چرخش سریع بورسهای جهانی از ریسکگریزی تا ریسکپذیری
از سقوط تا بازگشت
محرک سقوط بازارهای جهانی
هفته با فشار فروش در بازارهای سهام آغاز شد و سرمایهگذاران همزمان با انتشار دادههای نسبتا قوی آمار اشتغال آمریکا احتمال میدادند فدرالرزرو برای مدت طولانیتری نرخ بهره را در سطوح بالا حفظ کند و در کنار این موضوع افزایش تنشها در خاورمیانه و نگرانی درباره صادرات نفت ایران و امنیت تنگه هرمز باعث جهش قیمت نفت شد. بازارها خیلی سریع این سناریو را قیمتگذاری کردند، نفت گرانتر به معنای تورم بیشتر، هزینه تولید بالاتر و در نهایت فشار بر سودآوری شرکتها بود. در آمریکا نخستین ضربه را سهام فناوری دریافت کرد، بخشی از بازار معتقد بود رشد سهام مرتبط با هوش مصنوعی طی ماههای گذشته بیش از اندازه سریع بوده و به یک اصلاح قیمتی نیاز دارد در نتیجه موج فروش در شرکتهای فناوری آغاز شد و در یکی از ضعیفترین روزهای هفته شاخص نزدک حدود ۲درصد افت کرد و شاخص S&P۵۰۰ بیش از ۱.۶درصد کاهش یافت و شاخص داوجونز نیز حدود ۱.۹درصد پایین آمد و سهام شرکتهای تراشهسازی از جمله بزرگترین بازندگان بازار بودند.
اما شرایط در آسیا حتی سختتر بود. کرهجنوبی که اقتصاد آن وابستگی زیادی به صادرات تراشه و واردات انرژی دارد، بیشترین آسیب را متحمل شد و شاخص KOSPI در مقاطع مختلف هفته حدود ۷ تا ۸ درصد از اوج خود فاصله گرفت و در بدترین روز معاملاتی بیش از ۴درصد سقوط کرد، سرمایهگذاران نگران بودند که هم کاهش تقاضای جهانی برای فناوری و هم افزایش هزینه انرژی به سود شرکتهایی مانند سامسونگ و SK Hynix ضربه بزند. در ژاپن نیز شرایط مشابه بود، شاخص نیکی حدود ۲ تا۳درصد افت کرد، در واقع ژاپن تقریبا تمام انرژی مورد نیاز خود را وارد میکند و هرگونه افزایش قیمت نفت مستقیما روی هزینه تولید شرکتهای ژاپنی اثر میگذارد به همین دلیل سهام خودروسازان، صنایع سنگین و شرکتهای حملونقل تحت فشار قرار گرفتند. هند نیز از این چرخه نتوانست در امان بماند و از نفت ضربه خورد، هند یکی از بزرگترین واردکنندگان نفت در جهان است و نفت گرانتر به معنای رشد تورم، فشار بر ارزش روپیه محسوب میشود به همین دلیل شاخصهای Sensex و Nifty در طول هفته با فشار فروش مواجه شدند و سرمایهگذاران خارجی محتاط تر عمل کردند. در چین نیز بازار نزولی شد؛ اما شدت افت به اندازه سایر کشورها نبود و دلیل این موضع آن است که بورس چین در حال حاضر بیش از آنکه یه نفت واکنش نشان دهد تحتتاثیر مشکلات داخلی اقتصاد بهخصوص رکود بخش مسکن و ضعف تقاضای مصرفی قرار دارد. با این حال نگرانی از رشد قیمت انرژی و کاهش رشد اقتصاد جهانی بر بازار چین نیز فشار وارد کرد.
از تنش به آرامش در بازارهای جهانی
بازار از اواخر هفته روی دیگری نشان داد، با انتشار خبر پیشرفت مذاکرات میان آمریکا و ایران و سپس اظهارات ترامپ درباره توقف اقدامات نظامی برنامهریزیشده باعث شد معاملهگران احتمال وقوع یک درگیری گستره را کمتر پیشبینی و ارزیابی کنند.
نخستین واکنش در بازار نفت دیده شد، نفت برنت که در روزهای قبل به دلیل نگرانیهای ژئوپلیتیک رشد کرده بود و به ۹۳دلار در هر بشکه رسیده بود، بیش از ۴ تا ۵درصد سقوط کرد و به ۸۷دلار در هر بشکه رسید. همین افت نفت کافی بود تا فضای روانی بازارها بهطور کامل تغییر کند. در آمریکا سرمایهگذاران به این نتیجه رسیدند که کاهش قیمت نفت میتواند فشار تورمی را کمتر کند و احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره را کاهش دهد و در نتیجه خریداران دوباره به بازار بازگشتند، شاخص نزدک حدود ۲.۵درصد رشد کرد و شاخص S&P۵۰۰ نیز نزدیک به ۱.۸درصد افزایش یافت و شاخص داوجونز حدود ۱.۹درصد صعود کرد و بخش فناوری که در ابتدای هفته تحت فشار بود به یکی از لیدرهای رشد بازار تبدیل شد. در کرهجنوبی واکنش بازار حتی قویتر بود. کاهش قیمت نفت و بازگشت سرمایه به سهام فناوری باعث شد شاخص KOSPI بخشی بزرگی از افت قبلی را جبران کند و سهام سامسونگ و SK Hynix دوباره با تقاضای بالا مواجه شدند و بازار کره به یکی از بهترین عملکردهای روز پایانی هفته دست یافت. ژاپن نیز از کاهش قیمت انرژی استقبال کرد و شاخص نیکی حدود ۲.۸درصد رشد کرد و شرکتهای صنعتی و خودروسازی از جمله برندگان اصلی بازار بودند در واقع معاملهگران معتقد بودند نفت ارزان تر میتواند فشار هزینهای شرکتهای ژاپنی را کاهش دهد.
در هند اثر خبر حتی محسوس تر بود، بازار هند از هر کاهش قیمت نفت استقبال میکند؛ زیرا انرژی ارزانتر مستقیما به نفع اقتصاد این کشور است و پس از انتشار خبر پیشرفت مذاکرات شاخصSensex بیش از ۱۵۰۰ واحد رشد کرد و Nifty نیز جهش قابلتوجهی داشت و همزمان ارزش روپیه نیز تقویت شد. چین هم از کاهش ریسک ژئوپلیتیک سود برد؛ اما رشد بازار محدودتر از سایر کشورها بود و دلیل اصلی این موضوع ناشی از نگرانی سرمایهگذاران از وضعیت رشد اقتصادی و بازار مسکن چین است در واقع اگرچه افت قیمت نفت یک عامل مثبت محسوب میشود، اما برای تغییر کامل روند بورس چین کافی نیست. بازارها در ابتدای هفته این تصور را داشتند که تنشهای سیاسی میتواند به افزایش قیمت نفت، تشدید فشارهای تورمی و در نهایت ادامه سیاستهای پولی انقباضی منجر شود. همین نگرانیها باعث شد سرمایهگذاران از داراییهای پرریسک فاصله بگیرند، شاخصهای سهام در آمریکا و آسیا با افت مواجه شوند؛ اما در نهایت با انتشار خبرهایی مبنی بر کاهش تنشهای میان ایران و آمریکا اوضاع متفاوتتر شد و بازارهای جهانی روند صعودی را درپیش گرفتند.
