ارتقا به جای خرید لپ‌تاپ

شواهد میدانی نشان می‌دهد رشد قیمتی بیش از ۳۰ درصدی برخی قطعات سخت‌افزاری طی شش ماه گذشته، هزینه به‌روزرسانی سیستم‌های موجود را به شدت افزایش داده است. در شرایطی که قطعات نو با شیبی به مراتب تندتر از نمونه‌های استوک و قدیمی پیشروی می‌کنند، میانگین هزینه یک ارتقای نسبی برای رایانه‌های شخصی بسته به وضعیت دستگاه بین ۶ تا ۱۵‌میلیون تومان متغیر است.

در این میان، مالکان لپ‌تاپ‌ها که با جهش‌های چند‌ده‌میلیونی مدل‌های نو مواجه شده‌اند، بیش از پیش به گزینه‌های متداول نظیر ارتقای حافظه رم روی آورده‌اند. همین اقدام به‌تنهایی بین ۷ تا ۸‌میلیون تومان هزینه روی دست خریدار می‌گذارد. افزون بر قیمت قطعه، هزینه اجرت و خدمات تعمیراتی نیز با اجرت‌های ۴۰۰ تا ۵۰۰‌هزار‌تومانی سنگین‌تر شده تا نشان دهد زنجیره تامین ابزارهای دیجیتال در تمامی سطوح با فشار هزینه‌ای روبه‌روست.

صعود ساختاری در شهریورماه

بررسی دقیق جدول نرخ‌های شهریورماه نمایانگر صعود ساختاری کالاها در بخش پرتقاضا است. در رده اقتصادی، مدل 

Lenovo V۱۵ که در هفته اول شهریور ۶۶‌میلیون و ۸۳۰هزار تومان قیمت داشت، با ثبت رشد ۱۵.۴درصدی طی این ماه به ۷۷‌میلیون و ۱۵۰هزار تومان در تابلوی روز رسید. همچنین مدل Asus VivoBook X۱۵۰۴VA با عبور از مرزهای قبلی و ثبت جهش ۱۸.۷درصدی نسبت به ابتدای ماه، رقم ۱۱۹‌میلیون تومان را به ثبت رساند. ناپایداری عرضه نیز در مدل‌هایی چون  Acer Aspire ۳ که طی هفته‌های اخیر بین موجودی و نایابی نوسان می‌کرد، تثبیت شد.

در مدل‌های میان‌رده، فشار تقاضا بر روی پردازنده‌های Core i۵ مشهودتر است. مدل ASUS Vivobook ۱۵ رکورددار رشد قیمتی در این بخش بود. این دستگاه از ۱۱۱‌میلیون و ۲۸۰هزار تومان در هفته اول شهریور به ۱۵۲‌میلیون تومان در تابلوی روز پرتاب شد که نشان‌دهنده رشد ۳۶.۵درصدی تنها طی یک ماه و جهش ۱۰.۷درصدی نسبت به هفته سوم شهریور است. مدل Lenovo IdeaPad Slim ۳ نیز با رشدی ۱۹.۴درصدی در بازه ماهانه، بر روی ۱۶۳‌میلیون و ۲۲۰هزار تومان آرام گرفت. تنها استثنای رفتار بازار در این رده مربوط به Acer Aspire ۵ بود که پس از اوج‌گیری تا ۱۴۴‌میلیون تومان در هفته سوم، با تعدیلی ۴.۹درصدی در تابلوی روز به ۱۳۷‌میلیون تومان عقب‌نشینی کرد تا الگوی اصلاحی کوتاه‌مدت را به نمایش بگذارد.

شاید شاخص‌ترین رفتار بازار در هفته پایانی شهریور، قفل شدن عرضه در رده لپ‌تاپ‌های فوق‌سنگین و گیمینگ باشد. تابلوی روز نشان می‌دهد که از میان چهار نماینده مدل‌های بالارده، سه مدل شاخص یعنی MacBook Pro ۱۶ M۴ Max (که در هفته دوم تراز ۶۰۲‌میلیون تومانی را لمس کرده بود)، ASUS TUF A۱۵ و Acer Nitro V ۱۶ به طور کامل از چرخه قیمت‌دهی خارج شده و عنوان «ناموجود» را یدک می‌کشند.

در این رده تنها مدل Lenovo Legion ۵ توانسته موقعیت عرضه خود را حفظ کند که آن هم با جهشی چشم‌گیر از ۳۹۸‌میلیون و ۹۷۰ هزار تومان در هفته دوم، روی عدد ۴۴۹‌میلیون تومان ثبات یافته و قیمت آن توسط فروشنده‌اش تغییری نکرده است. غیبت مکرر پرچمداران و نوسان شدید قطعات دلایل مختلفی دارد. مسیر واردات کالای دیجیتال به کشور با محدویدت‌ روبه‌رو شده است. «دنیای اقتصاد» پیش از این در گزارشی با عنوان «افزایش ۹برابری هزینه شیپینگ» به‌ چالش‌های واردات کالا پرداخت.

به‌گفته فعالان بازار، تامین محصولات اپل همچنان انجام می‌شود، اما فرآیند تامین و هزینه‌های مرتبط با آن دشوارتر شده است. هرچند که جزئیات مسیر واردات آن شفاف نیست. به‌ هر ترتیب، در بازار لپ‌تاپ‌های گران‌قیمت، نوسان عرضه می‌تواند در کنار افزایش هزینه‌های تامین، به تغییرات قابل‌توجه قیمت منجر شود. حال با توجه به محدودیت‌هایی که برای برخی از پرواز‌های ایرانی به‌وجود آمده، باید دید این موضوع چه تاثیری بر واردات کالای دیجیتال خواهد داشت.