اهمیت نظامی اراک در دوره قاجار
پس از عقد عهدنامه گلستان و جدایی ایالت‌ها و شهرهای گرجستان، داغستان، باکو و... بسیاری از ایرانیان وطن‌دوست همچون یوسف‌خان گرجی از گرجستان به ایران کوچ کردند. او در دربار ایران به مقام سپهداری رسید. با شروع مجدد جنگ‌های ایران و روس، فتحعلی‌شاه دست نیاز به سوی انگلستان دراز کرد اما ناکام شد؛ بنابراین درصدد برقراری رابطه با فرانسه برآمد.
سرانجام با فراهم شدن زمینه اتحاد بین دو کشور، فتحعلی‌شاه نماینده خود را برای انعقاد قرارداد به لشکرگاه ناپلئون در فین‌کین‌اشتاین واقع در لهستان اعزام کرد و عهدنامه‌ای بین دو کشور منعقد شد. ناپلئون براساس پیمان صلح به منظور اجرای یکی از تعهدات خود فردی نظامی به نام ژنرال گاردان را به همراه عده‌ای از کارشناسان نظامی فرانسوی برای تعلیم سپاه ایران و آموختن شیوه ساختن توپ و نقشه‌برداری به ایران فرستاد. از آنجا که جوانان منطقه عراق در طی نبردهای سهمگین دلیری و رشادت خود را به اثبات رسانده بودند؛ بنابراین تصمیم گرفتند، لشکری از جوانان این منطقه تشکیل دهند. این ماموریت به یوسف‌خان گرجی محول شد و او به ایجاد سپاه سواره‌نظام و پیاده‌نظام دوازده هزار نفری مبادرت کرد و پس از کسب اجازه از فتحعلی‌شاه به احداث قلعه‌ای نظامی برای مرکز قشون عراق عجم (اراک) پرداخت. محل فعلی شهر اراک به علت موقعیت جغرافیایی و نظامی مناسب تشخیص داده شد؛ در ضمن نیاز منطقه به مرکزی برای سربازگیری هم برآورده شد.
