تبریز سرمشق انجمنهای ایالتی
با صدور فرمان مشروطه ازسوی مظفرالدین شاه در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ش و تدوین اولین نظامنامه انتخاباتی مجلس شورای ملی، زمینههای شکلگیری یکی از مهمترین نهادهای مدنی پشتیبان مجلس و مشروطه، یعنی انجمنهای ایالتی و ولایتی در کشور، بهطور رسمی و قانونی فراهم شد. براساس ماده ۹ این نظامنامه، برای آنکه انتخابات مجلس از نفوذ حکام به دور ماند، پیشبینی شد «هیات نظار» از طبقات ششگانه شهری، زیرنظر حاکم تشکیل شود تا کار انتخابات مجلس را انجام دهد. در هر ایالت دو نوع انجمن تشکیل میشد: