متغیرهای بنیادی صنعت زغال بررسی شد
زغالسنگ در مدار جهش درآمد
بازگشت تولید به مسیر رشد
تولید صنعت زغالسنگ در سال۱۴۰۴ نسبت به سال قبل از آن نزدیک به ۱۳درصد کاهش یافته است.
با این حال این روند در پنجماه نخست ۱۴۰۵ تغییر کرد. مجموع تولید شرکتهای مورد بررسی در این دوره حدود ۲۶درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود.
«کزغال» بهعنوان بزرگترین تولیدکننده گروه، سهم مهمی در این افزایش داشت و تولید آن نزدیک به ۶۷ درصد رشد کرد. «کپرور» نیز با افزایش حدود ۱۵درصدی تولید در مسیر رشد قرار گرفت. «کشرق» با رشد نزدیک به ۴۶درصدی تولید، بیشترین افزایش را در میان شرکتهای مورد بررسی پس از «کزغال» به ثبت رساند، در مقابل، «کطبس» تنها شرکتی بود که در این دوره کاهش تولید داشت و مقدار تولید آن حدود ۵درصد پایین آمد.
رشد همگام تناژ فروش با تولید
رشد تولید در پنجماه نخست سال با افزایش مقدار فروش همراه شد. فروش صنعت نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۲۳درصد افزایش یافت و بخش عمده رشد مقداری تولید به بازار فروش منتقل شد.
در میان شرکتهای بزرگتر، «کزغال» با رشد نزدیک به ۴۶درصدی مقدار فروش بهترین عملکرد را ثبت کرد.
فروش «کپرور» نیز حدود ۲۵درصد افزایش یافت. «کشرق» بهدلیل پایه پایین سال قبل، رشد چندبرابری در مقدار فروش ثبت کرد که سهم آن در عملکرد کلی صنعت بهدلیل وزن پایین شرکت محدودتر است.
«کطبس» اما در بخش فروش نیز عملکرد متفاوتی داشت. مقدار فروش این شرکت حدود ۸درصد کاهش یافت و همزمان تولید آن نیز پایین آمد. با این حال، افت مقدار فروش مانع از رشد درآمد شرکت نشد و جهش نرخهای فروش در ادامه توانست اثر کاهش مقدار را جبران کند.
جهش درآمد از مسیر نرخ
تغییر اصلی در عملکرد صنعت در بخش درآمد نمایان میشود. درآمد فروش شرکتهای مورد بررسی در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال 1403 نزدیک به ۲۰درصد افزایش یافته است. با وجود این، در پنج ماه نخست۱۴۰۵ درآمد صنعت بیش از دو و نیم برابر مدت مشابه سال قبل شد.
درحالیکه مقدار فروش فقط حدود ۲۳درصد رشد کرده است، افزایش بیش از ۱۵۰درصدی درآمد نشان میدهد موتور اصلی رشد مالی صنعت در این دوره، افزایش نرخ فروش بوده است.
نرخ فروش کنسانتره زغالسنگ نیز در این مدت افزایش قابلتوجهی داشت. برای نمونه، نرخ فروش هر تن محصول «کطبس» در مرداد۱۴۰۵ نسبت به مرداد سال1404 نزدیک به ۸۱درصد افزایش یافت. نرخ فروش «کزغال» و «کپرور» نیز در همین مقایسه هر کدام حدود ۶۰درصد رشد کرد.
«کزغال» در پنج ماه نخست۱۴۰۵ بیشترین رشد درآمد را میان شرکتهای بزرگ صنعت ثبت کرد و درآمد آن نزدیک به سه برابر مدت مشابه سال قبل شد. درآمد «کپرور» نیز حدود ۱۴۲درصد افزایش یافت. «کطبس» نیز با وجود افت تولید و فروش، به واسطه رشد نرخ توانست درآمد خود را حدود ۱۰۰درصد افزایش دهد.
عملکرد «کطبس» یکی از روشنترین نمونههای اثرگذاری قیمت بر صورت مالی شرکتهای این گروه است. این شرکت در شرایطی که تولید و مقدار فروش آن کاهش یافته، توانسته از محل افزایش نرخ فروش درآمد خود را دوبرابر کند. بنابراین در پنج ماه نخست سال، رشد قیمت تا حد زیادی اثر کاهش حجم فعالیت را برای این شرکت پوشش داده است.
حاشیه سود از کف فاصله گرفت
افزایش نرخهای فروش در عملکرد سودآوری صنعت نیز منعکس شده است. حاشیه سود صنعت زغالسنگ در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ روند نزولی داشت و حاشیه سود خالص آن تا محدوده ۱۰درصد کاهش یافت. دادههای فصلی نشان میدهد فشار بر حاشیه سود در تابستان و پاییز۱۴۰۴ به اوج رسید و حاشیه سود ناخالص صنعت در این دو فصل به کمتر از ۱۰ درصد رسید.
از زمستان۱۴۰۴ روند سودآوری تغییر کرد. در بهار۱۴۰۵ حاشیه سود ناخالص صنعت به ۲۵درصد و حاشیه سود خالص به ۱۷درصد رسید که بالاترین سطح چند فصل اخیر محسوب میشود. این بهبود را میتوان در کنار افزایش نرخهای فروش و بهبود درآمد شرکتها بررسی کرد. در میان شرکتها، «کطبس» همچنان بالاترین حاشیه سود ناخالص را در اختیار دارد و این نسبت در بهار۱۴۰۵ به ۵۱درصد رسید. «کپرور» نیز با حاشیه سود ناخالص ۲۵درصدی در همین فصل، نسبت به فصول قبل بهبود نشان داد.
حاشیه سود «کزغال» نیز در فصول اخیر در محدوده ۱۷ تا ۱۸درصد قرار داشته است. این سطح با حاشیه سود ۴۰ تا ۵۰درصدی این شرکت در سالهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ فاصله دارد و نشان میدهد با وجود بهبود اخیر، سودآوری هنوز به سطوح تاریخی خود بازنگشته است.
«کشرق» نیز همچنان ناپایدارترین وضعیت سودآوری را در میان شرکتهای مورد بررسی دارد. حاشیه سود این شرکت در برخی فصلهای اخیر منفی بود و در تابستان۱۴۰۴ نیز حاشیه سود خالص آن به محدوده منفی ۶۶درصد رسید. گزارش بهار سال جاری این شرکت منتشر نشده است.
