اخبار اندیشه روزنامه شماره ۶۶۲۱

در سال‌های اخیر، پدیده‌ای عجیب در اقتصاد سیاسی جهان رخ داده است: طیفی از سیاستمداران و اندیشمندان راست افراطی که هم‌زمان از «بازار آزاد» و «مرزهای بسته»، از خصوصی‌سازی و از ملی‌گرایی نژادی سخن می‌گویند. این آمیزه که در نگاه اول متناقض به نظر می‌رسد، موضوع تازه‌ترین کتاب کوئین اسلوبودین (Quinn Slobodian)، تاریخ‌نگار برجسته اندیشه اقتصادی، با عنوان «فرزندان نامشروع‌ هایک: نژاد، طلا، ضریب هوشی و سرمایه‌داری راست افراطی» (Hayek's Bastards: Race, Gold, IQ, and the Capitalism of the Far Right, انتشارات زون بوکز، ۲۰۲۵) است. کتابی که به فهرست نهایی جایزه ملی منتقدان کتاب آمریکا (NBCC) نیز راه یافت و اکنون یکی از پرمناقشه‌ترین آثار در حوزه تاریخ فکری اقتصاد سیاسی محسوب می‌شود.

یک تاریخدان می‌کوشد دو اقتصاددان لیبرال کلاسیک را به راست‌گرایان نژادپرست پیوند دهد و در این فرآیند سخنان آنها را در هم می‌آمیزد و دگرگون می‌سازد. کوئین اسلوبودین، مورخ دانشگاه بوستون، خود را متقاعد کرده است که ترامپیسم ریشه‌های فکری خود را به اقتصاددانان اتریشی، فردریش ‌هایک و لودویگ فون میزس، می‌رساند. او نخستین بار تز «از اتریشی‌گری تا ترامپیسم» خود را در دو مقاله علمی در سال ۲۰۱۹ مطرح کرد و ادعا کرد که آثار‌ هایک حاوی گرایشی ظریف به جبرگرایی زیستی است که آن را برای طیفی از نژادپرستان علمی و شبه‌روشنفکران دلباخته به ضریب هوشی در جناح تندروی راست جذاب کرده است. او درباره میزس ادعاهای صریح‌تری مطرح کرد و گفت که میزس ظاهرا «روزنه‌ای میان‌پرانتزی به امکان‌پذیری نظریه نژاد» باقی گذاشته که نظریه‌پردازان مدرن نژاد از آن به‌عنوان «راه عبور» استفاده کرده‌اند تا در نهایت به مقصد کنونی خود، یعنی ترامپیسم، برسند.