کوشش نمودند که مخارج شاه را محدود سازند؛
قروض روزافزون ملت ایران را باعث خطر آزادی است
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-فاطمه نصیری؛ ویلیام مورگان شوستر، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی، در اردیبهشت سال ۱۲۹۰ به دعوت مجلس شورای ملی، تحت عنوان «خزانهدار کل» به ایران آمد. هدف اصلی او ساماندهی به اوضاع آشفتهی مالیه، وصول درآمدها و اصلاح ساختار خزانهداری کشور بود. شوستر در خاطرات خود که در کتابی به عنوان «اختناق ایران» به چاپ رسیده است، درباره تعارضات شاه و مجلس درباره مالیه ایران مینویسد: «وکلاء مجلس بیشتر از بیشتر یقین حاصل نمودند که شاه و پدرتیمایش*، ایشان را مخالف اراده و پیشرفت مقاصد خود میدانند. به این جهت وکلاء عازم شدند که اقدارات خود را در اصلاحات لازمه امور به کار برده و مخصوصا سعی و کوشش بسیار نمودند که استقراض جدید از روس و انگلیس را مانع شوند، زیرا که آنها آن قروض روزافزون ملت ایران را باعث خطر آزادی و استقلال سلطنت میدانستند. با این ملاحظه کوشش نمودند که مخارج شاه و اهل دربار و اطرافیانش را محدود سازند، آن تصرفات ناجایز غاصبانه را که با کمال بیدیانتی مثل دزدها در مالیات و عایدات دولتی مینمودند و مثل املاک شخصی اجاره میدادند تخفیف دهند، و اثرات مضرّتبخش مسیو نوز (M. Naus) که شخص بلژیکی و از چند سال قبل با عدهای از هموطنانش برای نظم گمرکات ایران جلب شده بودند خاتمه دهند، زیرا سرمایهای بزرگ برای خود تحصیل و اقتدار و مداخلات بسیار مضری در دو قوه بلژیکی و مالیهای فراهم کرده بود. مجلس در این صدد هم بود که یک بانک ملی که سرمایهاش از سهام شرکاء داخلی باشد تشکیل دهد، تا واسطه اتکال و اتکاء به آن از استقراضات اجانب رهایی یابند.»
پدرتیمایش: اطرافیانش
