رالی صعودی گواهیهای سپرده کالایی در سایه بحران
رد پای جهش نفت در بازار کالا
تیر تنشها در قلب بازارهای جهانی
بازارهای جهانی کامودیتی در هفته گذشته بیش از هر عامل دیگری تحتتاثیر تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه قرار گرفتند؛ موضوعی که مسیر بازار انرژی را از سایر گروههای کالایی جدا کرد. تشدید درگیری میان آمریکا و ایران، نگرانی درباره امنیت عرضه نفت و فرآوردههای نفتی را افزایش داد و سبب شد قیمت نفت برنت و وستتگزاس اینترمدیت یکی از بهترین عملکردهای هفتگی خود در ماههای اخیر را ثبت کنند. هرچند در روزهای پایانی هفته بخشی از رشد قیمتها با شناسایی سود معاملهگران تعدیل شد، اما نفت همچنان با رشد بیش از ۱۰ درصدی نسبت به ابتدای هفته، مهمترین برنده بازارهای کالایی بود. افزایش حاشیه سود پالایشگاهها و نگرانی از اختلال در مسیرهای صادراتی منطقه نیز به تقویت بازار فرآوردهها کمک کرد.
در مقابل، بازار فلزات گرانبها برخلاف انتظار سنتی از داراییهای امن، هفتهای کمرمق را پشت سر گذاشت. اگرچه تنشهای سیاسی معمولا به نفع طلا تمام میشود، اما جهش قیمت نفت و افزایش نگرانیها از بازگشت فشارهای تورمی، احتمال ادامه سیاستهای پولی انقباضی فدرالرزرو را تقویت کرد. همین موضوع باعث افزایش بازده اوراق خزانهداری و فشار بر قیمت طلا شد؛ بهگونهای که این فلز گرانبها بزرگترین افت هفتگی خود را طی شش هفته اخیر تجربه کرد و برای مدتی به زیر مرز روانی ۴ هزار دلار در هر اونس نیز عقبنشینی کرد. نقره، پلاتین و پالادیوم نیز همسو با طلا در مدار نزولی قرار گرفتند.
در بازار فلزات پایه، روندی متعادلتر مشاهده شد. اگرچه نگرانی از کند شدن رشد اقتصاد جهانی همچنان بر تقاضای صنعتی سایه انداخته است، اما ریسکهای عرضه و افزایش هزینه انرژی مانع افت شدید قیمتها شد. آلومینیوم از احتمال اختلال در تولید منطقه خلیج فارس حمایت گرفت و فلزاتی مانند مس، روی و نیکل نیز نوسانات محدودی را تجربه کردند. در همین حال، صندوقهای سرمایهگذاری همچنان با احتیاط عمل کرده و از افزایش قابلتوجه موقعیتهای خرید در فلزات صنعتی خودداری کردند.
بازار محصولات کشاورزی نیز تحتتاثیر عوامل بنیادین حرکت کرد. نگرانی درباره شرایط آبوهوایی در برخی مناطق تولیدکننده، موجب افزایش تقاضای سفتهبازان برای غلات و برخی محصولات نرم از جمله قهوه و شکر شد؛ درحالیکه احتمال افزایش هزینه کودهای شیمیایی و حملونقل در صورت تداوم تنشهای خاورمیانه، ریسک جدیدی برای بازار غذا ایجاد کرده است. با این حال، کارشناسان معتقدند موجودی مناسب بسیاری از محصولات و ذخیرهسازی کشورهای مصرفکننده تاکنون مانع از شکلگیری بحران غذایی شده است. مهمترین پیام بازارهای جهانی در هفته منتهی به ۱۷ ژوئیه آن بود که ریسکهای ژئوپلیتیک بار دیگر به متغیر غالب قیمتگذاری در بازار کامودیتیها تبدیل شدهاند و تا زمان کاهش این تنشها، نوسان بالا همچنان ویژگی اصلی معاملات جهانی خواهد بود.
رشد دستهجمعی گواهیهای کالایی
در هفته گذشته معاملات گواهیهای سپرده کالایی بورس کالا تحتتاثیر دو محرک مهم یعنی رشد حدود ۳ درصدی نرخ دلار و نوسانات صعودی بازارهای جهانی کامودیتی قرار گرفت. افزایش تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه موجب رشد قیمت نفت و فرآوردههای نفتی شد و در کنار آن، فلزات پایه نیز با وجود نگرانیها درباره رشد اقتصاد جهانی، هفتهای نسبتا باثبات را پشت سر گذاشتند. این شرایط موجب شد عمده گواهیهای سپرده کالایی بازدهی مثبتی را ثبت کنند، هرچند شدت رشد در هر بازار به عوامل بنیادین عرضه و تقاضا وابسته بود.
بیشترین بازدهی هفته به گواهی سپرده قیر اختصاص یافت که با رشد چشمگیر ۳۰ درصدی، فاصله معناداری با سایر داراییها ایجاد کرد. این عملکرد را میتوان حاصل همزمانی چند عامل دانست. از یکسو، افزایش بهای نفت خام در بازارهای جهانی، قیمت مواد اولیه تولید قیر را تحتتاثیر قرار داد و از سوی دیگر، رشد نرخ ارز، جذابیت صادرات این محصول را افزایش داد. قیر کالایی صادراتمحور است و تغییرات نرخ ارز به صورت مستقیم بر ارزش آن اثر میگذارد؛ از اینرو، رشد ۳ درصدی دلار در کنار افزایش قیمتهای جهانی فرآوردههای نفتی، زمینه جهش قابلتوجه این گواهی را فراهم کرد. علاوه بر این، محدود بودن عرضه نسبت به تقاضای سرمایهگذاری نیز میتواند در تشدید رشد قیمت نقش داشته باشد.
در رتبه بعدی، گواهیهای سپرده کاتد مس و میلگرد هر یک با بازدهی ۱۰ درصدی قرار گرفتند. رشد قیمت جهانی مس، همراه با افزایش نرخ ارز، ارزش جایگزینی این فلز را بالا برد و موجب افزایش تقاضا برای گواهی سپرده کاتد مس شد. میلگرد نیز اگرچه بیشتر تحتتاثیر شرایط بازار داخلی فولاد قرار دارد، اما افزایش انتظارات تورمی نقش مهمی را در رشد قیمت این گواهی ایفا میکند. این عملکرد نشان میدهد که سرمایهگذاران در هفته گذشته نگاه مثبتی به زنجیره فلزات پایه و فولاد داشتهاند.
در گروه فلزات گرانبها، گواهی سپرده شمش طلا، گواهی تمام سکه بهار آزادی و گواهی سپرده شمش روی هر کدام بازدهی ۳ درصدی را ثبت کردند. رشد این داراییها تقریبا همراستا با افزایش نرخ دلار بود و نشان میدهد که افتوخیز محدود قیمتهای جهانی اجازه جهش بیشتری را نداده است. در بازار جهانی، طلا تحت فشار افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا قرار داشت، اما رشد نرخ ارز در داخل اثر این عامل را تا حد زیادی خنثی کرد و باعث شد گواهیهای مبتنی بر طلا همچنان در محدوده مثبت باقی بمانند.
گواهی سپرده نقره با رشد ۲ درصدی عملکردی اندکی ضعیفتر از طلا داشت. نقره علاوه بر ویژگی سرمایهای، وابستگی بالایی به تقاضای صنعتی دارد و تردیدها درباره چشمانداز رشد اقتصاد جهانی موجب شد بازدهی آن کمتر از سایر فلزات ارزشمند باشد. گواهی سپرده گندله سنگآهن نیز تنها یک درصد افزایش قیمت را تجربه کرد که نشاندهنده تداوم احتیاط معاملهگران نسبت به بازار فولاد و ضعف تقاضای جهانی، بهویژه در چین، است.
در مقابل، تنها دارایی با بازدهی منفی، گواهی سپرده خودرو بود که یک درصد افت قیمت را ثبت کرد. این موضوع نشان میدهد که برخلاف سایر کالاها، متغیرهای اختصاصی بازار خودرو از جمله وضعیت عرضه، سیاستهای تنظیم بازار و انتظارات سرمایهگذاران، اثر پررنگتری نسبت به رشد نرخ ارز داشته است.
بازدهی گواهیهای سپرده کالایی در هفته گذشته نشان داد که کالاهای صادراتمحور و وابسته به بازار جهانی، بهویژه قیر و فلزات پایه، بیشترین بهره را از رشد همزمان دلار و قیمتهای جهانی بردند. در مقابل، داراییهایی که بیشتر تحتتاثیر شرایط داخلی یا ضعف تقاضای جهانی قرار دارند، واکنش محدودتری نشان دادند. تداوم روند نرخ ارز و تحولات ژئوپلیتیک میتواند در هفتههای آینده نیز مهمترین عامل جهتدهنده به بازار گواهیهای سپرده کالایی باشد.
