قرمز پوشی بازار موادغذایی
دنیای‌اقتصاد - شکیبا خیرخواهان : چشم‌انداز مثبت نسبت به افزایش عرضه موجب شده است تا بهای اکثر مواد غذایی در دنیا روند نزولی را در پیش بگیرد، به صورتی که قیمت محصولات غذایی حتی به سطحی کمتر از سطح قیمت‌های پیش از حمله روسیه به اوکراین رسیده است؛ چرا که برآوردهای وزارت کشاورزی آمریکا نشان می‌دهد تولید محصولاتی همچون گندم و سویا در ۲۰۲۳ نسبت به سال میلادی گذشته با رشد مواجه خواهد شد. با وجود این، خبرها حاکی از آن است که هنوز توافقی برای تمدید قرارداد اودسا و صادرات گندم از اوکراین صورت نگرفته است؛ مساله‌‌‌ای که می‌تواند عرضه جهانی گندم را با وجود افزایش تولید اوکراین به خطر بیندازد.
گندم در کف قیمتی دوساله
خوش‌بینی نسبت به بهبود عرضه گندم در جهان موجب شد تا بهای گندم به کمترین سطح قیمتی در دوسال گذشته برسد. شنبه گذشته بهای گندم در بورس شیکاگو به ۶/ ۶بوشل به‌ازای هر تن رسید و بازده هفتگی منفی ۴درصد را به ثبت رساند. همچنین قیمت این غله طلایی نسبت به ابتدای سال میلادی گذشته که رکورد قیمتی خود را شکست، حدود ۴۸درصد کاهش را تجربه کرد. وزارت کشاورزی آمریکا در آخرین گزارش خود اعلام کرد که تولید گندم در این کشور طی سال میلادی جاری رو به افزایش است.
همچنین روسیه، از صادرکنندگان اصلی غلات و گندم در دنیا، پیشبینی می‌کند که حدود ۶۰میلیون تن گندم را در سال جاری صادر کند. روسیه در ۲۰۲۲ بیش از ۱۵۳میلیون تن گندم برداشت کرده است که خود نوعی رکورد محسوب می‌شود. در نتیجه این رشد تولید کشاورزان مجبور شده‌‌‌اند محصولات خود را به مشتریان بین‌المللی بفروشند تا انبارهای خود را خالی کنند. همچنین گزارش‌‌‌‌‌‌ها حاکی از آن است که اوکراین پیشبینی می‌کند طی سال میلادی جاری برداشت خوبی را تجربه کند؛ چرا که میزان برداشت زمستانه در این کشور بیش از حد انتظار بوده است.
البته خبرها حاکی از آن است که با وجود افزایش تولید گندم در اوکراین ممکن است این کشور نتواند محصولات خود را به بازارهای جهانی صادر کند. روسیه پنج‌شنبه گذشته اعلام کرد که تمدید توافق برای تضمین صادرات غلات و سایر مواد غذایی از بندر اودسای اوکراین هنوز نهایی نشده است. در نتیجه تردید‌‌‌هایی در مورد اینکه آیا این قرارداد طی هفته آینده منقضی می‌شود یا خیر به وجود آورد. این قرارداد در ماه نوامبر برای اولین‌بار به مدت ۱۲۰روز تمدید شد و در صورت عدم‌مخالفت طرفین در ۱۸مارس برای بار دوم تمدید می‌شود. با این حال مسکو قبلا نیز اعلام کرده است در صورتی با این شرایط موافقت می‌کند که محدودیت‌های اعمال‌شده بر صادرات مواد غذایی روسیه از سمت غرب نیز برداشته شود.
البته باید خاطرنشان کرد که اتحادیه اروپا به صورت مستقیم بر صادرات محصولات غذایی از روسیه تحریمی اعمال نکرده است. با این حال مقامات روسی ادعا می‌کنند که تحریم‌‌‌های اعمال‌شده بر شبکه بانکی، صنعت حمل‌ونقل و بیمه مانعی برای صادرات غلات و کودهای شیمیایی از این کشور شده است. همچنین روسیه مدعی است اوکراین مواد غذایی صادراتی خود را به کشورهای غربی و ثروتمند ارسال می‌کند که برخلاف توافق است؛ چرا که هدف این قرارداد این بود که اوکراین بخشی از محصولات خود را به کشورهای آفریقایی صادر کند تا از بحران غذایی در جهان جلوگیری شود.
تاثیر خشکسالی آرژانتین بر تولید سویا
بازار سویا نیز روند نزولی را در پیش گرفته است. شنبه گذشته بهای سویا در بورس کالای آمریکا به ۱/ ۱۵دلار به ازای هر بوشل رسید و بازده هفتگی منفی ۲درصد را به ثبت رساند. با این حال سطح قیمت‌ها حدود ۳درصد بیشتر از اواخر ماه میلادی گذشته است. وزارت کشاورزی آمریکا پیشبینی می‌کند که تولید سویا در برزیل به ۱۵۳میلیون تن در سال برسد که در نوع خود رقمی بی‌سابقه است. با این‌‌‌حال امکان بیش‌برآورد وجود دارد؛ چرا که خشکسالی در‌‌‌آرژانتین همچنان ادامه داشته و ممکن است موجب آسیب به محصولات کشاورزی به‌خصوص زمین‌‌‌های کشت سویا شود.
کارشناسان معتقدند که این بدترین خشکسالی در ۶۰سال اخیر بوده است. از طرفی پیشبینی می‌شود که تقاضا در چین همچنان در سطح بالایی قرار گیرد؛ چرا که کاهش محدودیت‌های کرونایی در این کشور موجب رونق اقتصادی و رشد تقاضا شده است. بررسی آمارها نشان می‌دهد که خشکسالی شدید در آرژانتین که به بخش کشاورزی این کشور نیز آسیب‌‌‌های شدیدی زده، موجب شده است تا اقتصاد این کشور در سال میلادی گذشته به میزان ۳درصد کوچک شود. بورس غلات ورزاریو تخمین می‌‌‌زند که این شرایط موجب شده است تولید ناخالص داخلی کشور در سال ۲۰۲۳ نیز به میزان ۱۹میلیارد دلار برسد که در مقایسه یا سال میلادی گذشته کاهش پیدا می‌کند. آرژانتین یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان غلات در جهان است و بخش عمده‌‌‌ای از GDP این کشور را صادرات مواد غذایی تشکیل می‌دهد.
بورس غلات ورزاریو همچنین پیشبینی می‌کند که خشکسالی در این کشور به‌شدت به خزانه دولت آسیب می‌‌‌زند و مالیات بر صادرات غلات در سال بازاریابی جاری حدود ۳/ ۲میلیارد دلار کاهش پیدا می‌کند. همچنین این بورس هفته گذشته برآورد خود از برداشت سویا را به ۲۷میلیون تن کاهش داد که حدود ۲۰میلیون کمتر از میزان برآورد در ماه اوت بود.
بازار برنج
معاملات برنج نیز در یک‌ماه گذشته افت قیمتی بی‌‌‌سابقه‌‌‌ای را تجربه کرد. شنبه گذشته بهای برنج در بورس کالای شیکاگو به ۹/ ۱۵دلار به ازای هر صد وزن (حدود ۵۰کیلوگرم) رسید و بازده ماهانه منفی ۵درصد را تجربه کرد، همچنین در کمترین سطح قیمتی یک‌سال گذشته قرار گرفت. افزایش انتظارات برای بهبود عرضه با وجود تقاضای قوی در بازارهای جهانی موجب شده است تا بهای این کالا افت قیمتی چشمگیری را تجربه کند. همچنین چشم‌انداز جهانی عرضه مثبت است. عرضه جهانی در سال میلادی گذشته با رشد ۷میلیون تنی به ۶۹۳میلیون تن در سال رسید که بیشتر این افزایش مربوط به جهش تولید در هندوستان است. با این‌‌‌حال مصرف جهانی نیز با ۸/ ۲میلیون تن افزایش به بیش از ۵۲۰میلیون تن در سال رسیده است.
