از پول ارزان تا سرمایه‌گذاری کارآمد

تصور رایج که تامین مالی را منحصر به «وام بانکی» می‌داند، مانعی بزرگ در مسیر توسعه است؛ در حالی که اقتصادهای پیشرفته از ابزارهای متنوعی مانند بازار سرمایه، اوراق بدهی، سرمایه‌گذاری خطرپذیر و تامین مالی زنجیره‌ای بهره می‌برند.

سیاست‌های مخربی چون سرکوب نرخ سود و تسهیلات تکلیفی، سازوکارهای بازار را مختل کرده است. نرخ سود دستوری باعث فرار سرمایه شده و تخصیص منابع را به جای معیارهای حرفه‌ای، به سوی روابط و اولویت‌های اداری سوق داده است. 

همچنین تسهیلات تکلیفی، ریسک سیاست‌های عمومی دولت را به ترازنامه بانک‌ها منتقل کرده و با کاهش کیفیت دارایی‌ها، توان بانک برای حمایت از پروژه‌های مولد را تحلیل برده است.

اصلاح این چرخه مستلزم تفکیک مسئولیت‌های بانکی از سیاست‌های حمایتی دولت است. بانک باید به نقش اصلی خود یعنی «مدیریت حرفه‌ای ریسک» بازگردد و تصمیمات اعتباری را صرفاً بر اساس ارزیابی‌های فنی و بازدهی پروژه اتخاذ کند. 

در کنار آن، توسعه بازار سرمایه برای تامین منابع بلندمدت و اصلاح ساختار مالی بنگاه‌ها ضروری است. هدف نهایی اقتصاد نباید صرفاً تزریق «پول ارزان» باشد، بلکه باید به سوی تخصیص کارآمد سرمایه برای پروژه‌های مولد حرکت کرد؛ تغییری که از «توزیع منابع» به «مدیریت سرمایه» گذر می‌کند.