روایت ارزش‌آفرینی بانک دی در آستانه شانزدهمین سالگرد

بانک دی سال ۸۹ در قامت یک نهاد اقتصادی چالاک و با هدف ارزش‌آفرینی، در نظام بانکی ایران متولد شد؛ بانکداری شفاف، اعتمادزایی، چابکی در ارائه خدمات و تمرکز بر نوآوری و خلاقیت هم اهداف راهبردی و کلیدی‌ای بود که حدود و ثغور حرکت بانک بر پایه آن تبیین و ترسیم شد؛ خانواده‌ای کوچک، اما متعهد و تلاشگر، هم‌پیمان شدند به گونه‌ای کار کنند تا معادله‌ای برد ـ برد را میان بانک و مشتری و سهامدار و سرمایه‌‌گذار برقرار کنند و امروز هم بر همان عهد و پیمان گذشته ایستاده‌اند.

بانک دی در سال‌های رفته فراز و نشیب پرشماری را از سر گذرانده تا در جایگاه کنونی قرار گرفته؛ فرازهایش که به پشتوانه خواست جمعی خانواده بزرگ بانک حاصل شده و بارها عملکرد بانک را برجسته ساخته؛ اما طبیعتا در دوره حیات خود نشیب و فرود هم کم نداشته؛ بدیهی است که فراز و فرود ذات و جوهره پیکره‌های زنده است و بانک هم از قاعده کلی مستثنی نبوده و نیست؛ ولی حائز اهمیت آن است که در پیمودن راه تعالی، نسبت به وضعیت موجود شناخت کافی پیدا کنیم و هر زمان در پی اصلاح و بهبود حرکت گام برداریم؛ روندی که کارکنان تلاشگر بانک طی سال گذشته به خوبی از عهده آن بر آمدند.

آمارها و ارقام عملکرد بانک در ماه‌های پایانی سال ۱۴۰۳ نشانگر وضعیت نه چندانی مطلوبی بود که روزبه ‌روز هم بانک را بیشتر به منحنی نشیب و افول سوق می‌داد. ۲۵ همت اضافه برداشت، ۴۸ همت زیان انباشته، ۱.۲ همت زیان عملیاتی ماهانه و کفایت سرمایه منفی ۷۹ درصد به هیچ عنوان کارنامه مطلوب و مقبولی برای بانک نبود و هیچ کارشناس و اهل فنی، به بانک نمره قبولی نمی‌داد؛ وضعیت بغرنجی که در صورت مداومت، چشم‌انداز بانک را ملتهب و دستخوش تهدید می‌کرد. لیک به منظور گذر از آن برهه و پشت سر نهادن شیب نزولی منحنی، نقشه راهی اولویت‌دار در چهار محور تدوین و عملیاتی شد؛ حذف اضافه برداشت با توسعه بازار و جذب مشتریان جدید، حذف زیان انباشته با واگذاری دارایی‌هایی مازاد و غیربانکی، حذف زیان عملیاتی با بهبود و توسعه عملیات بانکی و بهبود کفایت سرمایه و بهبود ترکیب دارایی‌ها و سودآوری، همان چهار راهبرد عملیاتی بود که با قید فوریت در دستور کار قرار گرفت و تمامی سیاستگذاری‌ها و برنامه‌های بانک حول این چهار محور ترسیم شد و پیش رفت.

بنیان بانکداری تکیه بر اعداد و ارقام است و هیچ‌گاه عملکرد یک بانک را نمی‌توان در ترازوی تعاریف انتزاعی قرار داد و به پشتوانه همین اصل کلی هم باید بر عملکرد بانک دی مهر تایید زد؛ به طوری‌که کارنامه این بانک در نظام بانکی برجسته شد و توفیق کسب رتبه نخست رشد منابع در میان بانک‌های خصوصی به ارمغان آمد؛ رشد ۱۸۱ درصدی منابع در یک بازه زمانی چهارده‌ماهه، همان شاخصی بود که این رتبه ارزشمند را برای بانک دی به ارمغان آورده و خستگی تلاش شبانه‌روزی اعضای خانواده دی را از تن به در کرد. جذب مشتریان جدید و منابع بکر، بانک را به سوی بازارهای تازه سوق داد و بانک ضمن ورود و کسب سهم قابل‌توجه از بازارهای نفت و پتروشیمی، بخش مهمی از مشتریان راکد را هم احیا کرد. ماحصل این راهبرد، افزایش قریب ۵ درصدی مشتریان حقیقی بود و رشد ۲۱ درصدی مشتریان حقوقی؛ رشد عدد مشتریان، به مثابه اکسیژنی تازه در اکوسیستم بانک بود و در نهایت منجر به افزایش ۱۰۷ همتی منابع ریالی و ۲۱ همتی منابع ارزی طی کمتر از ۱۴ ماه شد.

گام بعدی در بهبود و اصلاح مسیر حرکتی بانک در آستانه شانزدهمین سالگرد فعالیت، حذف اضافه برداشت و استقراض از منابع بانک مرکزی بود؛ به دنبال قریب به۳سال استقراض از بانک مرکزی، اضافه برداشت بانک دی از ۲۵ همت فراتر رفته بود و این منابع استقراضی، به مانند یک وزنه سنگین، چالاکی و چابکی را از بانک سلب کرده و روند خدمت‌رسانی را کند می‌کرد؛ همه اهالی فن نیک می‌دانند که اصلاح مسیر و بهبود عملیاتی و رشد شاخص‌ها هم بدون از میان برداشتن این وزنه سنگین میسر نبود؛ به همین منظور کمیته ویژه مولدسازی دارایی‌ها در بانک ایجاد شد و توسط تیمی متشکل از کارشناسان خبره بانک و مشاوران توانمند بیرونی، دارایی‌های مازاد بانک واگذار شد؛ نتیجه واگذاری هم مولدسازی دارایی‌ها، حذف اضافه برداشت و کاهش چشم‌گیر زیان انباشته بانک بود.

اما در میانه این آمارگویی و رقم‌نگاری، اصل مهمی که نباید از آن غافل شد، اصلی گرانمایه‌ است که شاید پیش‌شرط تمام این توفیق‌ها باشد: اصلی به نام شفافیت و اعتمادزایی؛ بانک دی در تدوین نقشه راه تازه خود اذعان دارد به بانکداری شفاف‌ یا به بیانی بانکداری شیشه‌ای؛ گویی که تمام عملیات بانکداری خود را به مثابه زیست در یک آکواریوم شیشه‌ای در معرض دید جامعه قرار می‌دهد و هیچ نکته پنهانی و پرده‌پوشی‌ای ندارد؛ چنانکه امروز جامعه مشتریان، سهامداران و سپرده‌گذاران به سهولت با مراجعه به کانال‌های ارتباطی و اطلاع‌رسانی بانک در جریان ریزترین امور بانک قرار می‌گیرند؛ بازتاب چنین رویه‌ای منجر به افزایش اعتماد و سهولت در توسعه بازارها و مهر تایید بر این رویه هم تغییر رنگ تابلوی بانک در فرابورس بود؛ به طوری‌که با افزایش شفافیت اطلاعات، نماد معاملاتی بانک دی در فرابورس از تابلوی نارنجی به تابلوی زرد بازگشت.

پر واضح است اقدامات بزرگ و ارزشمندی که همکاران تلاشگرم در سال منتهی به شانزدهمین سالگرد انجام دادند، در ظرفیت‌های این مقال کوتاه نمی‌گنجد؛ با این حال سوای آنچه به ایجاز شرح آن رفت، نمی‌توان بی‌تفاوت از کنار دستاوردهایی چون حذف زیان عملیاتی، پوشش هزینه‌ها با درآمدهای کارمزدی، بهبود قابل‌توجه کفایت سرمایه، کاهش مطالبات غیرجاری و افزایش سودآوری گذشت که در یک سال گذشته حاصل شده؛ روندی که با همان منوال و البته با توان و شتاب بیشتری در جریان است و ثبات قدم در پیشبرد امور، چشم‌انداز مطلوب‌تری را برای بانک دی در مسیر ارزش‌آفرینی ترسیم کرده؛ چشم‌اندازی به وسعت ارتقای جایگاه در نظام بانکی، افزایش سهم منابع بانک از نقدینگی کشور، افزایش بهره‌وری و بهبود تجربه مشتری.

*  مدیرعامل و عضو هیات مدیره بانک دی