تصریح حقوق بینالملل: هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی ممنوع است
قوانین بشردوستانه زیر پای ترامپ
سایت شبکه خبری الجزیره در گزارشی تحلیلی به این موضوع پرداخت و نوشت: رئیسجمهور آمریکا هفته گذشته در مصاحبهای با فاکسنیوز مدعی شد: «ما تمام نیروگاههای آنها را از بین خواهیم برد. ما تمام پلهای آنها را از بین خواهیم برد، مگر اینکه آنها پای میز مذاکره بیایند.» او در ماه آوریل نیز تهدیدهای مشابهی را علیه زیرساختهای غیرنظامی مطرح کرد. به گفته مقامات ایرانی، از زمان از سرگیری خصومتها در این ماه، حداقل ۵۰نفر در ایران جان خود را از دست دادند و ۵۰۰نفر از ۱۵ژوئیه زخمی شدهاند. در هفته گذشته دهها مکان در جنوب و شمال غربی ایران مورد اصابت قرار گرفتهاند.
سخنگوی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز جمعه گفت که «بهویژه نگران حملات به زیرساختهای غیرنظامی در ایران و سراسر منطقه» است و افزود که «چنین حملاتی غیرقابل قبول هستند.» حال این پرسش مطرح است که کجاها زیرساختهای غیرنظامی محسوب میشود و تاکنون در موج دوم جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران چه مکانهایی مورد اصابت قرار گرفتهاند؟ قانون چه میگوید؟ کنوانسیونهای ژنو ۱۹۴۹ و پروتکلهای الحاقی آنها در سال۱۹۷۷، حمله یا انتقامجویی به زیرساختها یا «اشیا»ی غیرنظامی را در طول درگیری ممنوع میکنند.
طبق قانون، زیرساختهای غیرنظامی شامل «تمام اشیایی میشود که اهداف نظامی نیستند» و «معمولا به اهداف غیرنظامی اختصاص داده شدهاند، مانند عبادتگاه، خانه یا سایر اماکن مسکونی یا مدرسه.» این موارد همچنین شامل هرگونه تاسیساتی میشود که از زندگی روزمره غیرنظامیان پشتیبانی میکنند و برای عملکرد جامعه حیاتی هستند: بهعنوان مثال، جادهها، پلها، راهآهن، فرودگاهها، نیروگاههای برق، سیستمهای فاضلاب، بیمارستانها و سیستمهای تلفن و اینترنت. این معاهده بیان میکند که تاسیسات و منابع آب آشامیدنی، تاسیسات آبیاری، مواد غذایی، محصولات کشاورزی، دام، سدها، خاکریزها و نیروگاههای تولید انرژی هستهای نیز ممکن است هدف قرار نگیرند. طبق قانون، هنگامی که در مورد اینکه آیا یک شیء برای اهداف نظامی یا غیرنظامی استفاده میشود، شک دارید، طرفین باید فرض کنند که آن شیء غیرنظامی است و بنابراین نمیتوانند به آن حمله کنند.
لوک موفت، استاد حقوق و متخصص آسیبهای غیرنظامی در دانشگاه کوئینز بلفاست، به الجزیره گفت: «فرض اساسی این است که زیرساختها غیرنظامی هستند و تا زمانی که مشخص نشود که دشمن از آنها برای اهداف نظامی استفاده میکند یا تصمیم به استفاده از آنها گرفته است، محافظت میشوند.» این استاد حقوق بینالملل گفت که نیروهای ایالات متحده و ناتو از این توجیه برای حملات گذشته به نیروگاههای برق یا آب در عراق یا لیبی استفاده کردند و باعث آسیب به غیرنظامیان شدند.
مارکو روسچینی، استاد حقوق بینالملل در دانشکده حقوق وستمینستر در لندن، گفت: «مشکل اصل تناسب است که محاسبه آن دشوار است؛ زیرا باید مقادیر مختلفی مانند آسیب غیرنظامی و مزیت نظامی را با هم مقایسه کنید.» بنابراین، ارتشها باید دائما تایید کنند که اهداف، مزیت نظامی ایجاد میکنند و آسیب به غیرنظامیان بیش از حد نیست. او گفت: «در غیر این صورت، میتواند یک حمله کورکورانه باشد.» چنین حملات کورکورانهای میتواند بهعنوان جنایات جنگی تحت پیگرد قانونی قرار گیرد.
لیست بلندبالای حمله به زیرساختها
ایالات متحده به چه نقاطی در ایران حمله کرده است؟ رسانهها و مقامات ایرانی چندین حمله ایالات متحده به زیرساختهای غیرنظامی طبق تعریف کنوانسیونهای ژنو، بهویژه در مناطق ساحلی جنوبی نزدیک تنگه هرمز را گزارش کردهاند. واشنگتن مدعی شده است که منحصرا اماکن نظامی، «از جمله زیرساختهای لجستیک نظامی» را هدف قرار داده است. در شهر بندرعباس، جایی که قطب اصلی دریایی و بزرگترین بندر تجاری ایران در آن واقع شده است، یک تاسیسات راهآهن و پل کهورستان مورد اصابت قرار گرفتند. این پل، بندر را در تنگه هرمز به شهرهای دیگر متصل میکند. در جریان این حملات، تلفات متعددی رخ داد و یک وسیله نقلیه از روی پل سقوط کرد.
در بخش دیگری از استان هرمزگان، ۶پل در شهرستان بندر خمیر تخریب شد و رفت و آمد به بندرعباس، مرکز استان، را مختل کرد. این پلها شامل پل گریوه، پلی در نزدیکی روستای لاتیدان؛ دو پل کوچکتر در جاده کهورستان-لار؛ پل روستای مارو که بندر خمیر را به بندرعباس متصل میکند؛ و یک پل ناتمام در امتداد محور بندر خمیر-کشار-بندرعباس است. پل راهآهن آق تقهخان در استان گلستان که ایران را از طریق ترکمنستان و قزاقستان به چین و روسیه متصل میکند نیز مورد اصابت قرار گرفت.
در جریان مراسم خاکسپاری رهبر شهید ایران نیز حملاتی به شبکههای راهآهن بین تهران و شهر شمال شرقی مشهد صورت گرفت. همچنین بیمارستان شهید بقایی در اهواز در غرب ایران مورد اصابت قرار گرفت و غیرقابل استفاده شد و باعث تخلیه بیش از ۲۰۰بیمار شد. در موسیان در جنوب غربی ایران، یک تاسیسات آب معدنی مورد اصابت قرار گرفت. این منطقه قبلا در مرحله اول جنگ نیز هدف قرار گرفته بود. کارخانه آب شیرین کن در روستای بونجی در شهرستان جاسک در استان هرمزگان مورد اصابت قرار گرفت و آب آشامیدنی ۱۰هزار نفر را قطع کرد.
طبق گزارشها، تاسیسات ذخیره گندم در شهرستان هویزه و دیگری در شهرستان دشت آزادگان، هر دو در استان خوزستان که در مرز با عراق قرار دارند، مورد اصابت قرار گرفتند. همچنین یک کارخانه آب شیرینکن در بمانی، شهرستان سیریک، استان هرمزگان، در جریان درگیریهای کمدامنه پس از آتشبس آوریل و درست قبل از امضای تفاهمنامه مورد اصابت قرار گرفت.
مقامات ایرانی از حمله به فرودگاه شهر ایرانشهر در جنوب ایران خبر دادند که به زخمی شدن یک نفر، آسیب به تاسیسات برق و یک مخزن سوخت و قطع برق منجر شد. در مرکز استان سمنان، بخشهایی از فرودگاه مورد اصابت قرار گرفت و خسارات جزئی دید. رسانههای ایرانی همچنین از حملات به فرودگاه توحید جم در جنوب خبر دادند. اسکلههای ماهیگیری و تجاری در شهرستان سیریک در تنگه هرمز مورد اصابت قرار گرفتند و تلفات زیادی به بار آوردند. اسکلههای ماهیگیری و تجاری نیز در بندرعباس مورد اصابت قرار گرفتند. بندر تجاری کیش در استان هرمزگان مورد اصابت قرار گرفت. یک اسکله ماهیگیری در شهرستان عسلویه، استان بوشهر، در خلیجفارس مورد اصابت قرار گرفت و باعث آتش گرفتن قایقهای ماهیگیران شد.
یک دکل مخابراتی در بندرعباس و یکی هم در جزیره قشم در تنگه هرمز مورد اصابت قرار گرفته و آسیب دیدند. حملاتی در مناطق مسکونی بندرعباس گزارش شده است. به گزارش رسانههای ایران، یک ایستگاه حفاظت از محیط زیست در حاجیآباد، استان هرمزگان، مورد اصابت قرار گرفت. یک ایستگاه جستوجو و نجات نیز در کیش، استان هرمزگان، مورد اصابت قرار گرفت. یک تصفیهخانه فاضلاب در باغ پرندگان، مکان گردشگری محبوب بندرعباس، هم از دیگر مکانهای مورد هدف بوده است. طبق تحقیقات الجزیره، حملات به نیروگاه هستهای بوشهر، تنها نیروگاه هستهای فعال ایران، آسیبهای گستردهای وارد کرد. مقامات گفتند که این نیروگاه هنوز فعال است.
