اختصاص یک چهارم سهمیه دنیا به اروپاییها؛
تمدید فورسماژور گاز قطر و رقابت اروپا و آسیا بر سر محمولهها
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: قطر به دلیل ادامه اختلال در عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز، وضعیت فورسماژور برای محمولههای گاز طبیعی مایع به مقصد آسیا و اروپا را یک ماه دیگر تمدید کرد. شرکت دولتی قطر انرژی در روزهای اخیر به مشتریان خود در پاکستان و بنگلادش اطلاع داده است که لغو ارسال محمولهها تا ماه نوامبر ادامه خواهد داشت. به نوشته بلومبرگ و به نقل از منابع آگاه، دستکم یک خریدار هندی نیز پیام مشابهی دریافت کرده و شرکت ایتالیایی ادیسون نیز اعلام کرده است که تحویل گاز به این شرکت تا اوایل دسامبر متوقف میماند. این شرکت از زمان آغاز جنگ در خلیج فارس، تقریبا هر ماه مشتریان خود را در جریان تمدید شرایط فورسماژور و لغو برنامههای تحویل قرار میدهد.
با وجود آنکه قطر در ماه جاری میلادی یعنی سپتامبر توانسته ارسال محمولهها از این آبراه را افزایش دهد، حجم صادرات همچنان فاصله زیادی با سطح پیش از جنگ دارد. تأسیسات صادراتی راسلفان قطر که در ماه مارس هدف حمله قرار گرفت و آسیب دید، در حال حاضر با ظرفیتی کمتر از حد معمول فعالیت میکند. با این حال، این تأسیسات در حالت آمادهباش قرار دارد تا در صورت بازگشایی تنگه هرمز، تولید خود را بهسرعت افزایش دهد.
تنگه هرمز سال گذشته مسیر عبور حدود یکپنجم از کل عرضه جهانی الانجی بود و تداوم محدودیتها در این آبراه پیامدهای سنگینی برای بازار انرژی به همراه داشته است. این فشار عرضه باعث شده تا قیمت الانجی در اروپا و آسیا تقریباً به بالاترین سطح خود از اواخر سال ۲۰۲۲ برسد و زنگ خطر را برای افزایش هزینه قبوض انرژی در زمستان پیش رو به صدا درآورد.
در همین شرایط، براساس گزارشی دیگر از بلومبرگ، اروپا برای تامین نیازهای زمستانی خود در حال جذب حجم بیشتری از گاز طبیعی مایع در بازار جهانی است. دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که هرچند تحویل گاز به اتحادیه اروپا و بریتانیا در یک میانگین سیروزه حدود چهار درصد کمتر از سال گذشته است، اما این روند از اوایل اوت، زمانی که واردات ۳۰ درصد کمتر از سال قبل بود، با رشد چشمگیری همراه بوده است.
در همان بازه زمانی، جریان ارسال گاز به شمال شرق آسیا با افت مواجه شد. به گفته معاملهگران، در حال حاضر شکاف قیمتی برای محمولههای آمریکایی به نفع اروپا تمام میشود و انگیزه کافی را برای ماندگاری کشتیها در منطقه اقیانوس اطلس تا ماه اکتبر فراهم میکند.
بر اساس برآوردهای موسسه کپلر، انتظار میرود اروپا در ماه سپتامبر حدود یکچهارم از کل عرضه جهانی الانجی را به خود اختصاص دهد که نسبت به سهم کمتر از نوزده درصدی این قاره در ماه ژوئیه، افزایش قابلتوجهی نشان میدهد.
غیبت مداوم گاز خلیج فارس در بازار، رقابت میان اروپا و آسیا برای تصاحب محمولههای انعطافپذیر آمریکا و سایر تامینکنندگان را تشدید کرده است. هند یکی از رقبای سرسخت اروپا در این زمینه محسوب میشود. کاهش بارندگیها در هند به افت تولید برقابی منجر شده و همزمان نیاز کارخانههای تولید کود شیمیایی به گاز افزایش یافته است. واردات گاز این کشور در ماه سپتامبر با رشد ده درصدی نسبت به سال قبل همراه خواهد بود.
خریداران هندی مانند شرکت ایندین اویل با وجود قیمتهای بالا همچنان به خرید محمولههای نقدی ادامه میدهند و معاملات در بازار آسیا در محدوده ۲۵ تا ۲۶ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا در جریان است. شرکت پتروویتنام نیز در حال جستجو برای خرید محمولههای تحویلی در اواخر اکتبر است. در مقابل، میانگین سیروزه واردات الانجی چین نسبت به زمان مشابه در سال قبل حدود دوازده درصد کاهش یافته است.
هان وی، تحلیلگر بلومبرگانایاف، معتقد است اگر قطر بتواند در هفتههای آینده تولید خود را بالا ببرد و تحویل گاز به خریداران جنوب آسیا را در اولویت قرار دهد، احتمالا شاهد کاهش فشار بر قیمتهای نقدی خواهیم بود. به گفته او، با این وجود خریداران احتمالاً محتاط خواهند ماند زیرا هرگونه تشدید دوباره تنشها میتواند این روند بهبود را به سرعت متوقف کند.
بازار همچنان در وضعیتی شکننده قرار دارد و نشانههای این بیثباتی را میتوان در تغییر مسیر ناگهانی کشتی حامل الانجی الیزا آکویلا در اقیانوس اطلس که راهی جنوب شده، مشاهده کرد. همزمان، کشورهای اروپایی به شدت در تلاش برای پر کردن ذخایر گازی خود هستند که اکنون حدود هفتاد درصد پر شده اما هنوز با میانگین فصلی پنجساله هشتاد و شش درصدی فاصله دارد.
در همین حال، جریان ورود گاز به پایانههای صادراتی آمریکا نیز با رشد هفتگی سه و نیم درصدی همراه بوده و به تامین بخشی از این تقاضای فزاینده کمک کرده است. اروپاییها از سال ۲۰۲۲ و پس از حمله روسیه به اوکراین، برای جایگزینی گاز خط لوله مسکو، اتکای خود به واردات الانجی را به شدت افزایش دادهاند.
