تبریز، ویترین صنعت شیرینی و شکلات ایران از درب کارخانه تا بازارهای جهانی

دنیای اقتصاد-تبریز: آذربایجان‌شرقی سهم قابل‌توجهی از تولید انواع شکلات، بیسکویت، ویفر، تافی و آب‌نبات کشور را در اختیار دارد و بسیاری از برندهای شناخته‌شده ملی فعالیت خود را از این استان آغاز کرده‌اند. استقرار واحدهای بزرگ تولیدی، دسترسی به بازارهای کشورهای همسایه، نیروی انسانی متخصص و زیرساخت‌های صنعتی مناسب، این استان را به مهم‌ترین مرکز تولید و صادرات شیرینی و شکلات کشور تبدیل کرده است.

کیفیت محصول نهایی، وابستگی مستقیمی به کیفیت مواد اولیه دارد. شکر، آرد، روغن‌های خوراکی، پودر و کره کاکائو، انواع مغزها، اسانس‌ها، افزودنی‌های مجاز و مواد بسته‌بندی، مهم‌ترین اجزای این زنجیره هستند. توسعه تولید داخلی مواد اولیه علاوه بر کاهش هزینه‌های تولید، وابستگی به واردات را کاهش داده و رقابت‌پذیری محصولات ایرانی را در بازارهای جهانی افزایش می‌دهد.

در صنعت امروز، کیفیت تنها با استفاده از فناوری‌های نوین تولید امکان‌پذیر است. خطوط تمام‌اتوماتیک تولید، دستگاه‌های میکس و پخت نقش مهمی در افزایش بهره‌وری، کاهش ضایعات و ارتقای استانداردهای بهداشتی دارند.

در کنار جایگاه صنعتی، تبریز خاستگاه بسیاری از شیرینی‌های اصیل ایرانی همچون قرابیه، نوقا، اریس، باقلوا و لؤز است. همین پیشینه‌ تاریخی در کنار توسعه‌ صنایع مدرن، موجب شده این شهر علاوه بر قطب تولید صنعتی، یکی از مهم‌ترین مراکز فرهنگ شیرینی ایران نیز باشد.

تبریز طی سال‌های متمادی، با تمام مشکلات و چالش‌های اقتصادی کشور، همچنان قلب تپنده‌ این صنعت باقی مانده است، شهری که از گذشته با شیرینی‌های سنتی شناخته می‌شد و امروز با کارخانه‌های مدرن، برندهای معتبر، ماشین‌آلات پیشرفته و نمایشگاه‌های بین‌المللی، نقش تعیین‌کننده‌ای در آینده صنعت شیرینی و شکلات ایران ایفا می‌کند.

امسال نوزدهمین نمایشگاه بین‌المللی شیرینی و شکلات، مواد اولیه، ماشین‌آلات و صنایع وابسته‌ ایران- تبریز، در حالی برگزار می‌شود که سایه‌ جنگ و فشارهای اقتصادی، بیش از هر زمان دیگری، بر فضای صنعت سنگینی می‌کند. گویا این روزها رمقی برای تولیدکنندگان نمانده است. در این شرایط صحبت از برگزاری نمایشگاه، شاید چندان مطلوب به نظر نرسد، اما بخش خصوصی همواره ثابت کرده است، پای کار است، تحت هر شرایطی! چنانچه حضور فعالان اقتصادی، تجار، صادرکنندگان و سرمایه‌گذاران در این دوره از نمایشگاه، مهر تائیدی است، بر این مهم، گرچه شاید کمی کم‌رونق‌تر نسبت به ‌سال‌های گذشته. 

طولانی بودن فرآیند واردات، تأمین مواد اولیه‌ صنعت شیرینی و شکلات را با چالش مواجه کرده است

اصغر کرمی، فعال اقتصادی حوزه مواد غذایی با اشاره به مشکلات تأمین مواد اولیه‌ صنعت شیرینی و شکلات گفت: طولانی بودن فرآیندهای اداری واردات، یکی از مهم‌ترین چالش‌های فعالان این حوزه است که می‌تواند موجب کمبود مواد اولیه در بازار شود.

وی با بیان اینکه مهم‌ترین مشکل فعالان این حوزه، فرآیند طولانی واردات است، افزود: انجام مراحل اداری واردات گاهی چندین ماه زمان می‌برد و همین موضوع می‌تواند موجب ایجاد کمبود مواد اولیه در کشور و اختلال در روند تولید واحدهای صنعتی شود.

کرمی با اشاره به مشکلات حمل‌ونقل بین‌المللی نیز گفت: به دلیل شرایط منطقه و جنگ میان برخی کشورها، امکان ارسال مستقیم کالا به ایران در بسیاری از موارد وجود ندارد و ناچار هستیم محموله‌ها را از مسیر کشورهای دیگر، از جمله ترکیه، به ایران منتقل کنیم.

وی ادامه داد: این موضوع علاوه بر افزایش شدید هزینه‌های حمل‌ونقل، زمان رسیدن کالا به کشور را نیز طولانی‌تر کرده و تأمین مواد اولیه را با دشواری‌های بیشتری مواجه ساخته است.

این فعال اقتصادی در خصوص برگزاری نمایشگاه تبریز نیز گفت: این نمایشگاه از نظر حضور بازدیدکنندگان تخصصی، رویداد موفقی بوده و تاکنون بیشتر مراجعه‌کنندگان از فعالان و متخصصان این صنعت بوده‌اند، هرچند ظرفیت برگزاری آن بیش از وضعیت فعلی است و می‌تواند با برنامه‌ریزی بهتر، کیفیت بالاتری داشته باشد.

صنعت غذا در بحران‌ها نقش راهبردی ایفا کرده، اما حمایت‌ها متناسب با اهمیت آن نیست

فهیمه دخانچی، دیگر فعال اقتصادی حوزه صنعت غذا با تأکید بر نقش راهبردی صنعت غذا در تأمین نیازهای کشور، گفت: فعالان این صنعت در شرایط بحرانی، از جمله جنگ‌ها و بحران‌های اخیر، اجازه ندادند کشور با کمبود مواد غذایی مواجه شود، اما میزان حمایت‌ها از این بخش متناسب با جایگاه آن نیست.

وی نمایشگاه بین‌المللی شیرینی و شکلات تبریز را فرصتی مناسب برای معرفی ظرفیت‌های صنعت غذا دانست و اظهار کرد: این رویداد زمینه‌ معرفی توانمندی‌های استان و کشور، توسعه‌ ارتباط میان واحدهای تولیدی، گسترش بازارهای داخلی و خارجی و همچنین برندسازی را فراهم می‌کند و حضور در چنین نمایشگاه‌هایی تأثیر قابل‌توجهی در معرفی محصولات و توسعه بازار دارد.

دخانچی در عین حال از وضعیت برگزاری نمایشگاه امسال انتقاد کرد و گفت: متأسفانه نمایشگاه امسال از نظر کیفیت برگزاری در سطح قابل‌قبولی نبود. تأخیر در تحویل غرفه‌ها، ضعف در نظافت و سیستم تهویه و برخی نارسایی‌های اجرایی، از جمله مشکلاتی بود که رضایت شرکت‌کنندگان را تحت تأثیر قرار داد و لازم است در دوره‌های آینده مورد توجه جدی قرار گیرد.

وی با اشاره به جایگاه صنعت غذا در اقتصاد کشور خاطرنشان کرد: صنعت غذای آذربایجان‌شرقی سهم قابل توجهی در تولید کشور دارد و در بحران‌های اخیر نیز این صنعت توانست با تداوم تولید، نیاز بازار را تأمین کرده و از بروز کمبود کالاهای اساسی جلوگیری کند.

دخانچی تأکید کرد: با وجود نقش مهم صنعت غذا در تأمین امنیت غذایی کشور، انتظار می‌رود حمایت‌های بیشتری از فعالان این بخش صورت گیرد و زیرساخت‌های برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی نیز متناسب با اهمیت این صنعت ارتقا یابد.

نمایشگاه شیرینی و شکلات تبریز فرصتی برای توسعه‌ همکاری‌های تجاری و صادرات غیرنفتی است

جوادی، مشاور کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی تبریز، نمایشگاه بین‌المللی شیرینی و شکلات تبریز را یکی از مهم‌ترین رویدادهای تخصصی صنعت غذا در کشور دانست و گفت: این نمایشگاه بستر مناسبی برای معرفی فناوری‌های نوین، توسعه‌ همکاری‌های تجاری و تقویت صادرات غیرنفتی فراهم می‌کند.

وی اظهار کرد: این نمایشگاه به‌صورت تخصصی در حوزه‌ شیرینی و شکلات برگزار می‌شود و فعالان زنجیره‌ ارزش این صنعت، از تولیدکنندگان و تأمین‌کنندگان مواد اولیه گرفته تا شرکت‌های توزیع، فروش و برندهای مطرح، در آن حضور دارند.

جوادی افزود: هدف از برگزاری این رویداد، معرفی آخرین دستاوردها، فناوری‌های نوین، محصولات جدید و نوآوری‌های صنعت شیرینی و شکلات است و تبریز به‌عنوان قطب تولید شیرینی و شکلات ایران، هر ساله افتخار میزبانی این نمایشگاه را بر عهده دارد.

وی با اشاره به نقش این نمایشگاه در توسعه‌ ارتباطات تجاری تصریح کرد: این رویداد فرصت ارزشمندی را برای تعامل و شبکه‌سازی میان تولیدکنندگان، فعالان اقتصادی و تأمین‌کنندگان ایجاد می‌کند تا ضمن آشنایی با ظرفیت‌های یکدیگر، زمینه‌ همکاری‌های جدید را فراهم کنند. نمایشگاه‌های تخصصی از این دست، نقش مؤثری در مشتری‌یابی، توسعه‌ بازار، افزایش تعامل میان شرکت‌های تولیدی و توزیعی و همچنین گسترش صادرات غیرنفتی دارند و می‌توانند مسیر ورود محصولات ایرانی به بازارهای بین‌المللی را هموارتر کنند.

جوادی با بیان اینکه برگزاری مستمر چنین رویدادهایی به رشد صنعت غذا کمک می‌کند، گفت: کارشناسان این حوزه بر این باورند که نمایشگاه‌های تخصصی، علاوه بر معرفی توانمندی‌های داخلی، زمینه‌ جذب مشتریان جدید، توسعه‌ همکاری‌های تجاری در داخل و خارج از کشور و افزایش رقابت‌پذیری صنایع غذایی را فراهم می‌کنند.

مشاور کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی تبریز، با اشاره به چالش‌های صنعت غذا اظهار کرد: مهم‌ترین نیاز این صنعت، حمایت از تولید، تسهیل فرآیندهای تجاری و ایجاد بسترهای مناسب برای توسعه‌ بازارهای داخلی و خارجی است تا فعالان این حوزه بتوانند با قدرت بیشتری در بازارهای جهانی حضور پیدا کنند.

آزادسازی صادرات روغن‌های تخصصی، مهم‌ترین مطالبه صنعت است

نجومی، دیگر فعال اقتصادی یکی از واحدهای صنعتی شرکت‌کننده در این نمایشگاه با تأکید بر ضرورت آزادسازی صادرات روغن‌های تخصصی، این اقدام را مهم‌ترین مطالبه فعالان این حوزه دانست و گفت: با آزاد شدن صادرات، بخش عمده‌ای از مشکلات تولیدکنندگان برطرف خواهد شد.

نجومی با اشاره به حضور در نمایشگاه تبریز گفت: حدود ۷۰ درصد صنعت شیرینی و شکلات کشور در تبریز متمرکز است و بخش عمده‌ مشتریان ما نیز در این منطقه فعالیت دارند، به همین دلیل حضور در این نمایشگاه برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی مهم‌ترین مطالبه‌ تولیدکنندگان این حوزه را آزادسازی صادرات روغن‌های تخصصی عنوان کرد و گفت: روغن در گذشته کالایی یارانه‌ای و استراتژیک بود، اما اکنون یارانه‌ آن حذف شده است. بنابراین انتظار داریم با تسهیل و آزادسازی صادرات، امکان حضور تولیدکنندگان در بازارهای خارجی فراهم شود تا مشکلات این صنعت کاهش یابد.

نجومی همچنین درباره نحوه‌ برگزاری این نمایشگاه اظهار کرد: دمای زیاد سالن‌های نمایشگاه از جمله نکاتی است که نیازمند رسیدگی است. همچنین افزایش تعداد سالن‌ها و غرفه‌ها می‌تواند به ارتقای کیفیت برگزاری این رویداد و حضور گسترده‌تر شرکت‌ها کمک کند.