بازار سهام از زیر سایه سنگین ریزش اوراق قرضه دولتی بیرون آمد؛
شاخص اس‌اند‌پی ۵۰۰ رکورد زد
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: شاخص اس‌اند‌پی ۵۰۰ وال‌استریت روز سه‌شنبه برای نخستین بار از ماه اوت به رکورد تازه‌ای رسید. این رکوردشکنی در شرایطی رقم خورد که پیش‌بینی درآمدهای نجومی برای شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، بازار سهام را از زیر سایه سنگین ریزش اوراق قرضه دولتی بیرون کشید.
این شاخص در حالی توانست رشد چشمگیری را ثبت کند که عواملی مانند قیمت بالای نفت و صعود بازدهی اوراق خزانه‌داری آمریکا به بالاترین سطح در چند دهه گذشته، پیش از این سایر دارایی‌ها را تحت فشار قرار داده بود.
آن‌طور که روزنامه فایننشال تایمز در واکاوی این رکوردشکنی روایت می‌کند، سرمایه‌گذاران و تحلیلگران نیروی محرکه این روند صعودی را پیش‌بینی‌ها از عملکرد درخشان شرکت‌های آمریکایی در گزارش‌های مالی سه‌ماهه سوم می‌دانند.
این روزنامه بریتانیایی ریشه این خوش‌بینی را سرازیر شدن تریلیون‌ها دلار سرمایه به بخش زیرساخت‌های هوش مصنوعی ارزیابی می‌کند. بر اساس این گزارش، از اواسط ماه گذشته میلادی یعنی سپتامبر که بازار در پایین‌ترین سطح خود قرار داشت، سهام شرکت‌های فناوری جهش قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند.
در این مدت ارزش سهام تراشه‌سازانی مانند ای‌ام‌دی و سوپر مایکرو کامپیوتر بیش از بیست درصد افزایش یافته است. انویدیا نیز به عنوان بزرگ‌ترین شرکت بورسی جهان با رشد چهارده درصدی، ارزش بازار خود را به مرز شش تریلیون دلار رساند.
همزمان با آغاز فصل انتشار گزارش‌های مالی، برآوردها حاکی از آن است که رشد سالانه سودآوری شرکت‌های حاضر در شاخص اس‌اند‌پی ۵۰۰ در سه‌ماهه منتهی به سپتامبر به مرز سی درصد برسد. این رقم نشان‌دهنده سومین فصل متوالی رشد بالای بیست و پنج درصد است. استراتژیست‌های گلدمن ساکس پیش‌بینی می‌کنند که بیش از نیمی از رشد سود هر سهم در کل این شاخص، تنها مدیون سهام مرتبط با زیرساخت‌های هوش مصنوعی باشد و شرکت‌هایی نظیر مایکرون و انویدیا به تنهایی بار یک‌سوم از کل این رشد را بر دوش بکشند.
با این حال بررسی دقیق‌تر لایه‌های پنهان بازار، تصویر متفاوتی را نمایان می‌کند. بسیاری از بخش‌های اقتصادی از این مسیر صعودی جا مانده‌اند و بازار به شدت به گروه کوچکی از غول‌های فناوری وابسته شده است. شاخص هم‌وزن اس‌اند‌پی ۵۰۰ که در آن نوسانات تمام سهم‌ها بدون در نظر گرفتن بزرگی شرکت‌ها به یک اندازه محاسبه می‌شود، همچنان بیش از پنج درصد پایین‌تر از سقف تاریخی خود قرار دارد.
در واقع از زمان افت بازار در اواسط سپتامبر، تنها یک‌سوم از شرکت‌های این شاخص با رشد همراه بوده‌اند و دوسوم دیگر به دلیل نگرانی از افزایش مجدد نرخ بهره در آمریکا با ریزش بیشتری روبه‌رو شده‌اند.
این شرایط آسیب‌پذیری شرکت‌ها را در برابر نرخ بهره بالا به وضوح نشان می‌دهد. بخش‌هایی مانند خدمات و تاسیسات عمومی در کنار کالاهای مصرفی غیرضروری افت چشمگیری را ثبت کرده‌اند.
کارشناسان بازار سرمایه هشدار می‌دهند شرکت‌هایی که بنیان‌های مالی ضعیف‌تری دارند، زیر بار نرخ‌های بهره بالا و افزایش هزینه‌های تامین مالی دوام نخواهند آورد. در مقابل، بخش فناوری به دلیل اتکای کمتر به استقراض و پایین بودن اهرم‌های مالی، توانسته است در برابر این تلاطم مقاومت کند.
وابستگی روزافزون بازار به بخش فناوری، زنگ خطر را برای گروهی از تحلیلگران به صدا درآورده است. کارشناسان بانکی هشدار می‌دهند که محدود بودن دامنه رشد به چند سهم خاص، از ویژگی‌های کلاسیک شکل‌گیری حباب است و معمولا تا زمان ترکیدن آن متوقف نمی‌شود.
به باور فعالان بازار، اگر نرخ‌ها در بازار اوراق قرضه به روند صعودی خود ادامه دهند، سرانجام مقاومت بازار سهام نیز شکسته خواهد شد. با این وجود گروهی دیگر پیش‌بینی می‌کنند که سهام در بازارهای جهانی تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ (۱۰ دی ۱۴۰۵) علی‌رغم تمام موانع، رشد بیشتری را تجربه کند. البته گسترش این رونق به بخش‌های غیرفناوری احتمالا تا زمان کاهش قیمت نفت و یافتن راه‌حلی برای جنگ آمریکا علیه ایران متوقف خواهد ماند.
بلومبرگ نیز در گزارشی همسو با این تحلیل اشاره کرده است که معامله‌گران وال‌استریت با اتکا به توانایی شرکت‌های آمریکایی برای عبور از بحران هزینه‌های بالای انرژی و نرخ بهره، شاخص‌ها را به سقف‌های تاریخی جدیدی رسانده‌اند. این رسانه به نقل از لیزا سو، مدیرعامل ای‌ام‌دی، چشم‌انداز تقاضا برای تراشه‌ها را در سال‌های آینده بسیار بالا توصیف کرده است. بر اساس این گزارش، در حالی که سیاست‌های پولی و تحولات ژئوپلیتیک توجه عمده سرمایه‌گذاران را به خود معطوف کرده، انتظارات فوق‌العاده قوی از درآمد شرکت‌ها عاملی کلیدی است که کمتر در کانون توجه قرار گرفته است.
کارشناسان در گفت‌وگو با بلومبرگ استدلال می‌کنند که اقتصاد آمریکا همچنان بستر مناسبی برای حمایت از درآمد و سودآوری شرکت‌ها فراهم می‌کند. به باور آن‌ها، یک محیط اقتصادی مطلوب می‌تواند در نهایت دامنه سودآوری را به فراتر از مرزهای فناوری نیز گسترش دهد. داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که در صورت تداوم رشد اقتصادی و سودآوری شرکت‌ها، بازار سهام می‌تواند دوره‌های افزایش نرخ بهره را به سلامت پشت سر بگذارد.
البته تداوم این روند صعودی نیازمند تحقق پیش‌شرط‌هایی است. ثبات یا کاهش قیمت انرژی، ارسال سیگنال‌های مثبت از سوی فدرال رزرو مبنی بر گذرا بودن سیاست‌های انقباضی و تداوم رونق در حوزه هوش مصنوعی از جمله این شروط به شمار می‌روند. به نظر می‌رسد چرخه عظیم سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی در کنار تاب‌آوری مصرف‌کنندگان، به اقتصادهای بزرگ کمک کرده است تا فشارهای تورمی و هزینه‌های بالا را بسیار بهتر از پیش‌بینی‌های اولیه مهار کرده و به مسیر رشد خود ادامه دهند.
