«غزر» در انتظار توسعه
دنیای‌اقتصاد- امیرعلی جراحی : شرکت زر ماکارون در سال۱۳۸۰ به‌صورت سهامی خاص تاسیس شده و این شرکت هم‌اکنون واقع در استان البرز، شهرستان ساوجبلاغ است. این شرکت انواع ماکارونی و محصولات خاصی مانند انواع رشته و لازانیا را تولید و به‌فروش می‌رساند. شرکت نامبرده بیشترین درصد سهم بازار پاستا طی چند سال‌اخیر را در اختیار دارد و در بین رقبا یکی از موثرترین و قوی‌ترین شرکت‌های بازار بوده است. شرکت غزر در حال‌حاضر یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان ایرانی انواع ماکارونی بوده و در سکوی نخست صنعت ماکارونی ایران قرار گرفته است. در این تحلیل ابتدا به بررسی محصولات، روند تولید، فروش و سودآوری شرکت پرداخته و پس آن برای سال۱۴۰۱ این سهم سود پیش‌بینی شده است که مشاهده می‌شود سودآوری شرکت تغییر چندانی نسبت به سال۱۴۰۰ نداشته و در انتها به بررسی ریسک‌های موجود بر این شرکت می‌پردازیم.
محصولات شرکت
موضوع فعالیت شرکت غزر طبق بند۲ اساسنامه عبارت است از: تهیه، تولید، بسته‌بندی، خرید و فروش انواع ماکارونی‌های مختلف اعم از ساده، فانتزی و محصولات همانند از قبیل انواع رشته، لازانیا و غیره که جزو دسته محصولات خاص طبقه‌بندی می‌شوند. در حدود ۹۰درصد از فروش شرکت، فروش داخلی بوده که از این ۹۰درصد ۵۹درصد مربوط به ماکارونی رشته‌ای و ۱۹درصد ماکارونی فرمی است. در بخش فروش صادراتی نیز بیشتر درآمد، از فروش ماکارونی رشته‌ای و فرمی حاصل می‌شود اما درآمد فروش صادراتی تنها ۱۰درصد از فروش شرکت را شامل می‌شود. روند فروش شرکت یک روند صعودی مداوم بوده که ناشی از افزایش نرخ محصولات است. در چند سال‌اخیر روند تولیدات شرکت یک روند ثابت و کم‌نوسانی را دنبال کرده است اما برای سال۱۴۰۱ افت در تولید پیش‌بینی شده است زیرا در گزارش‌های فصلی و ماهانه این افت کاملا مشهود بوده است.
برای تحلیل وضعیت انبار شرکت به مقایسه مقدار تولید و فروش شرکت می‌پردازیم. در سال۱۳۹۹ شرکت اقدام به ذخیره حجم انبوهی از محصولات تولیدی خود کرده بود که بیشتر این انبار شامل محصولات رشته‌ای می‌شد، اما در سال۱۴۰۰ مقدار خالص ورودی به انبار در حدود نصف سال۱۳۹۹ بوده و در تحلیل سال۱۴۰۱ پیش‌بینی شده است که شرکت محصول کمتری نسبت به سال۱۴۰۰ انبار کند که در این تحلیل حتی بخشی از محصولات رشته‌ای خود را از موجودی انبار به‌فروش می‌رساند اما همچنان تخمین زده شده است که تولید سایر محصولات بیشتر از فروش آنها باشد و این باعث افزایش موجودی انبار شرکت در برآیند می‌شود.
با بررسی روند اقلام صورت سود و زیان می‌توان متوجه شد که شرکت زر ماکارون روند صعودی در فروش خود داشته اما روند سود ناخالص و سود خالص آن پس سال۱۳۹۹ روند خنثی به خود گرفته است. در تحلیل سال۱۴۰۱ نیز رشد خوبی در فروش پیش‌بینی شده است که تنها ناشی از افزایش نرخ بوده و دلیل این افزایش نرخ آزادسازی قیمت محصولات غذایی و عدم‌تخصیص ارز ۴۲۰۰تومان به آنها بوده است. سود ناخالص و خالص تخمین زده شده برای سال۱۴۰۱ کمی بیشتر از سال۱۴۰۰ است اما این رشد چشمگیر نیست و این سبب‌شده است که حاشیه سود شرکت ذکرشده هر سال، در حال افت باشد.
نسبت سهامداران شرکت
سهامداران این شرکت بیشتر افراد حقیقی بوده و برخلاف اکثر شرکت‌های بورسی و فرابورسی، در دست شرکت‌های دیگر نیست. در غزر بیش از ۷۰درصد مالکیت شرکت در دست افراد حقیقی بوده و دو شرکت گروه صنعتی پژوهشی فرهیختگان زرنام به‌همراه شرکت توسعه صنعتی غذایی زر به ترتیب در حدود ۸/۹درصد و ۲/۹درصد از این شرکت را در دست دارند.
تحلیل سود سال‌آینده
اگر بخواهیم برآورد خوبی از آینده سود‌سازی شرکت زر ماکارون داشته باشیم، اولین کاری که باید انجام داد تعیین برخی از کلیدی‌ترین متغیر‌های اثرگذار بر این شرکت و صنعت است. از مهم‌ترین متغیر‌ها در این شرکت می‌توان به نرخ‌های فروش محصولات آن اشاره کرد که برای هر تن ماکارونی رشته‌ای قیمت ۲۵میلیون و ۲۶۰هزار‌تومان و برای هر‌تن ماکارونی فرمی نرخ ۳۲میلیون‌تومان در‌نظر گرفته‌شده است. احتمال تغییر این نرخ‌ها در آینده امکان‌پذیر است و با آمدن گزارش‌های ماهانه شرکت یا نرخ‌های بازار، تحلیل سود این شرکت می‌تواند تغییر کند. شرکت نامبرده در حال‌حاضر دارای دو طرح توسعه بوده که هنوز به ۱۰۰درصد بهره‌برداری نرسیده‌اند و در پیش‌بینی خود شرکت تا آخر سال۱۴۰۱، پیشروی در این دو طرح حاصل نخواهد شد.
طرح اول خط تولید ماکارونی رشته‌ای به ظرفیت ۶تن در ساعت به‌همراه دستگاه‌های بسته‌بندی و کارتن‌زن اتوماتیک بوده و طرح دوم خط تولید لازانیا با تناژ ۱۵۰۰ کیلوگرم در ساعت بوده است که به ترتیب هر کدام ۵درصد و ۹۱درصد تکمیل شده‌اند، بنابراین نرخ رشد تولیدات شرکت برای سال۱۴۰۱ صفر‌درصد است. از نرخ‌های دیگر به نرخ افزایش حقوق و دستمزد کارکنان، نرخ تورم و نرخ رشد هزینه حمل‌ونقل می‌توان اشاره کرد که به ترتیب ۴۵درصد، ۳۰درصد و ۳۵درصد تخمین زده شده‌اند. آخرین نرخ مورد بررسی در این شرکت، میانگین نرخ دلار برای سال۱۴۰۱ است که ۲۷هزار‌تومان برآورد شده است. با درنظرگرفتن این مفروضات می‌توان به تحلیل فروش و در نهایت سود شرکت موردنظر رسید. شرکت غزر در سال۱۴۰۱ درآمد حاصل از فروشی نزدیک به ۳هزار و ۹۰۰میلیارد خواهد داشت و از این مقدار فروش بیش از ۸۵۰میلیارد‌تومان سود ناخالص و تقریبا ۵۰۰میلیارد‌تومان سود خالص خواهد ساخت که تغییر محسوسی نسبت به سال‌گذشته نداشته است.
در این شرکت که در حال‌حاضر ۸میلیون سهم سرمایه دارد، با این مقدار سود‌سازی برای هر سهم ۶۱۹تومان سود خواهد ساخت و اگر در ادامه سال شرکت افزایش سرمایه از محل سود انباشته به ثبت برساند، این رقم برای هر سهم کمتر خواهد شد. اگر آخرین قیمت سهم را که عدد ۶۷۳تومان است بر سود تخمین‌زده شده تقسیم کنیم، نسبت P/E آینده‌نگر این سهم عدد ۹/۱۰می‌شود. برای بررسی اینکه این نسبت برای شرکت زر ماکارون در وضعیت خوبی قرار دارد یا خیر، به محاسبه میانه تاریخی P/E این سهم می‌پردازیم. دلیل استفاده از میانه به‌جای میانگین تاریخی، حذف داده‌های پرت در سال‌های خاص است که در نتیجه تحلیل، اثر بزرگی می‌گذارد.
با بررسی تاریخچه این نسبت در این سهم می‌توان متوجه شد که میانه آن عدد ۱۳بوده و مقایسه آن با نسبت تخمین زده شده، نشان می‌دهد که نسبت تخمینی در حدود ۱۶درصد از میانه تاریخی پایین‌تر است، اما با استفاده از این نسبت به تنهایی نمی‌توان نتیجه‌ای برای خرید یا فروش سهم گرفت زیرا ممکن است این سهم هنوز جایی برای افت داشته و هنوز زمان روند صعودی آن فرا نرسیده باشد. در آینده همان‌طور که گفته شد امکان تغییر در نرخ‌های فروش شرکت وجود دارد و به همین دلیل برای این شرکت جدول تحلیل حساسیتی رسم می‌شود تا بتوان حتی با تغییر مهم‌ترین متغیر‌های شرکت نیز تحلیل EPS سال۱۴۰۱ را انجام داد. در شرکت غزر دو متغیر کلیدی در تخمین سود عبارتند از: نرخ ماکارونی رشته‌ای و نرخ ماکارونی فرمی که با استفاده از این دو نرخ، جدول رسم شده است.
ریسک‌های شرکت
از ریسک‌های شرکت می‌توان به ریسک نوسان نرخ ارز اشاره کرد. از آنجا که مواد مصرفی شرکت تماما از داخل تامین می‌شود درخصوص مواداولیه ریسک ارز وجود ندارد اما برای قطعات دستگاه‌ها و ماشین‌آلات، شرکت نیاز به ارز دارد. از طرفی دیگر در حدود ۱۰درصد از مبلغ فروش شرکت از طریق صادرات محصولات به خارج از کشور بوده که منبعی برای تامین ارز شرکت است. نوسان نرخ ارز از آنجا که تاثیر مهمی بر سودآوری شرکت نمی‌گذارد، بنابراین ریسک ارز در این شرکت پایین بوده است. از دیگر ریسک‌ها به مواردی مانند تحریم‌ها باید اشاره کرد که باعث قطع ارتباط این شرکت با شرکت‌های خارجی می‌شود. از آنجا که تامین قطعات موردنیاز زر ماکارون از شرکت‌های خارج از ایران است، ریسک تحریم‌ها یک ریسک مهم و تهدیدکننده محسوب می‌شود.
ریسک نرخ بهره که جزو ریسک‌های سیستماتیک بوده می‌تواند در بحث تامین‌مالی شرکت‌ها اثر زیادی بگذارد. افزایش نرخ تامین‌مالی شرکت‌ها باعث کاهش حاشیه سود آنها و کاهش اجرای طرح‌های توسعه در آنها می‌شود. بالابودن این نرخ در بلندمدت می‌تواند برای صنایع مختلف و همچنین بازار‌های مختلف مضر باشد. در تحلیل نسبت‌های اثرگذار بر شرکت متوجه می‌شویم که حاشیه سود ناخالص و خالص پس سال۱۳۹۹ روند نزولی به خود گرفته و در سود تحلیلی شرکت نیز این کاهش مشاهده می‌شود، به‌طوری‌که نسبت حاشیه سود خالص شرکت در ۴ سال‌اخیر به ترتیب اعداد ۱۸درصد، ۴۲درصد، ۴۵درصد و ۳۴درصد را ثبت کرده و این نسبت برای تحلیل سال۱۴۰۱ به ۲۲درصد رسیده است، اما در نسبت‌های نقدینگی شرکت تماما روند صعودی دیده می‌شود، به‌طوری که در ۴ سال‌اخیر نسبت جاری شرکت از ۹۸درصد به ۲۰۹درصد افزایش یافته است.
