعی را پیدا نکرده است.
ترکیب رشد بیش از ۲درصدی هر دو شاخص اصلی، ورود نزدیک به ۴ هزار و ۹۰۰میلیارد تومان سرمایه توسط حقیقی‌ها، سبزپوشی ۹۱درصدی نمادها و باقی ماندن حدود ۱۱همت سفارش خرید روی تابلو، نشان می‌دهد بازار در پایان معاملات با غلبه تقاضا بر عرضه مواجه بوده است. با این حال، تداوم این وضعیت به رفتار عرضه‌کنندگان در روزهای آتی وابسته خواهد بود. در صورتی که با نزدیک شدن شاخص کل به قله ۷میلیون و ۵۵۷هزارواحدی، مالکان سهام عرضه‌های خود را افزایش دهند، ارزش معاملات نیز می‌تواند رشد محسوسی را تجربه کند. در مقابل، اگر عدم تمایل به فروش در قیمت‌های جاری ادامه یابد، ممکن است بازار همچنان با مازاد تقاضا و سفارش‌های خرید بی‌پاسخ مواجه باشد.
از این منظر، روزهای پیش رو برای سنجش کیفیت موج صعودی اخیر اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه عبور از سقف شهریورماه، در کنار افزایش ارزش معاملات و تداوم ورود سرمایه حقیقی‌ها، می‌تواند تصویر متفاوتی از عمق تقاضای موجود در بازار ارائه کند. در شرایط فعلی، شاخص کل تنها حدود ۹۸هزار واحد با قله تاریخی خود فاصله دارد و بازار بار دیگر در آستانه آزمون این سطح قرار گرفته است.
