پتانسیل «سهگمت» برای سودسازی
دنیای‌اقتصاد - امیرعلی جراحی : شرکت سیمان هگمتان در منطقه شاهنجرین واقع در استان همدان قرار دارد. این شرکت در حوزه صنعت سیمان فعالیت می‌کند و میزان تولید سیمان آن حدود ۲میلیون تن در سال است. با توجه به اینکه کل شرکت‌های سیمانی در ایران سالانه بیش از ۸۳میلیون تن سیمان تولید می‌کنند، این شرکت حدود ۴۶/ ۲درصد از سهم کل تولید سیمان کشور را به خود اختصاص می‌دهد.
بازار فروش
در شرکت‌های سیمانی، به دلیل اینکه قیمت محصول نسبت به حجم تولیدشده پایین است، فروش سیمان به نقاط دور توجیه اقتصادی ندارد؛ زیرا نسبت فروش به هزینه حمل خیلی کم است، به همین دلیل بازار استان همدان در مقایسه با سایر مراکز مصرف، بیشترین نسبت درآمد به هزینه حمل را دارد؛ در نتیجه این استان در بازار‌های فروش این شرکت در اولویت قرار دارد. اما با توجه به محدودیت حجم تقاضای بازار استان همدان نسبت به حجم تولیدات کارخانه، این شرکت بازار استان تهران را به‌عنوان بازار اصلی برای توزیع محصول فله خود انتخاب کرده است که با توجه به مسافت نسبتا پایین و حجم بالای تقاضا در این استان، ۲۲درصد از محصولات شرکت در این بازار توزیع می‌شود. پس از بازار تهران، بازار‌های استان‌های البرز، قزوین و زنجان تقریبا سهم ۲۸درصدی از فروش محصولات شرکت را به خود اختصاص داده‌اند. با توجه به مسافت قابل‌توجه کارخانه تا بازارچه‌های مرزی غرب و بنادر جنوب کشور، به‌ترتیب بازارچه‌های مرزی پرویزخان و باشماق در غرب کشور به‌منظور صادرات به عراق و مرز دریایی بندرامام‌خمینی برای صادرات به کشور‌های حاشیه خلیج‌فارس و کشور‌های آسیای‌شرقی در اولویت قرار دارند.
عمده صادرات محصول شرکت هگمتان شامل ارسال کلینکر به کشور‌های بنگلادش، هند و عراق است.
محصولات شرکت
موضوع فعالیت شرکت «سهگمت» تولید انواع محصولات سیمانی و کلینکر است. این شرکت، سیمان را در سه نوع سیمان پاکتی، سیمان فله‌ای و سیمان بورس‌کالا تولید می‌کند که طی ۶ماه گذشته دو سیمان فله‌ای و پاکتی جای خود را به سیمان بورس‌کالایی داده‌اند. با توجه به روند تولید شرکت متوجه می‌شویم که حدود ۷۰درصد از کل فروش شرکت مربوط به سیمان داخلی بورس‌کالا و ۳۰درصد مربوط به کلینکر صادراتی است. در خصوص مواد اولیه مصرفی شرکت باید گفت، حدود ۳۰درصد این مواد شامل سنگ‌آهک، ۳۳درصد پاکت پلاستیکی و ۲۰درصد سنگ‌آهن است. میزان فروش شرکت سیمان هگمتان روند ثابتی ندارد و با نگاه‌کردن به اطلاعات صورت مالی می‌‌‌بینیم که در سال ۹۸ نسبت به ۹۷ رشد داشته‌است؛ اما از سال ۹۸ تا ۱۴۰۰ این امر روند نزولی نسبتا آرامی را تجربه کرده است.
در پیش‌بینی سال ۱۴۰۱ تولید این شرکت رشد داشته است که از دلایل آن می‌توان به تامین برق و گاز موردنیاز که موجب رشد تولید کلینکر و سیمان به‌ترتیب در سطح ۸۰ و ۶۷درصد ظرفیت اسمی است، اشاره کرد. دلیل دیگر، دیدن روند صعودی تولیدات در گزارش‌های سه‌ماهه شرکت بوده که ناشی از دلیل ذکرشده است.
در سال ۱۴۰۱ سیمان بورس‌کالا جایگزین سیمان پاکتی و سیمان فله شده است و این دو محصول به‌طور کامل، جای خود را به سیمان بورس‌کالا داده‌اند.
به‌منظور بررسی اینکه آیا شرکت از موجودی انبار خود فروخته است یا از محصولات تولیدشده، تولیدات شرکت را منهای میزان فروش شرکت می‌کنیم. از این عمل نتیجه می‌گیریم که در سال‌های ۹۷ و ۹۸ خالص ورود یا خروجی در انبار سیمان هگمتان وجود نداشته و شرکت تقریبا هر آنچه را که تولید کرده، به فروش رسانده است. اما در سال ۹۹ شاهد فروش از انبار این شرکت بودیم و حدود ۱۵هزار تن سیمان فله از موجودی انبار فروخته شد. در سال ۱۴۰۰ شرکت دو محصول سیمان بورس‌کالا و سیمان فله را در انبار خود ذخیره کرده که باعث شده است به‌طور خالص ۱۲هزار تن سیمان فله و حدود ۳هزار تن سیمان بورس‌کالا به موجودی انبار افزوده شود.
تحلیل سود سال آینده
به‌منظور ارزیابی سود آینده شرکت «سهگمت» باید بعضی از مفروضات شرکت را تعیین کرد. بعضی از این مفروضات عبارتند از نرخ سیمان داخلی بورس‌کالا و نرخ کلینکر صادراتی که هر یک به ترتیب ۶۷۵هزار تومان و ۲۹دلار تعیین شده‌اند.
بعضی از پارامتر‌های موثر در تعیین سود شرکت به صورت درصد رشد هستند؛ مانند نرخ افزایش حقوق و دستمزد، نرخ تورم و نرخ رشد حمل‌ونقل که به ترتیب ۴۰درصد، ۳۰درصد و ۳۵درصد تخمین زده شده‌اند. آخرین نرخ برای تخمین سود این شرکت نرخ دلار است که برای سال آینده ۲۷هزار تومان در نظر گرفته شده است.
با در نظر گرفتن این متغیر‌ها مبلغ فروش سال آینده شرکت ۱۲۶۲میلیارد تومان خواهد بود و سود خالص تولیدشده از عملیات فروش حدود ۵۴۰میلیارد تومان است. اگر سرمایه شرکت ۷۲۸هزار و ۷۸۹واحد بماند، سود خالص هر سهم شرکت ۷۴۱تومان خواهد بود که نسبت به سال گذشته رشد ۱۰۰درصدی دارد.
اگر بخواهیم نسبت P/ Eشرکت را حساب کنیم، از آخرین قیمت سهم که ۲۷هزار و ۶۶۰ریال است استفاده می‌کنیم. نسبت قیمت به سود شرکت برابر با ۷/ ۳ خواهد شد.
به‌منظور داشتن درک درست از نسبت به‌دست‌آمده، باید به بررسی تاریخچه P/ Eاین سهم پرداخت. به دلیل اینکه تاریخچه این نسبت در سهام شرکت‌ها با نوسانات شدیدی در برخی شرایط خاص همراه بوده است، باید به جای میانگین نسبت‌ها از میانه آنها استفاده کنیم تا اعداد خیلی بزرگ یا خیلی کوچک بر نتیجه اثر‌گذار نباشند.
میانه نسبت قیمت به سود تاریخی این شرکت عدد ۵/ ۷ است که حدود دوبرابر نسبت به‌دست‌آمده برای سهم کنونی است.
ریسک‌های شرکت
از ریسک‌های شرکت «سهگمت» می‌توان به مواردی مانند رکود صنعت ساختمان‌سازی اشاره کرد که یکی از مصرف‌کنندگان اصلی سیمان تولیدشده در کشور است. یکی از دلایل کاهش فعالیت صنعت ساختمان‌سازی در کشور، کاهش تقاضا برای خرید ناشی از افت قدرت خرید مردم در ایران است.
از دیگر مواردی که باعث ایجاد ریسک در این صنعت و حتی صنایع دیگر می‌شود، می‌توان به تشدید قوانین سختگیرانه در بخش صادرات و واردات اشاره کرد. صادرات یکی از راه‌های ورود ارز به کشور‌هاست که اگر به آن بی‌توجهی شود، موجب کاهش رشد اقتصادی و افت ارزش پول ملی می‌شود. تورم یکی از مواردی است که وجود آن برای رونق اقتصادی ضروری است. اما باید در نظر داشت که منظور از تورم، تورم تحت کنترل است و نباید ارقام آن از حدی بیشتر شود. دلیل این امر، این است که تورم بیش از حد در بلندمدت باعث افزایش هزینه‌های زندگی، تولید و خدمات و در نهایت موجب کاهش شدید تقاضا می‌شود که این برای رونق اقتصاد بسیار مضر است.
در صنعت سیمان بخش مهمی از بهای تمام‌شده محصول، ناشی از هزینه‌های سربار بوده است. در هزینه‌های سربار نیز اقلامی مانند سایر هزینه‌ها، هزینه انرژی و هزینه‌های حقوق دستمزد مشاهده می‌شود. به همین دلیل باید نسبت به افزایش نرخ هزینه انرژی یا نرخ افزایش هزینه حقوق و دستمزد حساس بود چرا که روی سود‌آوری صنعت سیمان بسیار اثر‌گذار است. ریسک نوسان نرخ ارز نیز برای این شرکت موثر بوده؛ زیرا با شرکت‌های خارج از کشور در حال معامله است. حدود یک‌سوم مبلغ فروش این شرکت مربوط به کلینکر صادراتی است که با نوسان نرخ ارز، سود‌آوری آن تغییر می‌کند. با توجه به اینکه تنها فروش «سهگمت» با نرخ ارز رابطه دارد و مواد مصرفی از داخل تامین می‌شود، سیمان هگمتان می‌تواند از افزایش نرخ ارز در کوتاه‌مدت منفعت کسب کند؛ اما در بلندمدت به دلیل اینکه این امر سبب کاهش تقاضا می‌شود، به ضرر این شرکت خواهد بود.
