بهبود متغیرهای سودآوری صنعت کاغذ

تداوم افت تولید در بیشتر شرکت‌ها

تولید صنعت کاغذ و چاپ در پنج‌ماه نخست۱۴۰۵ به حدود ۴۷هزار تن رسید؛ درحالی‌که این رقم در مدت مشابه سال قبل از آن نزدیک به ۵۵هزار تن بود. این افت ادامه روندی است که از سال۱۴۰۴ آغاز شده بود؛ سالی که تولید صنعت پس از جهش ۳۸درصدی در ۱۴۰۳، با کاهش ۱۶درصدی همراه شد. «چاپ» به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده گروه، در این دوره نیز نزدیک به نیمی از حجم تولید صنعت را در اختیار داشت. با این حال تولید این شرکت نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۱۹درصد کاهش یافت. «چکاپا» بیشترین افت را در میان شرکت‌های مورد بررسی ثبت کرد و تولید آن حدود ۲۴درصد پایین آمد. «کولان» نیز با کاهش نزدیک به ۲۲درصدی تولید، در مسیر مشابهی قرار گرفت. «چکارن» با افت محدودتر حدود ۵درصد، کمترین کاهش را در میان شرکت‌های صنعت تجربه کرد. در نقطه مقابل، «چکاوه» تنها شرکتی بود که در این دوره افزایش تولید را تجربه کرد و حجم تولید آن نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۸درصد رشد کرد. این عملکرد «چکاوه» را از الگوی غالب کاهشی صنعت جدا می‌کند.

فروش مقداری در همان مسیر تولید

کاهش تولید مستقیما به بازار فروش هم منتقل شد. مقدار فروش صنعت در ۵ماه نخست امسال به حدود ۴۴هزار و ۳۰۰تن رسید که نسبت به رقم نزدیک به ۵۱هزار و ۱۴۰تنی مدت مشابه سال قبل، افت حدود ۱۳درصدی را نشان می‌دهد. «چکاپا» در بخش فروش هم عملکرد ضعیف‌تری نسبت به سایر شرکت‌ها داشت و مقدار فروش آن حدود ۳۶درصد کاهش یافت که بیشترین افت فروش در میان اعضای گروه محسوب می‌شود. «کولان» و «چاپ» نیز به ترتیب با کاهش ۱۸ و ۱۷درصدی فروش، در مسیر نزولی حرکت کردند. «چکارن» با افت ۷درصدی، کاهش محدودتری را ثبت کرد. در مقابل، «چکاوه» با رشد نزدیک به ۳۷درصدی مقدار فروش، بهترین عملکرد فروش را در میان شرکت‌های مورد بررسی به ثبت رساند. «لطیف» نیز با افزایش حدود ۱۰درصدی فروش، دومین شرکت رشدیافته این دوره بود.

جهش درآمد از مسیر نرخ

تغییر اصلی در عملکرد صنعت، همچون اغلب گروه‌های صنعتی بورس در این دوره، از مسیر قیمت رقم خورد. درآمد فروش صنعت در پنج‌ماه نخست ۱۴۰۵ با رشد نزدیک به ۹۵درصدی همراه شد، در شرایطی که مقدار فروش با کاهش دو رقمی مواجه بود. این فاصله بزرگ میان رشد منفی حجم و رشد مثبت درآمد، سهم غالب افزایش نرخ فروش در عملکرد مالی صنعت را تایید می‌کند. «لطیف» با وجود رشد نسبتا محدود فروش مقداری، بیشترین رشد درآمد را در میان شرکت‌های گروه ثبت کرد و درآمد آن نزدیک به 2.5برابر مدت مشابه سال قبل شد. «چکاوه» نیز با رشد درآمدی نزدیک به همین سطح، از ترکیب افزایش همزمان حجم فروش و نرخ فروش بهره برد. درآمد «چکارن» حدود ۹۴درصد و درآمد «چاپ» حدود ۹۰درصد افزایش یافت. «کولان» با وجود افت مقدار فروش، توانست درآمد خود را حدود ۹۱درصد بالا ببرد که نمونه روشنی از اثرگذاری قیمت بر صورت مالی این شرکت است. «چکاپا» کمترین رشد درآمد را در میان شرکت‌های مورد بررسی داشت. درآمد این شرکت با وجود بیشترین افت فروش در گروه، حدود ۶۲درصد افزایش یافت؛ رقمی که نشان می‌دهد رشد نرخ فروش تنها توانسته بخشی از اثر کاهش شدید حجم فروش این شرکت را جبران کند نه همه آن را.

بررسی نرخ فروش مرداد۱۴۰۵ در مقایسه با مرداد۱۴۰۴ این تفاوت را روشن‌تر می‌کند. نرخ فروش محصول اصلی «چکاپا» در این مقایسه نزدیک به چهار برابر شد، نرخ «کولان» حدود 2.7برابر افزایش یافت و نرخ «چکارن» و «لطیف» هرکدام بیش از دوبرابر رشد کردند. نرخ فروش «چکاوه» نیز در همین بازه تقریبا دوبرابر شد.

حاشیه سود دوباره جان گرفت

سودآوری صنعت کاغذ و چاپ پیش از این دوره مسیر نزولی داشت. حاشیه سود ناخالص صنعت که در سال‌های پایانی دهه۹۰ حدود ۳۰درصد بود، در سال۱۴۰۳ به ۱۲درصد رسید و حاشیه سود خالص در همین سال به تنها یک‌درصد کاهش یافت. داده‌های فصلی نشان می‌دهد کف این افت در پاییز و زمستان۱۴۰۳ رقم خورد؛ جایی که حاشیه سود ناخالص صنعت حتی به محدوده منفی رسید.

از سال۱۴۰۴ روند تغییر کرد و این بهبود در بهار۱۴۰۵ شتاب بیشتری گرفت. حاشیه سود ناخالص صنعت در این فصل به ۲۷درصد، حاشیه سود عملیاتی به ۲۴درصد و حاشیه سود خالص به ۱۸درصد رسید که بالاترین سطح چند فصل اخیر محسوب می‌شود. در سطح شرکت‌ها، «چاپ» و «کولان» بالاترین سودآوری گروه را در اختیار دارند. «چاپ» در بهار۱۴۰۵ حاشیه سود ناخالص ۳۸درصد، عملیاتی ۴۵درصد و خالص ۳۶درصد ثبت کرد. «کولان» نیز با حاشیه سود ناخالص ۴۰درصد، عملیاتی ۳۶درصد و خالص ۳۳درصد در همین رده قرار گرفت. «چکارن» با بهبود پیوسته، حاشیه سود خالص خود را به ۱۷درصد رساند و «لطیف» با حاشیه سود خالص ۱۶درصدی، عملکرد باثباتی را در میان شرکت‌های گروه حفظ کرد. در نقطه مقابل، «چکاپا» ضعیف‌ترین وضعیت سودآوری صنعت را دارد. این شرکت در بهار۱۴۰۵ حاشیه سود عملیاتی منفی ۳۷درصد و حاشیه سود خالص منفی ۴۸درصد ثبت کرد که نشان‌دهنده تشدید فشار هزینه‌ای روی این شرکت است. «چکاوه» نیز با حاشیه سود خالص منفی 3درصد، هنوز از منطقه زیان خارج نشده است.