عملکرد گواهیهای سپرده ۶ کالای جدید در بورس کالا سه ماه پس از راهاندازی بررسی شد
جذب ۴۱۵۱میلیارد تومان نقدینگی
عملکرد موفق ابزار منتشر شده در همین بازه زمانی کوتاه، گام مثبتی در راستای توسعه بازار مالی کالایی و ایجاد راهکاری نوین برای مدیریت نقدینگی، تامین مالی تولیدکنندگان و کاهش ریسک نگهداری فیزیکی کالا برای سرمایهگذاران ارزیابی میشود. بورس کالا با معرفی این داراییها، به دنبال گسترش عمق بازار و ارائه ابزارهای متنوع برای جذب سرمایههای راکد به بخشهای مولد اقتصاد است.
جزئیات عملکرد و سهم محصولات
در میان کالاهای نامبرده، مس کاتد پیشتاز مطلق این بازار جدید در طول این مدت بوده است. در سه ماه گذشته حجم معاملات گواهی سپرده مس کاتد ۲هزار و ۱۵۶ تن و ارزش معاملاتی آن بالغ بر ۲ هزار و ۹۹۸میلیارد تومان بوده است و مس را از نظر ارزش معاملات در صدر این گواهیها قرار میدهد. این موضوع بر جذابیت فلزات اساسی بهویژه مس، به عنوان داراییای با کاربرد صنعتی بالا و پوششدهنده تورم، در سبد دارایی سرمایهگذاران تاکید دارد.
گواهی سپرده شمش روی در جایگاه دوم قرار گرفت و با حجم ۲ هزار و ۱۶۱ تن ارزش معاملاتی آن به ۷۵۸میلیارد تومان رسید. در بخش محصولات فولادی، میلگرد با ۴ هزار و ۳۷۰ تن به ارزش ۱۷۹میلیارد تومان و گندله سنگ آهن با حجم قابلتوجه ۱۴ هزار و ۵۳۱ تن به ارزش ۱۱۲میلیارد تومان معامله شد. این معاملات نشاندهنده ظرفیت این ابزار برای افزایش نقدشوندگی موجودی انبارهای زنجیره فولاد است.در بخش محصولات پتروشیمی، قیر با هزار و ۷۱۳ تن و ارزش ۵۱میلیارد تومان دادوستد شد. همچنین ۱۹ دستگاه خودروی T۹ (چری تیگو ۸ پرو) در قالب گواهیهای سپرده کالایی و به ارزش ۵۳میلیارد تومان در بستر بورس کالا مورد دادوستد قرار گرفت که بیانگر آزمونی موفق برای گسترش دامنه کالاهای قابل معامله به بخش محصولات صنعتی پیچیده است.
تامین مالی زنجیره تولید با اتصال مستقیم سرمایههای خرد
راهاندازی و گسترش گواهیهای سپرده کالایی، سازوکاری راهبردی برای اتصال مستقیم سرمایههای خرد و نقدینگی عمومی به بدنه زنجیره تولید و صنعت ایجاد کرده است. این ابزار مالی با تبدیل موجودی انبارهای کارخانهها به واحدهای استاندارد و قابل معامله، امکان تامین مالی شفاف و کمهزینه را برای تولیدکنندگان فراهم میآورد. در این مکانیسم، تولیدکننده میتواند با عرضه کالای خود در قالب گواهی سپرده، بدون نیاز به وثایق سنگین بانکی و با سرعت بیشتر، منابع مالی مورد نیاز برای تامین مواد اولیه، توسعه خطوط تولید یا بهبود سرمایه در گردش را به دست آورد. از سوی دیگر، سرمایهگذاران خرد و نهادی نیز به جای ورود غیرمستقیم یا مواجهه با ریسکهای بازارهای نامشهود، از طریق یک بستر تنظیمشده و تحت نظارت، به داراییهای مولد و فیزیکی متصل میشوند و از منافع آن بهره میبرند.
این امر نه تنها کارآیی مالی را افزایش میدهد، بلکه با کاهش هزینههای مبادله و واسطهگری، ارزش افزوده بیشتری را در خود زنجیره تولید نگه میدارد و به توسعه پایدار بخش واقعی اقتصاد کمک میکند. به این ترتیب، بورس کالا با نقشآفرینی به عنوان بازار تامین مالی مبتنی بر داراییهای واقعی، ظرفیت بیبدیلی برای هدایت نقدینگی به سمت پروژههای مولد و رفع یکی از چالشهای تاریخی تولید، یعنی دسترسی به منابع مالی پایدار، ایفا میکند.
عملکرد سهماه نخست معاملات این گواهیها در بورس کالای ایران، نویدبخش تحقق اهداف کلان طراحی این ابزار است. گواهی سپرده کالایی به عنوان پلی بین بازار سرمایه و بازار فیزیکی، امکان بهرهمندی از مزایای مالکیت کالا بدون دغدغههای نگهداری فیزیکی را فراهم میکند. به باور کارشناسان، تداوم این روند و اضافه شدن کالاهای جدید به این بازار، میتواند نقش موثری در کارآتر شدن بازار سرمایه، توسعه مکانیسمهای تامین مالی و کاهش فشار بر سیستم بانکی ایفا کند. موفقیت این طرح، بورس کالا را به سمت تبدیل شدن به یک بازار جامع تامین مالی و مدیریت ریسک برای فعالان بخش واقعی اقتصاد سوق میدهد.
