چگونه کرهشمالی با تغییر رفتارهای اقتصادی مردم، به دنبال منابع جدید درآمدی است؟
ترفند پیونگیانگ برای جذب نقدینگی
«برندا گو» و «ادواردو باپتیستا» در گزارش دیروز جمعه (۱۱ سپتامبر) در رویترز نوشتند، این موج مصرفگرایی مراکز خرید لوکس، تفرجگاههای ساحلی و پیستهای اسکی را نیز که در سراسر کرهشمالی در حال شکلگیری هستند، دربرمیگیرد. به گفته تحلیلگران، موضوع تنها گسترش دسترسی به تجملات کوچک زندگی نیست. کیم با هدایت هزینههای شخصی مردم به سمت شبکههای تفریحی و خردهفروشی تحت کنترل دولت، تسلط حکومت بر تجارت را تقویت میکند، بازارهای غیررسمی را محدود میسازد و منابع جدیدی از درآمد و رشد را برای این کشورِ دارای سلاح هستهای ایجاد میکند.
«کانگ سونگ - هیون»، پژوهشگر اندیشکده «موسسه تحقیقاتی هیوندای» مستقر در سئول، میگوید این استراتژی «جریانهای تولید، توزیع و سرمایه را که در بازارها متمرکز بودند، به فضای اقتصادی رسمی و تحت مدیریت دولت میکشاند». بانک مرکزی کرهجنوبی در ماه ژوئیه اعلام کرد که اقتصاد کرهشمالی در سال۲۰۲۵ رشد ۳.۵درصدی را تجربه کرده است؛ سومین سال پیاپی که رشد اقتصادی این کشور از مرز ۳درصد فراتر میرود. این تحول و رونق ظاهری، توجه ناظران خارجی را به خود جلب کرده است. به گفته پژوهشگران کرهجنوبی، هزینههای این موج گسترش امکانات تفریحی در پیونگیانگ از طریق منابع درآمدی گوناگونی تامین میشود؛ از جمله سرقت ارزهای دیجیتال، اعزام نیروهای نظامی کرهشمالی برای جنگیدن در کنار روسیه در اوکراین، و صادرات زغالسنگ و سایر مواد معدنی.
«موسسه استراتژی امنیت ملی» مستقر در سئول - یک اندیشکده با بودجه دولتی کرهجنوبی - برآورد میکند که کرهشمالی از مشارکت خود در جنگ روسیه و اوکراین در بازه زمانی اوت۲۰۲۳ تا دسامبر۲۰۲۵، رقمی تا ۱۴.۴میلیارد دلار درآمد کسب کرده است. این جریان نقدینگی در اقتصاد کرهشمالی پخش میشود؛ اقتصادی که در آن بسیاری از افراد از طریق تجارت غیررسمی نیز کسب درآمد کردهاند. اما انباشت ثروت مشکل ایجاد میکند. «رودیگر فرانک»، استاد اقتصاد و جامعه شرق آسیا در دانشگاه وین، میگوید: «طبقه متوسطی متشکل از حدود هشتمیلیون نفر که پسانداز دارند، اما جایی برای خرج کردن آن ندارند». به گفته فرانک، پاسخ کیم به این وضعیت، تشویق مصرف است: این کار از سرخوردگی میکاهد، نقدینگی را از مسیر افزایش قیمت کالاهای اساسی (مانند برنج) منحرف میکند و از طریق تقاضای داخلی، موجب رشد اقتصادی میشود. به گفته تحلیلگران، با بهبود وضعیت کرهشمالی، این کشور نیاز کمتری به کاهش تحریمها و انگیزههای کمتری برای ازسرگیری مذاکرات هستهای با ایالات متحده دارد.
بررسی بیش از ۱۲۰۰مقاله توسط خبرگزاری رویترز نشان میدهد که از سال۲۰۲۲، با افتتاح یا نوسازی جاذبههای گردشگری، اشاره به موضوعات گردشگری، اوقات فراغت و زندگی فرهنگی در رسانههای دولتی کرهشمالی افزایش یافته است. این تحولات شامل موارد زیر است: تفرجگاه ساحلی «وونسان - کالما» که در تابستان ۲۰۲۵ افتتاح شد؛ پنج هتل لوکس که در ماه دسامبر در «سامجییون» (در مرز چین) به بهرهبرداری رسیدند؛ یک پیست اسکی که در همان نزدیکی در حال ساخت است؛ و همچنین یک پارک آبی و یک باشگاه سوارکاری (که هنوز تکمیل نشده) در منطقه شمال شرقی. به گفته سفارت چین در پیونگیانگ، منطقه وونسان - کالما در نیمه دوم سال۲۰۲۵ پذیرای بیش از ۳۰۰هزار بازدیدکننده داخلی بوده است.
بر اساس تصاویر منتشرشده توسط «برد» و «انکیتکلب» - یک پروژه تحلیلی وابسته به اندیشکده آمریکایی استیمسون - مردم کرهشمالی با استفاده از برنامههای موبایلی مشابه «آلپِی» چین، خریدهای اینترنتی خود را انجام میدهند. «یانگ ایل - چول» که پیش از پناهنده شدن به کرهجنوبی در سال گذشته، در پیونگیانگ راننده بود، میگوید با وجود فراگیر شدن تلفنهای همراه در پایتخت، بسیاری از مردم کرهشمالی به دولت بیاعتمادند و پرداخت نقدی را ترجیح میدهند. به گفته «یونگ چانگ - هیون»، مدیر موسسه تحقیقات اقتصاد صلح در سئول، راهبرد «کیم» در زمینه تشویق مصرف، این هدف را دنبال میکند: ایجاد زیرساختهای تجاری دولتی که بتوانند با بازارهای خصوصی رقابت کرده و در نهایت آنها را تضعیف کنند.
