آینده در گرو انتخابهاست
دنیای اقتصاد: پرهام پهلوان؛ سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: تجربه تاریخی اروپا نشان میدهد منافع ملی امری ثابت و ازپیشدادهشده نیست، بلکه محصول انتخابهای آگاهانه یک جامعه است؛ چنانکه رهبران اروپایی پس از جنگ جهانی دوم منافع ملی خود را در پیوند زدن سرنوشت اقتصادی با یکدیگر و تأسیس نهادهای همگرا تعریف کردند.
در جوامعی که اختلافنظرها به بیاعتمادی و خشم بدل شده، توافق بر سر منافع ملی بدون گفتوگو ناممکن است.
بازگشت به مبانی علم اقتصاد و طرح پرسشهای بنیادین درباره رشد یا توسعه، اولویت تولید یا کاهش نابرابری، تقابل یا تعامل با اقتصاد جهان و اثرات مهاجرت نیروی انسانی، راهی برای آغاز گفتوگو است.
اقتصاددانان بدون تصمیمگیری درباره اولویتها، با استدلال و دادههای تجربی هزینه انتخابها را آشکار میکنند؛ از جمله سنجش پیامدهای تحریم و اینکه چه زمانی مذاکره به نفع کشور است.
با تغییر شرایط جهانی، افزایش نااطمینانیها و محدودیت منابع، هزینه فرصت انتخابها بالاتر رفته و بازاندیشی در سیاستهای کلان ایران برای بهرهگیری از زنجیرههای ارزش، حفظ سرمایه انسانی و افزایش بهرهوری بیش از پیش ضرورت یافته است.
اقتصاد به تنهایی درباره اولویتها تصمیم نمیگیرد، اما با شفافسازی پیامدها و هزینهها، بستر مناسبی برای گفتوگو درباره فرآیندها و سیاستها فراهم میکند.
تصویر جامعه مطلوب در گرو توازن میان امنیت، آزادی، رفاه و عدالت است.
تجربه اروپا یادآور این نکته است که منافع ملی لزوما در تقابل با منافع دیگر کشورها تعریف نمیشود. گاهی هنر سیاستگذاری در آن است که طوری بین منافع کشورها پیوند برقرار کند که همکاری، بیش از تقابل، به سود همگان باشد.
شاید نخستین گام برای عبور از شکاف فرساینده و بنبست تصمیمگیری، انتخاب آگاهانه مقصدی مشترک بهعنوان منافع ملی باشد.