روزی که قانون به جای فرمان مطلقه نشست

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد_فاطمه نصیری: قبل از ظهر ۱۴ مرداد ۱۲۸۵، مظفرالدین‌شاه فرمانی را امضا کرد که آغاز رسمی نظام مشروطه در ایران شد؛ فرمانی که با تشکیل مجلس شورای ملی، قدرت مطلقه سلطنت را برای نخستین‌بار در برابر قانون قرار داد. این روز، نقطه عطفی در تاریخ سیاسی ایران است؛ اما مشروطه از همان آغاز با چالش‌هایی جدی روبه‌رو شد؛ از اختلاف‌های سیاسی و افراط‌گرایی گرفته تا آشفتگی فضای مطبوعات و نزاع‌های خیابانی.

مخبرالسلطنه هدایت که خود از نزدیک تحولات آن دوران را دیده بود، در توصیف فضای سال‌های نخست مشروطه می‌نویسد: «[در مشروطه] هر کس به دولت بد می‌گفت ولو به شیطنت، آزادی‌خواه و اگر به مصلحت چیزی می‌گفت مستبد بود... روزنامه‌های خارجه، مشروطه را در مملکت ایران ممکن‌الاجرا نمی‌دانستند... به روزنامه قناعت نشد، شبنامه از در و دیوار فرو می‌ریخت...». این روایت، یادآور آن است که مشروطه تنها یک آرمان نبود؛ بلکه تجربه‌ای دشوار از گذار به حکومت قانون بود که در کنار دستاوردهایش، با افراط، بی‌ثباتی و کشمکش‌های سیاسی نیز همراه شد.

نسخه کامل این برنامه با عنوان «روایت سلطه دولت بر اقتصاد»، در وبسایت «روزنامه دنیای اقتصاد» قابل مشاهده است./