افت ۳۴ درصدی حجم صادرات در نیمه نخست سال

نشست خبری سی‌امین دوره آیین روز ملی صادرات با حضور محمدعلی دهقان‌دهنوی، رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران، برگزار شد. به گزارش «دنیای اقتصاد»، دهقان‌دهنوی در این نشست درباره آمار تجاری کشور در نیمه نخست امسال، ضمن تاکید بر نقش دریا بر تجارت خارجی کشورها، گفت: حمل‌ونقل دریایی در تمامی کشورهای دنیا مزیت‌هایی همچون ارزانی و کارآیی را به همراه داشته است. سهم حمل‌ونقل دریایی از بنادر جنوبی کشور در تجارت خارجی کشور طی سال ۱۴۰۴ برابر ۷۵ درصد بوده است. بنابراین، اعمال محاصره دریایی از بنادر جنوبی ایران به‌عنوان راهکاری برای انزوای اقتصادی ایران دنبال شده است. هرچند در این دوره تلاش‌های گسترده‌ای برای تغییر مسیر تجارت خارجی کشور اجرایی شده است. در واقع، تلاش شده تا از تمامی ظرفیت‌های کشور برای تداوم مسیر تجارت خارجی بهره گرفته شود.

با این‌ وجود، در ۶ ماه نخست ۱۴۰۵، حجم صادرات کشور در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۴ حدود ۳۴ درصد از دست رفت. ارزش صادرات کشور نیز در این دوره، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، حدود ۲۰ درصد کمتر شده است. در این دوره زمانی، تکیه بر کریدورهای زمینی و ریلی و تداوم تجارت از مسیرهای دریایی باقی‌مانده، راهکاری برای تداوم فروش خارجی کشور بوده است. هرچند این تغییر مسیر به‌منزله افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل به دلیل محدودیت‌های دریایی و ازدحام در مرزها شده است. در همین حال، تفاوت میان افت ارزش و حجم صادرات کالاها در سال جاری، حکایت از آن دارد که کالاهای با ارزش افزوده پایین، عملا از دور رقابت و صادرات خارج شده‌اند. یعنی در این سطح قیمت حمل، صادرات برخی محصولات دیگر صرفه اقتصادی ندارد.

وی در ادامه تاکید کرد: حجم واردات نیز در این دوره زمانی حدود ۲۰ درصد کاهش داشته است؛ چرا که اولویت کشور در این دوره به واردات کالاهای اساسی و مصرفی مردم اختصاص داشته است. با این‌ وجود، باید تاکید کرد که ۸۵ درصد واردات کشور به کالاهای اساسی و مصرفی مردم و همچنین مواد اولیه تولید اختصاص دارد. بنابراین، تداوم واردات به‌منزله تداوم تولید خواهد بود. رئیس سازمان توسعه تجارت تاکید کرد: از ابتدای امسال طرح‌هایی برای صرفه‌جویی و مدیریت ارز در واردات اجرا شد؛ تاجایی‌که برخی از کدهای تعرفه‌های وارداتی حداقل برای یک دوره زمانی حذف شدند. مدیریت تجارت خارجی کشور در ماه‌های گذشته به‌طور نسبی کارآمد بوده و می‌تواند با اقدامات تسهیلی بیشتر و حمایت‌های صادراتی از سوی دولت، عقب‌افتادگی را کاهش دهد و پایداری اقتصاد و تجارت خارجی را حفظ کند.

دهقان‌دهنوی در این نشست، رفع تعهد ارزی را وظیفه صادرکنندگان خواند و افزود: اصل این است که ارز حاصل از صادرات به کشور بازگردد؛ این موضع در بین بخش خصوصی نیز پذیرفته شده است، هرچند در روش اجرای آن نقدهایی وجود دارد که باید اصلاح شود. رفع تعهد ارزی باید راحت‌تر و کم‌هزینه‌تر برای صادرکننده باشد و در عین حال به عملکرد و ثبات بازار ارز لطمه نزند. رئیس سازمان توسعه تجارت درباره توقف طولانی‌مدت کامیون‌ها در مرزهای زمینی کشور گفت: برای ورود و خروج کامیون‌ها از مرزهای زمینی کشور، ظرفیت کشور طرف مقابل نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. یعنی علاوه بر محدودیت‌های زیرساختی در مرزهای زمینی، با محدودیت کشورهای همسایه نیز مواجه هستیم. این محدودیت ذیل تعاملات سیاسی میان طرف‌های تجاری، مرتفع خواهد شد.

او درباره واکنش کشورهای همسایه به تشدید تحریم‌های اعمال‌شده بر اقتصاد ایران گفت: تاکنون در حوزه تجارت کالایی با دیگران همکاری‌های مناسبی وجود داشته و گام‌های موثری بین مقامات کشور و همسایگان برداشته شده است؛ رفتار همسایگان یکسان نیست، اما برخی بسیار به ما نزدیک‌ترند و برخی ملاحظات خاص خود را دارند. در این میان، ما باید بر مولفه‌های داخلی قابل کنترل تمرکز کنیم. همچنین، به دنبال آن هستیم تا از ظرفیت محدود تجارت مرزنشینی بهره بیشتری بگیریم.